Współczesna Działalność Straży Pożarnej w Lęborku
Współczesne wyzwania, przed którymi staje straż pożarna, są liczne i wymagają szybkiej reakcji. Przykładem takiej interwencji był pożar budynku dawnej Farbiarni przy placu Spółdzielczym w Lęborku. Tuż przed godziną 6:00 rano, w czwartek 4 lipca, strażacy otrzymali zgłoszenie o pożarze, który objął całe poddasze obiektu.
- Pożarem objęte było poddasze o powierzchni około 40 na 10 metrów i wysokości 9 metrów - przekazał st. kpt. Marcin Elwart, dowódca JRG Lębork i oficer prasowy KP PSP w Lęborku. - Ze względu na konstrukcję budynku i drewniane, nadpalone stropy, prowadzenie działań wewnątrz nie było możliwe. Strażacy prowadzili działania gaśnicze z zewnątrz, podając dwa prądy wody z podnośnika. W akcji uczestniczyły siły z JRG Lębork oraz jednostki OSP z Lęborka, Łebuni, Cewic i Nowej Wsi. Przyczyny pożaru będą ustalane przez odpowiednie służby. Na miejscu pracowali również policjanci, a także straż miejska.
Początki Zorganizowanego Pożarnictwa na Ziemi Lęborskiej (1945-1950)
Początki organizacji ochrony przeciwpożarowej na ziemi lęborskiej przypadają na kwiecień 1945 roku. Była to inicjatywa mieszkańców, wymuszona naglącą sytuacją pożarową. Na terenie miasta Lęborka i powiatu powstawało dużo pożarów, a brakowało zorganizowanej i przygotowanej grupy do ich gaszenia. Od kwietnia do czerwca Wincenty Koper organizował straż pożarną, skupiając wokół siebie ludzi gotowych ruszyć z pomocą w razie wybuchu pożaru. Starania strażaków były ukierunkowane na pozyskiwanie sprzętu, zarówno pozostałego po wojnie (pozbieranego z terenu ówczesnego powiatu lęborskiego), jak i sprzętu z demobilu. Straż zorganizowana przez Wincentego Kopera powstała 16 czerwca 1945 roku.
Pierwsze Siedziby Straży Zawodowej w Lęborku
Na polecenie Starosty, Okręgowe Pogotowie Straży Pożarnej otrzymało pomieszczenia w spichlerzu przy ul. Przyzamcze, gdzie przed wojną znajdowała się remiza niemieckiej ochotniczej straży pożarnej. Z Państwowego Urzędu Ziemskiego przydzielono dla straży dwie pary koni.
Od sierpnia 1946 roku sytuacja lęborskich strażaków zaczęła się stabilizować. Siedzibę straży przeniesiono do budynku na Nowym Świecie, który przed wojną pełnił funkcję karczmy dworcowej. Straż otrzymała status straży zawodowej i nazwę Okręgowe Pogotowie Zawodowej Straży Pożarnej, a także przydział 21 etatów. Strażacy pełnili służbę w systemie zmianowym: na jednej zmianie było 10 strażaków, w tym 1 woźnica i 1 telefonista. Komendant pełnił służbę w systemie codziennym. Płynność kadry w tym czasie była bardzo duża; od czerwca 1945 roku do grudnia 1946 roku było aż pięciu komendantów.
W 1947 roku strażacy wyremontowali poniemiecki samochód policyjny marki "Stover" i przystosowali go do przewożenia sprzętu gaśniczego. Miał on koła z drewnianymi szprychami, poruszał się jednak szybciej niż zaprzęg konny. W 1948 roku konie ostatecznie zastąpił samochód marki "Chevrolet". Samochód poprawił skuteczność działania straży, choć warunki pełnienia służby były na nim bardzo trudne.
Ewolucja i Rozbudowa Komendy w Lęborku (1951-1991)
Na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 19 lipca 1950 roku, dotyczącego organizacji komend straży pożarnych, z dniem 1 stycznia 1951 roku w Lęborku powołano Powiatową Komendę Straży Pożarnych. Pod koniec lat pięćdziesiątych rozbudowana została siedziba straży.
Modernizacja i Rozwój Infrastruktury
Wybudowano wspinalnię i suszarnię węży oraz garaże z 4 boksami dla samochodów. Dokonano modernizacji części administracyjno-socjalnej, wygospodarowano osobne pomieszczenie na pokoje do wypoczynku, skąd prowadził ześlizg do garażu, urządzono też świetlicę i jadalnię. W ramach reorganizacji administracji państwowej, z dniem 1 czerwca 1975 roku przestały istnieć powiaty, a utworzono nowe województwa. Jednym z nowo utworzonych województw było województwo słupskie, w skład którego weszła część byłego powiatu lęborskiego. W miejsce Komendy Powiatowej powołano Komendę Rejonową Straży Pożarnych.
W skład obszaru działania Komendy Rejonowej i Zawodowej Straży Pożarnej weszły miasta Lębork i Łeba oraz gminy Cewice, Potęgowo, Nowa Wieś Lęborska, Wicko (od 1988 roku również gmina Czarna Dąbrówka). Na początku lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku rozpoczęto modernizację Komendy, którą ukończono w 1984 roku. Komenda otrzymała nowy wygląd, poprawiły się warunki służby i pracy. 2 czerwca 1985 roku, z okazji 40-lecia istnienia zawodowego pożarnictwa na ziemi lęborskiej, Zawodowa Straż Pożarna w Lęborku została wyróżniona poprzez nadanie jej sztandaru. Sztandar wręczał Komendant Główny Straży Pożarnych.
W dniu 6 maja 1990 roku, z okazji "Dnia Strażaka", obchodzonego już drugi rok zgodnie z dawną tradycją w dniu Św. Floriana, podkreślano znaczenie służby. Początek lat dziewięćdziesiątych XX wieku to kolejny etap rozbudowy Komendy. W tym okresie dobudowano do istniejącego budynku dwa stanowiska garażowe, pomieszczenia na warsztat do naprawy samochodów i sprzętu pożarniczego oraz cztery mieszkania.
Państwowa Straż Pożarna w Lęborku: Nowa Era (od 1992)
Tworzenie Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej i Komendy Powiatowej
Z dniem 1 lipca 1992 roku w Polsce powołano Państwową Straż Pożarną. W Lęborku utworzono Komendę Rejonową i Jednostkę Ratowniczo-Gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej. Rejonem działania Komendy Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej były miasta: Lębork i Łeba oraz gminy Cewice, Damnica, Główczyce, Nowa Wieś Lęborska, Potęgowo, Smołdzino i Wicko. Terytorialny zasięg działania Komendy Rejonowej PSP nie pokrywał się z zasięgiem działania Terenowego Organu Rządowej Administracji Ogólnej w Lęborku. Rejon pożarniczy został rozszerzony o trzy gminy wchodzące w skład Terenowego Organu Rządowej Administracji Ogólnej w Słupsku, tj. Damnicę, Główczyce i Smołdzino. Natomiast gmina Czarna Dąbrówka została włączona do Komendy Rejonowej PSP w Bytowie. Terenem działania Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej zostały miasta Lębork i Łeba oraz gminy Cewice, Nowa Wieś Lęborska, Potęgowo i Wicko. Powierzchnia chroniona przez Jednostkę wynosiła 1258 km2, na której zamieszkiwało około 80 tysięcy ludzi.
W dziejach ochrony przeciwpożarowej na terenie rejonu rozpoczął się nowy okres. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nałożyła na jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej obowiązek organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (KSRG), mającego na celu ochronę życia, zdrowia oraz mienia podczas walki z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi. Lęborscy strażacy zaczęli realizować nowe zadania. Powołanie nowej formacji ochrony przeciwpożarowej, która przejęła tradycje oraz spuściznę po jednostkach terenowej ochrony przeciwpożarowej, wymagało dokonania nie tylko otwarcia się na realizację nowych zadań, ale również na dokonanie zmian organizacyjnych i uformowanie nowych jednostek. Powstałe jednostki kultywowały tradycję, ale też przystąpiły do tworzenia nowych wartości.
W dniu 25 września 1995 roku zawiązał się Honorowy Komitet Fundacji Sztandaru dla Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP w Lęborku. Uroczyste wręczenie sztandaru odbyło się w dniu 1 czerwca 1996 roku na Placu Pokoju. Sztandar wręczył Zastępca Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. Ryszard Korzeniewski.
Z dniem 1 stycznia 1999 roku, w wyniku nowego podziału administracyjnego państwa, likwidacji uległy rejony i województwa, a powstały nowe województwa i powiaty. Komenda Rejonowa PSP przekształcona została w Komendę Powiatową PSP i znalazła się w strukturze Państwowej Straży Pożarnej województwa pomorskiego. Zmienił się również rejon chroniony i objął miasta Lębork oraz Łebę, a także gminy Cewice, Nowa Wieś Lęborska i Wicko.
Rozwój Wyposażenia i Obiektów
Państwowa Straż Pożarna to nie tylko strażacy, ale również budynki i sprzęt ratowniczo-gaśniczy. Równocześnie z pracami modernizacyjnymi i remontowymi w budynkach dokonywano wymiany samochodów i sprzętu pożarniczego. W 1996 roku wprowadzono do eksploatacji ciężki samochód gaśniczy GCBA 5/32, wyposażony w pompę wysokiego ciśnienia. W 2001 roku wprowadzono do eksploatacji średni samochód ratowniczo-gaśniczy do ograniczania strefy skażeń chemicznych i ekologicznych GBARt 1,6/16, a w 2002 roku wprowadzono do eksploatacji samochód operacyjny z napędem terenowym Nissan Terrano II. W 2003 roku na wyposażenie Komendy trafiła łódź hybrydowa. W 2008 roku do podziału bojowego wprowadzono podnośnik hydrauliczny SHD 25, w 2009 roku ciężki samochód gaśniczy GCBA 9,5/50 i samochód operacyjny z napędem terenowym Skoda YETI, a w 2010 roku średni samochód gaśniczy GBA 2,5/16.
Kontynuując potrzebę dostosowania Komendy do realizacji nowych zadań, w 2013 roku przystąpiono do modernizacji obiektów. W 2004 roku zmodernizowano budynek B. W dniu 5 lutego 2020 roku utworzono Społeczny Komitet Fundacji Sztandaru. W dniu 10 września 2021 roku miał miejsce uroczysty apel z okazji wręczenia sztandaru Komendzie Powiatowej PSP w Lęborku. Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski, po której nastąpił przemarsz na Plac Pokoju. Przewodnicząca społecznego komitetu ufundowania sztandaru, Pani Alicja Zajączkowska - Starosta Lęborski, przekazała sztandar na ręce Pana Mariusza Łuczyk - Wicewojewody Pomorskiego. W imieniu lęborskich strażaków sztandar przyjął Komendant Powiatowy PSP w Lęborku.
Historia Ochotniczych Straży Pożarnych w Powiecie Lęborskim
Ochotnicza Straż Pożarna w Lęborku
Ochotnicza Straż Pożarna w Lęborku powstała w 1947 roku. Założycielem był kpt. poż. Stanisław Łobocki, natomiast pierwszym prezesem został Wacław Kot. Od początku istnienia głównym jej zadaniem było niesienie pomocy i ratowanie tego, co najcenniejsze, czyli życia. Swoją siedzibę jednostka miała przy ul. Majewskiego 37 (obecnie ul. Mieczysława Stryjewskiego). W 1960 roku OSP Lębork zmieniło swoją siedzibę, otrzymując w użytkowanie budynek po fabryce PAP przy ul. Zwycięstwa 10. Ochotnicza Straż Pożarna w Lęborku z dniem 1 stycznia 2020 roku została ponownie włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na okres 5 lat. Uprzednio jednostka była włączona do KSRG z dniem 1 stycznia 2015 roku.
OSP Cewice
W dniu 16 listopada 1945 roku grupa ośmiu mieszkańców założyła Ochotniczą Straż Pożarną w Cewicach. Pierwszymi założycielami byli: Tomala Józef, Hurbanowicz Oskar, Gołąb Piotr, Stasiukiewicz Władysław, Pietrzak Bronisław, Hurbanowicz Bronisław, Tomala Tadeusz, Iwiński Zenon. Jeszcze w tym samym roku, w miejscu obecnego Gminnego Centrum Kultury, zorganizowana została remiza strażacka, którą w latach 1974-76 przeniesiono do jednego z garaży Nadleśnictwa. W dniu 10 stycznia 1981 roku odbyło się uroczyste otwarcie nowo wybudowanej, już w obecnym miejscu remizy. W dniu 10 kwietnia 1995 roku jednostka została włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
OSP Łeba
Ochotnicza Straż Pożarna w Łebie została powołana 18 kwietnia 1946 roku. Pierwsza lokalizacja remizy była za dzisiejszym Urzędem Miasta, niestety budynek ten nie przetrwał do czasów dzisiejszych. Remizę następnie przeniesiono na ulicę 11 listopada, w miejsce gdzie dziś znajduje się dom nauczyciela. Rok 2006 był jubileuszowym rokiem 60-lecia jednostki.
OSP Łebień
Ochotnicza Straż Pożarna w Łebieniu zaczęła funkcjonować w 1955 roku, kiedy to pieczę nad OSP zaczął sprawować pan Leon Jakszta. Funkcję komendanta i kierowcy sprawował pan Jakszta do 1996 roku. Pierwsza remiza strażacka znajdowała się w budynku w pobliżu dzisiejszego ośrodka zdrowia. Ważny etap historii jednostki nastąpił po włączeniu jej dnia 28 marca 2001 roku do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, co znacznie poszerzyło obszar działania jednostki.
OSP Łebunia: Od Poniemieckiej Remizy do Nowoczesnej Siedziby
Ochotnicza Straż Pożarna w Łebuni została założona w 1945 roku z inicjatywy Trzebiatowskiego i Józefa Wrońskiego. Jej założycielami byli miejscowi gospodarze. Było ich niewielu, bo dopiero zaczęto zasiedlać te tereny oraz tworzyć PGR-y. Założycielami byli: Franciszek Kulaszewicz, Józef Karczewski i Franciszek Ropela. W Łebuni była poniemiecka remiza, ale nie nadawała się do użytku, gdyż była zniszczona. W latach 60. przystąpiono do remontu i rozbudowy istniejącej remizy. W latach 2002-2003 została wybudowana społecznie nowa siedziba jednostki na ul. Osiedlu Słonecznym 6 w Łebuni.
OSP Nowa Wieś Lęborska
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowej Wsi Lęborskiej sięgają 1947 roku. W 1956 roku oddano do użytku remizę, w której wcześniej znajdowała się kaplica niemiecka, oraz otrzymano samochód Star 20 (skrzyniowiec), który został przerobiony i przystosowany do akcji gaszenia pożarów. W 1967 roku Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowej Wsi Lęborskiej wręczono sztandar jednostki. Największe sukcesy sportowo-pożarnicze to rok 1988, kiedy to reprezentacja ówczesnego Województwa Słupskiego, OSP Nowa Wieś Lęborska, zmagała się na VII Mistrzostwach Polski w sportach pożarniczych. Reprezentacja wywalczyła 2 medale: srebrny w ćwiczeniu bojowym i brązowy w punktacji generalnej.
OSP Strzeszewo
Historia OSP Strzeszewo sięga 1964 roku. Głównymi propagatorami powstania jednostki byli Leon Gron oraz Rosanowski Dietrich. Po upadku Państwowego Gospodarstwa Rolnego losy jednostki były zagrożone. Gdyby nie postawa druhów, z trudem wybudowana remiza i pozyskany sprzęt zostałyby sprzedane. Dzięki inicjatywie następujących druhów: Rosanowski Dietrich, Wdowiak Jan, Widz Stefan, Widz Jan oraz Pani Krystynie Bazyl i Ryszardowi Pacek, Zakładowa Ochotnicza Straż Pożarna przekształciła się w Ochotniczą Straż Pożarną i została przejęta przez Gminę Wicko. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją Nr XI/135 KSRG z dniem 11 listopada 2020 roku włączył Ochotniczą Straż Pożarną w Strzeszewie do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na okres do dnia 31 grudnia 2025 roku.
Kierownictwo Lęborskiego Pożarnictwa
Komendanci Powiatowi/Rejonowi PSP w Lęborku
Na przestrzeni lat lęborskim pożarnictwem kierowało wielu zasłużonych dowódców. Poniżej przedstawiono listę wybranych komendantów i ich okresy służby:
- p.o. st. kpt. mgr Jan Drozd: 1 lipca 1992 r.
- p.o. st. kpt. mgr Jan Drozd: 1 stycznia 1999 r.
- st. kpt. mgr Jan Drozd: 8 kwietnia 1999 r.
- p.o. st. kpt. mgr Piotr Krzemiński: 18 lutego 2017 r.
- p.o. mł. bryg. mgr inż. Adam Wiczkowski: 18 kwietnia 2017 r.
- mł. bryg. mgr inż. Adam Wiczkowski: 16 czerwca 2017 r.
- p.o. st. kpt. mgr Piotr Krzemiński: 31 maja 2020 r.
- st. kpt. mgr Piotr Krzemiński: 27 lipca 2020 r.
- p.o. mł. bryg. Dawid Główczewski: 9 stycznia 2024 r.
- p.o. bryg. Leszek Formela: 16 stycznia 2024 r.
W dniu 5 lipca 2021 roku w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku przeprowadzono uroczystą zbiórkę, podczas której przekazano samochód kwatermistrzowski SLKw Volkswagen Transporter Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Lęborku do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Wicku.