Star 200 to samochód ciężarowy produkowany przez polską firmę FSC Star w Starachowicach w okresie od 1976 do 1994 roku. Geneza tego pojazdu sięga lat 1964-1965, kiedy to powstały pierwsze prototypy. Oficjalnie zaprezentowano je publicznie w 1966 roku. Opóźnienia we wdrożeniu produkcji, wynikające z problemów z finansowaniem inwestycji w gospodarce centralnie planowanej, doprowadziły do powstania modeli przejściowych: Star 28 (z silnikiem Diesla) i Star 29 (z silnikiem benzynowym), które bazowały na rozwiązaniach napędowych z poprzednich modeli Star 25 i Star 27.
Kabina kierowcy i ergonomia
Nowoczesna, wagonowa kabina kierowcy, zamocowana na stałe nad silnikiem, zapewniała w początkowym okresie produkcji dobre warunki pracy. W latach 80. standardem stały się kabiny odchylane, które wprowadzono dopiero w modelu Star 1142. Kabina Star 200 była bogato przeszklona, oferując kierowcy doskonałą widoczność dzięki panoramicznej szybie przedniej pozbawionej środkowego słupka. Projekt kabiny powstał w Polsce, jednak przy opracowaniu oprzyrządowania i technologii produkcji seryjnej skorzystano z pomocy francuskiej firmy Chausson. Drzwi kabiny otwierały się do przodu, a fotele kierowcy i pasażera umożliwiały regulację wzdłużną, lecz bez amortyzacji. Kabina była wyposażona w system grzewczo-wentylacyjny i charakteryzowała się lepszym wyciszeniem w porównaniu do poprzednich modeli.
Podwozie i ładowność
Skrzynia ładunkowa była wykonana ze stali i posiadała drewnianą podłogę. Umożliwiała przewóz ładunków o masie do 6000 kg. Masa własna samochodu wynosiła 4200 kg. Star 200 mógł holować przyczepę o masie całkowitej do 8500 kg.
Silnik i napęd
Podstawowym źródłem napędu był 6-cylindrowy, rzędowy silnik typu Star S359. W późniejszych wersjach stosowano zmodernizowany silnik Star S359M - wysokoprężny, wolnossący, z wtryskiem bezpośrednim, opracowany we współpracy z austriackim instytutem AVL. Początkowo kadłub silnika był odlewany z aluminium (dostarczany z Węgier), w późniejszym okresie zaczęto stosować odlewane w kraju żeliwne kadłuby, które były cięższe, ale trwalsze. Kuty wał korbowy osadzony był na 7 łożyskach. Tłoki aluminiowe posiadały wewnętrzne toroidalne komory spalania, a głowica silnika składała się z trzech dwucylindrowych segmentów wykonanych z żeliwa specjalnego. Nową pompę paliwową i wtryskiwacze dostarczała WSK Mielec.
Alternatywnie, Stara 200 można było wyposażyć w silnik SW-400 (tzw. mały Leyland) o pojemności 6540 cm³ i mocy 125 KM, produkowany w zakładach Andoria na licencji angielskiej firmy Leyland Motors. Silnik ten był nieco słabszy od S359, ale zyskiwał uznanie dzięki większej trwałości, niższemu zużyciu paliwa i cichszej pracy. Wskaźnik mocy w stosunku do całkowitego ciężaru pojazdu wynosił 14,1 KM/tonę, co było standardem dla ówczesnych konstrukcji samochodów ciężarowych.
Skrzynia biegów i układ napędowy
Skrzynia biegów produkcji FPS Tczew, oparta na licencji niemieckiej firmy ZF, typu AK5-45, posiadała 5 niesynchronizowanych przełożeń do jazdy w przód oraz bieg wsteczny. W późniejszych latach wprowadzono skrzynię S5-45 z synchronizacją. Nowy most napędowy był jednostopniowy i produkowany przez FSC Star. Przełomem technologicznym było zastosowanie poliamidowych przewodów pneumatycznych zamiast stalowych, które w poprzednich modelach często rdzewiały i pękały.
Zawieszenie i układ hamulcowy
Zawieszenie Stara 200 opierało się na wzdłużnych resorach piórowych półeliptycznych, wspomaganych dodatkowymi amortyzatorami gumowymi. Na osi przedniej stosowano również amortyzatory teleskopowe FA Krosno, produkowane na licencji Armstrong. Układ hamulcowy był dwuobwodowy, z niezależnymi układami dla kół przednich i tylnych, a dodatkowo posiadał pneumatycznie sterowany hamulec pomocniczy (postojowy) działający na tylne koła.
Zużycie paliwa i modernizacje
Star 200 zużywał normatywnie około 19 litrów oleju napędowego na 100 km. Produkcja samochodów Star odbywała się na unowocześnionych maszynach, w tym sprowadzanych z Włoch. Na modernizację FSC Star przeznaczono znaczące środki, co pozwoliło na wielkoseryjną produkcję i zastosowanie nowoczesnych metod wytwarzania. W okresie produkcji Star 200 przechodził modernizacje wynikające z doświadczeń eksploatacyjnych. Zmiany obejmowały m.in. przekonstruowanie i wzmocnienie łożyskowania wałka atakującego mechanizmu różnicowego. Wprowadzano również elementy z przygotowywanego do produkcji następcy - modelu Star 1142. W 1982 roku zmodernizowano okablowanie i układ elektryczny (na bazie technologii z FSO Polonez, w wersji 24V) oraz pneumatyczny (zastosowano trzy osobne zbiorniki sprężonego powietrza zamiast jednego wielokomorowego).
Dostawy dla Wojska Polskiego
Dla Wojska Polskiego dostarczono łącznie 5012 samochodów Star 200.
Star 200 w służbie strażackiej
Drugim, obok Jelczańskich Zakładów Samochodowych, producentem wodno-pianowych samochodów gaśniczych był Zakład Budowy Maszyn "Osiny". W latach osiemdziesiątych produkowano tam uproszczone pojazdy typu GBM, przeznaczone głównie dla ochotniczych straży pożarnych. W 1984 roku, obok dotychczas wytwarzanego GBM-a na podwoziu Star 266, wykonano pierwsze egzemplarze samochodu GBM 2/8 zabudowanego na szosowym podwoziu z układem jezdnym 4x2. Początkowo jako nośnik podwozia wykorzystano Star A29, jednak z powodu zakończenia produkcji samochodów z silnikami benzynowymi w Starachowicach, wykonano zaledwie kilka sztuk tego wariantu. Kolejne pojazdy bazowały na podwoziu Star A200 z silnikiem Diesla, który oferował znacznie korzystniejszy, w stosunku do silnika benzynowego ze Stara 29, jednostkowy wskaźnik mocy.
Zabudowa pożarnicza GBM 2/8
Zabudowa pożarnicza charakteryzowała się maksymalnym uproszczeniem zarówno konstrukcji nadwozia, jak i układu wodno-pianowego. Skrzynia ładunkowa była stalowa i miała kształt prostopadłościanu. Zbiornik na wodę o pojemności 2000 litrów był spawany i miał kształt prostopadłościanu. Z tyłu, poniżej linii zabudowy, znajdowała się nasada 110 do spuszczania wody. Po obu stronach zbiornika umieszczono skrytki na sprzęt, osłonięte uchylnymi drzwiczkami zamykanymi na klamkę. Dach obniżonej części zabudowy stanowił podest roboczy, na którym przewożono węże ssawne, drabinę oraz inny drobny sprzęt. Na przedniej ścianie kabiny kierowcy, po prawej stronie, zamontowano szperacz pogorzeliskowy. Pojazd wyposażono w lampy pulsacyjne Elektra LBS 5 oraz lampy Elektra LBX 11. Motopompa zastosowana w tym modelu to GZUT M8/8 PO-5E Polonia, jednozakresowa o wydajności 800 l/min przy ciśnieniu 8 barów. Pojazd nie posiadał urządzenia szybkiego natarcia ani zbiornika na środek pianotwórczy; podawanie piany było możliwe jedynie z zewnętrznego zbiornika przy użyciu zasysacza liniowego.
Kabina załogi i uproszczenia
W latach 1984-1986 pojazd otrzymywał dwumiejscową kabinę kierowcy typu 642. W 1987 roku zastosowano zmodernizowaną kabinę 678, która wprowadziła zmiany m.in. w zakresie krótkich drzwi. Nadwozie specjalne było całkowicie metalowe, o prostej i kanciastej linii, składające się z dwóch części - wyższej i niższej. Przedział załogi, przeznaczony dla dowódcy i reszty ekipy, posiadał dwa podwójne siedzenia umieszczone tyłem do kierunku jazdy. Przewietrzanie przedziału zapewniała jedynie uchylna klapa w dachu. Brak było możliwości opuszczania szyb oraz jakiegokolwiek systemu ogrzewania. Niska jakość zamków w drzwiach przedziału załogi i skrytek często prowadziła do ich samoczynnego otwierania podczas jazdy.
Star 200 w wersji z podnośnikiem koszowym
Współczesne remonty i modernizacje Stara 200 obejmują również wersje z podnośnikiem koszowym. Zamontowany podnośnik pożarniczy Bumar PM-18P charakteryzuje się maksymalną wysokością roboczą 18 m, maksymalnym wysięgiem bocznym 8,9 m i udźwigiem kosza 200 kg. Zabudowa pożarnicza składa się ze skrytek zamykanych roletami, pyło- i wodoszczelnych, oświetlonych w technologii LED. Dodatkowo pojazd wyposażono w wyciągarkę DragonWinch o uciągu 6T, układ podtrzymania powietrza i napięcia z wtyczką automatyczną PowAirBox, oświetlenie pola pracy wokół samochodu, a także falę świetlną umieszczoną z tyłu pojazdu i sygnał pneumatyczny Grover.
Star 200/244 podnośnik koszowy, efekt końcowy- prezentacja 🥳🥳🥳
Star 200 GBM 2/8, mimo zasadniczych wad konstrukcyjnych i uproszczonej technologii produkcji, stanowił znaczący krok w poprawie stanu wyposażenia ochotniczych straży pożarnych. Niemniej jednak, nawet w porównaniu z Jelczem 008, produkt z "Osin" wyróżniał się większą prostotą konstrukcji i uboższym wyposażeniem.
Producent podwozia: Fabryka Samochodów Ciężarowych im. F. Dzierżyńskiego w Starachowicach.
Producent zabudowy: Zakład Budowy Maszyn w Nowej Wsi k. Starachowic.
Dopuszczalna masa całkowita: ok. 10200 kg.
Pojemność silnika: 6840 cm³.
Zużycie paliwa w czasie jazdy: ok. 19 l/100 km.