Srebro koloidalne, znane również jako nanosrebro, kolargol (collargol) lub srebro koloidowe (łac. Argentum colloidale), to surowiec farmaceutyczny o bogatej historii zastosowań i szerokim spektrum działania. Od wieków wykorzystywano je do celów leczniczych, a jego właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze budzą zainteresowanie zarówno w tradycyjnej medycynie, jak i współczesnej nauce.
Co to jest srebro koloidalne?
Srebro koloidalne jest czystym srebrem metalicznym, składającym się z submikroskopijnych cząsteczek, z których każda zawiera kilkaset atomów. Cząsteczki te są zawieszone w czystej wodzie dzięki niewielkim ładunkom elektrycznym. Nazwa "koloidalne" wynika z faktu, że jest to układ, w którym srebro jest podzielone na maleńkie cząsteczki, zawieszone i rozproszone w innej substancji bez wiązania się z jej cząsteczkami. Cząsteczki koloidalne, posiadając ten sam ładunek elektryczny, odpychają się od siebie, pozostając w ciągłym ruchu.
Wielkość cząsteczek ma duże znaczenie, ponieważ im są one mniejsze (zazwyczaj od 1 do 100 nm), tym roztwór staje się skuteczniejszy, umożliwiając wnikanie do wnętrza patogenu i jego eliminację. Srebro w postaci zjonizowanej ma zdolność wiązania się z białkami mikroorganizmów, co powoduje zmiany w strukturze ścian i błon komórkowych bakterii. Pod wpływem srebra produkty przemiany materii gromadzone są wewnątrz komórki, a synteza białek staje się niemożliwa. Działanie przeciwgrzybicze nanosrebra polega na zaburzeniu gospodarki wodnej grzybów, co negatywnie wpływa na procesy ich rozmnażania. Srebro koloidalne działa skutecznie przeciwko takim patogenom jak S. aureus, E. coli oraz grzybom, m.in. Candida albicans i Candida glabrata.
Warto zaznaczyć, że naturalne nanokoloidy, w przeciwieństwie do chemicznej postaci srebra (jonowej), są przyswajalne w około 98-99%, podczas gdy minerały w postaci tabletek przyswajalne są tylko w 40-60%. W aptekach srebro koloidalne sprzedawane jest w postaci suplementu diety, który często składa się z wody z kolargolem i jest niejednorodną mieszaniną.
Historia i tradycyjne zastosowanie srebra
Historia używania srebra jest długa i sięga starożytności. Już wtedy Grecy pokrywali srebrem powierzchnie naczyń, z których spożywali pokarm i napoje, by zneutralizować zawarte w nich bakterie i wirusy. W Indiach zawijano jedzenie w srebrne folie, aby podczas długich podróży zachowywało dłużej swoją świeżość. Polska szlachta, spożywając pokarm i napoje ze srebrnych naczyń i używając srebrnych sztućców, mniej chorowała, co może świadczyć o właściwościach ochronnych srebra.
Rzymscy legioniści przykładali srebrne monety do ran zadanych im podczas bitew, ponieważ rany te szybciej się goiły. W XIV wieku, w okresie epidemii dżumy, matki podawały dzieciom srebrne łyżeczki do ssania, aby zapobiec zakażeniu. W trakcie I wojny światowej srebro wykorzystywano przede wszystkim w celu zwalczania infekcji. W 1884 roku dr Crede wykorzystywał roztwór srebra do zapobiegania zapaleniu oczu u noworodków, a w 1915 roku metodę tę wypróbowano także na dorosłych. Srebro nanokoloidalne w medycynie współczesnej znane jest od prawie 100 lat.
Właściwości zdrowotne srebra koloidalnego
Nanosrebro ma przede wszystkim właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, a także antywirusowe. Udowodniono, że zabija ponad 650 patogenów oraz niszczy grzyby i pleśń. Srebro koloidalne jest postrzegane jako naturalny antybiotyk: efektywny, łagodny i nietoksyczny, a jego działanie może być często skuteczniejsze niż antybiotyków, które eliminują tylko niektóre bakterie czy grzyby i nie radzą sobie z wirusami.
Na przestrzeni wieków poznano coraz więcej sposobów wykorzystania srebra koloidalnego oraz jego właściwości, takie jak uśmierzanie bólu, łagodzenie stanów zapalnych, wpływanie na szybsze gojenie się ran i wspieranie układu odpornościowego. Srebro koloidalne to substancja bezzapachowa, bezbarwna, która nie szczypie w oczy i nie wymaga specjalistycznej wiedzy do stosowania, nie wchodzi też w interakcje z innymi lekami. Ważne jest jednak przyjmowanie dobrej jakości produktów w postaci niejonowej.
Srebro koloidalne w medycynie współczesnej
Obecnie srebro koloidalne stosowane jest głównie zewnętrznie, tj. na skórę oraz błony śluzowe, jako lek lub wyrób medyczny. Współczesna wiedza chemiczna i medyczna pozwala na stwierdzenie, jakie rzeczywiście właściwości ma srebro koloidalne i jakie mogą być pozytywne oraz negatywne skutki jego stosowania. Opatrunki ze srebrem koloidalnym rzeczywiście potrafią zdziałać cuda w przypadku trudno gojących się, zakażonych ran.
Zastosowanie zewnętrzne w dermatologii i okulistyce
Preparaty z nanosrebrem są stosowane w leczeniu wielu schorzeń. Najczęściej związek ten wykorzystywany jest w:
- Okulistyce: do leczenia bakteryjnego zapalenia spojówek w początkowej fazie.
- Dermatologii: w przypadku trudno gojących się ran, ran oparzeniowych, owrzodzeń powstałych w przebiegu stopy cukrzycowej, trądziku (młodzieńczego i różowatego), łuszczycy, egzemy, atopowego zapalenia skóry oraz podrażnień i uszkodzeń skóry po inwazyjnych zabiegach kosmetycznych. Wspomaga regenerację uszkodzonej skóry, działa ściągająco, a w dużym stężeniu również przyżegająco.
Srebro nanokoloidalne znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu zewnętrznym, jak i wewnętrznym (choć to ostatnie budzi poważne kontrowersje). Służy do użytku wewnętrznego i zewnętrznego. Roztwór można nanosić bezpośrednio na skórę przy pomocy okładów lub rozpylacza. Jest również używane w szpitalach, na przykład w Centrum Leczenia Oparzeń w Siemianowicach Śląskich, gdzie w latach 2005-2006 przeprowadzono badania na grupie 45 pacjentów z oparzeniami. Preparaty zawierające srebro koloidalne wykorzystywane są także do zaopatrywania ran powstających w przebiegu chorób takich jak Zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. W stomatologii płyn zawierający nanokoloidalne srebro oraz złoto jest używany do płukania kanałów korzeniowych, a nanocząstki srebra są wykorzystywane w preparatach żelowych chroniących zęby przed bakteriami.
Zastosowanie w innych dolegliwościach
Srebro nanokoloidalne jest często promowane przez niektórych producentów jako wsparcie w leczeniu wielu dolegliwości, między innymi:
- Infekcje: grypa, przeziębienie, katar, zapalenie płuc, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, opryszczka, ospa wietrzna, różyczka, półpasiec, koklusz, gruźlica, malaria, dur brzuszny, kiła, rzeżączka.
- Problemy skórne: oparzenia, swędzenie skóry, oparzenia słoneczne, wysypka, zmiany skórne, brodawki, kurzajki, grzybice skóry, ukąszenia owadów.
- Dolegliwości wewnętrzne: problemy jelitowe, zapalenia żołądka, biegunki, hemoroidy, białe upławy, świąd odbytu, zapalenie pęcherza, przerost prostaty, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
- Inne: bóle reumatyczne, artretyzm, ostre zapalenie spojówek, czyraki, zatrucie spowodowane obecnością toksyn we krwi, błonica, zapalenie najądrza, rak, cholera, posocznica, cukrzyca.
Jednak w przypadku wielu z tych zastosowań brakuje rzetelnych badań naukowych potwierdzających skuteczność, zwłaszcza przy podawaniu doustnym.
Srebro koloidalne w kosmetologii i medycynie estetycznej
Nanosrebro cieszy się dużym zainteresowaniem w kosmetologii oraz medycynie estetycznej, ponieważ może pomagać w odbudowie tkanek miękkich i poprawiać odporność skóry na grzyby, bakterie i wirusy. Dodatkowo regeneruje naskórek, nawilża go i działa tonizująco. Można znaleźć wiele kosmetyków z dodatkiem srebra koloidalnego, takich jak toniki, produkty do golenia dla mężczyzn, płyny do demakijażu, żele antybakteryjne i dezodoranty.
W medycynie estetycznej preparaty te są stosowane przed makijażem permanentnym, mezoterapią igłową czy peelingiem chemicznym, a także po zabiegach dermabrazji, depilacji czy podologicznych. Stosując takie produkty na twarz, należy zachować szczególną ostrożność i umiar, ponieważ skóra może czasowo zacząć we wzmożony sposób wydzielać zanieczyszczenia, co może doprowadzić do pogorszenia jej stanu. Do stosowania srebra koloidalnego na twarz w formie toniku polecane są preparaty, gdzie zawartość nanosrebra wynosi około 100 nm, co pozwala na osiągnięcie korzystnych efektów w stosunkowo krótkim czasie.
Bezpieczeństwo stosowania srebra koloidalnego - zagrożenia i skutki uboczne
Opinie dotyczące srebra koloidalnego są zróżnicowane. Coraz więcej badań wskazuje na to, że srebro koloidalne może być bardzo groźnym preparatem, zwłaszcza w przypadku stosowania doustnego, ponieważ wiąże się z nadmiernym gromadzeniem jonów srebra w narządach wewnętrznych i błonach śluzowych. Srebro, jako metal ciężki, może się kumulować i działać toksycznie, a ludzki organizm sobie z jego metabolizowaniem i usuwaniem nie radzi.
Zastosowanie doustne - ryzyko
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) nie uważa srebra koloidalnego za bezpieczny i skuteczny produkt do leczenia jakichkolwiek schorzeń i nie jest ono dopuszczone do przyjmowania w formie doustnej. Dotychczas żadne rzetelne badania naukowe nie wykazały pozytywnego wpływu picia srebra na zdrowie. Pojawiły się za to badania, które udowodniły negatywne skutki związane z doustnym przyjmowaniem srebra koloidalnego.
W Polsce suplementy diety zawierające srebro koloidalne, choć często reklamowane jako naturalne środki wspomagające odporność, trawienie, oczyszczające czy nawet przeciwpasożytnicze i przeciwnowotworowe, są silnie rozcieńczonymi roztworami, a ich skuteczność nie ma dowodów naukowych. Co więcej, produkcja suplementów diety w Polsce nie podlega nadzorowi pod względem rzeczywistego składu. Zgodnie z Dyrektywą 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, srebro nie figuruje na liście minerałów dopuszczonych do produkcji suplementów diety.
Spożywając srebro koloidalne w płynie, pacjent przyjmuje wewnętrznie środek dermatologiczny do zastosowań skórnych, a każda przyjęta doustnie cząsteczka srebra zostaje w organizmie skumulowana i oddziałuje toksycznie na tkanki. Należy pamiętać, że nanosrebro może działać szkodliwie na organizm ludzki, w tym neurotoksycznie. Najmniejsza dawka, jaka może wywołać objawy zatrucia, wynosi 0,014 mg srebra na kilogram ciała dziennie.
Srebrzyca (Argyria)
Najbardziej znanym i trwałym skutkiem ubocznym jest srebrzyca (argyria), choroba będąca efektem nadmiernej kumulacji srebra w organizmie. Jej objawy pojawiają się po około 6-12 miesiącach od rozpoczęcia kuracji srebrem. Pierwszym, bardzo charakterystycznym symptomem jest niebieskie zabarwienie linii dziąseł, a także zmiany koloru skóry i paznokci. W przypadku przyjmowania kropli do oczu ze srebrem pojawić się może także niebieski kolor gałki ocznej. Srebrzyca to schorzenie trwałe i właściwie nieuleczalne, ponieważ dotychczas nie znaleziono leku. Oprócz srebra w czystej postaci, każdy związek srebra (azotan srebra, octan srebra, argyrol itp.) w wysokiej dawce może powodować srebrzycę.
Inne negatywne konsekwencje
Srebro koloidalne może także powodować inne negatywne konsekwencje, takie jak choroby nerek i wątroby oraz zaburzenia wzroku. Warto dodać, że srebro może wywoływać uczulenia, objawiające się wysypką i nadwrażliwością różnych okolic ciała. Preparaty ze srebrem koloidalnym do użytku zewnętrznego są uważane za skuteczne i bezpieczne, zwłaszcza w ich głównym zastosowaniu, czyli w leczeniu trudno gojących się ran i infekcji bakteryjnych oczu. Nie należy ich jednak stosować przewlekle i zawsze trzeba wcześniej skonsultować się z lekarzem, gdyż w nadmiarze mogą poważnie zaszkodzić, powodując przesuszenie gałki ocznej, pokrzywkę, świąd, rumień, a także kumulować się w wątrobie, trzustce i płucach, upośledzając ich funkcjonowanie oraz osłabiając płodność.
W żadnym wypadku nie należy spożywać preparatów ze srebrem koloidalnym, również tych reklamowanych jako niejonowy roztwór wodny, srebro koloidalne z płaską cząsteczką czy bezpieczne srebro koloidalne dla dzieci. Ostrożność należy też zachować, stosując preparaty na błony śluzowe, np. w sprayu do gardła i nosa - takie zastosowanie jest traktowane jako zewnętrzne, ale nie należy przekraczać zaleconych dawek. Preparaty dostępne w aptekach należy stosować zawsze zgodnie z zaleceniami producenta, a w razie jakichkolwiek wątpliwości skontaktować się z lekarzem.
Srebro koloidalne jako środek dezynfekujący
Srebro nanokoloidalne wykorzystuje się jako silny i wyjątkowo skuteczny środek dezynfekujący. Wszystko dzięki jego działaniu aseptycznemu, które nie zagraża ludziom oraz środowisku naturalnemu. Produkt z nanocząsteczkami, taki jak ActivSILVER ECOsilver®, ma bardzo szerokie zastosowanie zarówno w domu, jak i w profesjonalnych zastosowaniach w walce z zagrożeniami mikrobiologicznymi.
Nanosrebro koloidalne można wykorzystywać do dezynfekcji:
- W domach: do utrzymania porządku i dbałości o bezpieczeństwo domowników, w klimatyzacji, lodówce, toalecie, a także w walce z grzybami w domowym ogródku i dezynfekcji wody w basenie.
- W miejscach o sporych powierzchniach: w szkołach, biurach, galeriach handlowych, zakładach przemysłowych czy produkcyjnych, a także w szpitalach.
- W hodowlach zwierząt i uprawach roślinnych.
- Różnych przedmiotów: sprzętów użytkowych, zabawek, blatów.
- Tkanin i obuwia.
W czasach wzmożonej aktywności wirusów w powietrzu nanoserbro służy do zabezpieczania maseczek ochronnych, czyniąc je bezpiecznymi przez długi czas i zapobiegając rozwojowi bakterii i innych chorobotwórczych patogenów. W szpitalach często sięga się po środki oparte na srebrze koloidalnym, aby zdezynfekować odzież medyczną, co pozwala skutecznie pozbyć się wszelkich bakterii, wirusów, grzybów czy roztoczy. Działanie antybakteryjne i antygrzybicze niejonowego nanokoloidu srebra wykorzystywane jest także do oczyszczaniu wody pitnej, w saunach i basenach, gdyż w przeciwieństwie do chloru nie drażni oczu.
Terapie alternatywne: srebro koloidalne -- czy warto stosować?
Bibliografia
- Świdwińska-Gajewska, A. M., Czerczak, S. (2014). Nanosrebro-szkodliwe skutki działania biologicznego. Medycyna Pracy, 65(6), 831-845.
- Świdwińska-Gajewska, A. M., Czerczak, S. (2015). Nanosrebro-dopuszczalne poziomy narażenia zawodowego. Medycyna Pracy, 66(3), 429-442.
- Wzorek, Z., Konopka, M. (2007). Nanosrebro-nowy środek bakteriobójczy. Czasopismo Techniczne.
- Kasperek-Nowakiewicz R, Związki srebra w lecznictwie w czasach epidemii - właściwości, zastosowanie i trudności recepturowe, Aptekarz Polski, czerwiec 2020, numer 166 (144e), 20-27.
tags: #srebro #koloidalne #na #ospe