Podnośniki Strażackie: Charakterystyka, Budowa i Doświadczenia z Eksploatacji

Podnośniki strażackie stanowią kluczowy element wyposażenia jednostek ratowniczo-gaśniczych, umożliwiając prowadzenie działań na wysokościach, ratowanie osób oraz skuteczne gaszenie pożarów w trudno dostępnych miejscach. Ich konstrukcja i zasada działania są złożone, a niezawodność ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa strażaków i efektywności akcji.

Budowa i Zasada Działania Podnośników Hydraulicznych

Konstrukcja podnośnika mechanicznego składa się z kilku kluczowych elementów, które zapewniają jego funkcjonalność i bezpieczeństwo pracy.

Podwozie i Zabudowa

• Podwozie: Jest to zespół napędowy z ramą i kabiną, na którym zabudowany jest cały pojazd pożarniczy. Do celu zabudowy na podnośnik mechaniczny, można wykorzystać podwozie o konstrukcji tzw. miejskiej, uterenowionej lub terenowej.
• Zabudowa: Drugi główny element konstrukcji podnośnika jest wykonana z elementów aluminiowych, co wpływa na zmniejszenie masy pojazdu. W zabudowie znajdują się także skrytki na sprzęt, zamykane aluminiowymi bryzgoszczelnymi żaluzjami.

Podpory Hydrauliczne

Za stabilność drabiny podczas pracy odpowiedzialne są podpory hydrauliczne, przymocowane do ramy podwozia. Podpory wykonane są z elementów stalowych. W pierwszej kolejności należy je wysunąć najlepiej na maksymalny wysuw, a następnie ustawić na stabilnym gruncie.

Zestaw Ramienia Teleskopowego

Najważniejszym elementem podnośnika jest „zestaw ramienia teleskopowego”. Na „zestaw” ten składa się obrotnica, kozioł oraz ramię teleskopowe. „Ramię” to zespół teleskopowych stalowych segmentów, osadzonych na koźle. „Ramię” wyposażone jest zawsze w kosz ratowniczy. Pisząc o konstrukcji „ramienia”, należy również wspomnieć, że standardem stały się ramiona konstrukcji tzw. „Z”.

Wysuwanie segmentów „ramienia” odbywa się za pomocą cylindra hydraulicznego umieszczonego w pierwszym segmencie, a następnie dalej za pomocą lin stalowych ułożonych na bloczkach przymocowanych do segmentów.

Kosz Ratowniczy

Kosz ratowniczy jest miejscem pracy strażaków na wysokości. Musi spełniać odpowiednie wymogi dotyczące nośności (minimum dla 2 osób) oraz być wyposażony w niezbędne elementy bezpieczeństwa.

Systemy Bezpieczeństwa

Nad bezpieczeństwem czuwa komputer wraz z zestawem czujników. Komputer nadzoruje całą pracę podczas operowania „ramieniem”, aby nie doszło do obalenia podnośnika. W komputerze zaprogramowane są m.in. maksymalne wysuwy segmentów przy różnych kątach uniesienia oraz przy różnych wysuwach podpór. Także maksymalne obciążenia kosza są zaprogramowane. W przypadku przekroczenia bezpiecznych wartości komputer nie pozwala na dalsze np. wysuwanie lub obrót ramienia. Z zasady podnośniki hydrauliczne, tak jak drabiny mechaniczne, są pojazdami bez zbiorników na wodę oraz bez autopomp.

Podnośnik SH-30 Bumar i Inne Modele: Doświadczenia z Eksploatacji

Doświadczenia użytkowników z podnośnikami produkowanymi przez firmę Bumar, w tym modelem SH-30, często wskazują na powtarzające się problemy z niezawodnością.

SH-30 na podwoziu Volvo (karosowany przez Bumar)

Wiele jednostek zgłasza problemy z nowymi podnośnikami SH-30 na podwoziu Volvo, karosowanymi przez Bumar. Użytkownicy wskazują, że sprzęt, choć zakupiony jako nowy nabytek, jest często awaryjny. Odnotowano liczne usterki, takie jak niedziałające wyłączniki, zacinające się elementy czy poważniejsze problemy z systemem poziomowania kosza. W jednym z przypadków pękł łańcuch poziomujący kosz, co spowodowało jego przechylenie o 45 stopni. Innym razem siłownik od kosza przestał działać, powodując jego opadnięcie. Obecnie często trzeba ręcznie poziomować kosz, co jest niedopuszczalne w nowoczesnym sprzęcie.

Co najbardziej niepokojące, mimo że pojazd stracił już gwarancję, serwis reaguje na zgłoszenia, co budzi pytania o jakość produktu i odpowiedzialność producenta. Wiele z tych awarii, choć szczęśliwie nie miały miejsca podczas akcji, stwarza poważne ryzyko. Pojawia się pytanie, kto odpowiadałby za ewentualny wypadek, gdyby kosz stracił poziomowanie 30 m nad ziemią, pełen ludzi - firma czy operator sprzętu? Użytkownicy określają sprzęt mianem „niewypału” lub „złomu”.

Porównanie z SH-18 na Starku

Często podnośniki SH-30 są porównywane ze starszymi modelami, takimi jak SH-18 na podwoziu Stara, który był uważany za niemal niezawodny, prosty w obsłudze i tani w eksploatacji, mimo mniejszego wysięgu.

Inne Modele Bumaru i Ogólne Obawy

Podobne problemy z niezawodnością zgłaszane są w przypadku innych podnośników Bumaru:

• PMT 25 D na Volvo: Pomimo uznania za fajną maszynę, cierpi na awarie elektroniki, np. wysiadający elektrozawór od opuszczania, powodujący niekontrolowane i niebezpieczne opadanie ramienia.
• SH-42: Ta jednostka również zmaga się z problemami, począwszy od podwozia, a skończywszy na samym podnośniku. Zdarzają się oderwania śrub w mocowaniu zawieszenia, zacinanie się sprzętu w czasie pracy oraz awarie elektroniki. Dodatkowo, duże gabaryty i niskie zawieszenie SH-42 sprawiają, że dojazd i wjazd na chodnik są niezwykle trudne, wręcz graniczące z cudem.
• W Kielcach podnośnik SHD 42 na Volvo również był „cholernie awaryjny” i często stał u mechanika, choć sytuacja później się uspokoiła.

W wielu przypadkach odnotowano sytuacje, gdzie kosz niemal się urwał lub stracił poziomowanie, na szczęście zazwyczaj na niewielkich wysokościach lub poza akcją. W jednej z jednostek, po podobnym incydencie, strażacy zawsze przypinają się do kosza. Te liczne doniesienia wskazują, że „coś jest nie tak z tym sprzętem”, a podwozie, choć często jest w porządku, to nadwozie określa się jako „totalną kichę”.

Nowoczesne Podnośniki Wysokościowe: Przykład Bronto Skylift

W kontraście do problematycznych doświadczeń z niektórymi krajowymi produktami, nowoczesne podnośniki, takie jak te oferowane przez firmę Bronto Skylift, wyznaczają nowe standardy w technice ratowniczej.

Bronto Skylift 81m dla LOTOS Straż

Przykładem takiego zaawansowanego rozwiązania jest podnośnik Bronto Skylift o wysokości ratowniczej 81 m, który trafił do LOTOS Straż w Gdańsku. Jest to najnowocześniejsze urządzenie tego typu w Polsce, zdolne prowadzić skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze na znacznych wysokościach. Jego bazą jest 5-osiowe podwozie SCANIA P450 10x4, z trzema skrętnymi osiami, co zapewnia wyjątkową zwrotność pomimo długości 16,5 metra. Wysokość pojazdu po złożeniu podnośnika nie przekracza czterech metrów, co pozwala na bezpieczne poruszanie się po terenie rafinerii.

Zaawansowane Cechy i Wyposażenie

• Wysoka Wydajność: Maksymalna, robocza wysokość podnośnika to 81 m, a boczny wysięg - prawie 30 m.
• Konstrukcja: Odpowiednią sztywność konstrukcji zapewnia zespawanie jej elementów ze stali o wysokiej wytrzymałości techniką plazmową.
• Udźwig kosza: Maksymalny udźwig zamontowanego na końcu kosza to 500 kg.
• Zdalne Sterowanie i Automatyzacja: Urządzenie dysponuje możliwością zdalnego sterowania i może pracować bezzałogowo, sterowane przez operatora na ziemi. Dzięki wbudowanym czujnikom i komputerowemu modułowi sterowania podnośnika nie da się przewrócić ani przypadkowo uderzyć nim w przeszkodę na skutek ewentualnego błędu operatora.
• Zintegrowane Systemy Gaśnicze: Kosz umożliwia prowadzenie akcji gaśniczej z wykorzystaniem działka wodno-pianowego o wydajności 3800 l/min, zasilanego z wozów gaśniczych. Kosz jest zabezpieczony przed działaniem ognia i dysponuje własną, ochronną kurtyną wodną.
• Systemy Obserwacji i Komunikacji: W koszu zamontowane są kamery termowizyjna i obserwacyjna, których zadaniem jest pomoc operatorowi w zdalnym sterowaniu. Koszem można sterować również za pomocą znajdującego się w nim manipulatora.
• Wsparcie dla Ratowników: Podnośnik ma własną linię powietrza oddechowego z odpowiednim osprzętem, z którego mogą korzystać ratownicy. Zasilające ją butle dla bezpieczeństwa umieszczono na podeście podnośnika. Kosz wyposażono również we wciągarkę sprzętową o udźwigu 150 kg.

Takie zaawansowane rozwiązania znacząco zwiększają możliwości taktyczno-bojowe jednostek, zapewniając bezpieczeństwo i ciągłość pracy nawet w najtrudniejszych warunkach.

Wymagania i Standaryzacja Podnośników Strażackich

Wytyczne standaryzacji pojazdów pożarniczych określają minimalne wymagania dla samochodów z podnośnikiem hydraulicznym o wysokości ratowniczej co najmniej 20m. Do typoszeregu zalicza się m.in. SH lub SHD (np. SH-21, SHD-23). Poniżej przedstawiono niektóre z wymagań:

• Ilość miejsc: 2 lub 3
• Kosz ratowniczy: o nośności dla minimum 2 osób
• Pion wodny teleskopowy
• Nosze przystosowane do mocowania w koszu
• Działko typu DWP-16 lub DWP-24
• Radiotelefon przewoźny
• Aparat powietrzny: 2 lub 3 sztuki
• Szelki bezpieczeństwa: 2 sztuki
• Pilarka łańcuchowa do drewna z prowadnicą

tags: #sh30 #podnosnik #strazacki #pole #pracy