Zasady wędkowania na stawach strażackich i innych zbiornikach wodnych

Wędkarstwo to popularna forma wypoczynku, która wymaga jednak znajomości i przestrzegania szeregu przepisów. Niezależnie od tego, czy planujemy łowić na stawie strażackim, rzece czy innym zbiorniku wodnym, obowiązują nas określone zasady. Kluczowe jest ustalenie statusu prawnego łowiska, ponieważ od niego zależą wymagane zezwolenia i obowiązujące regulaminy.

Ustalenie statusu prawnego łowiska

Zanim wyruszymy na połów, fundamentalne jest выясnienie, do kogo należy wybrane przez nas łowisko i czy nie obowiązują na nim dodatkowe ograniczenia. Przykładem może być sytuacja zbiornika Dwudniaki w woj. małopolskim. Kiedyś należał on do PZW o/Tarnów, jednak później został zwrócony gminie. W konsekwencji okazało się, że na tym łowisku, będącym własnością gminy, nie obowiązywały żadne zezwolenia czy opłaty oprócz wymogu posiadania karty wędkarskiej. Dlatego też, w przypadku stawu strażackiego, warto skontaktować się z lokalnym urzędem gminy, aby dowiedzieć się, czy zbiornik jest dzierżawiony, czy stanowi własność gminy i jest ogólnie dostępny.

Karta wędkarska i zezwolenia

Każda osoba, która chce legalnie łowić ryby, musi posiadać kartę wędkarską, a także stosowne zezwolenie wydane przez uprawnionego do rybactwa. W czasie wędkowania wędkarz ma obowiązek mieć przy sobie te dokumenty.

Kto może wędkować?

• Osoby posiadające kartę wędkarską i zezwolenie.
• Osoby do lat 14 są zwolnione z obowiązku posiadania karty wędkarskiej, ale mogą uprawiać amatorski połów ryb wyłącznie pod opieką osoby pełnoletniej posiadającej taką kartę i zezwolenie. Młodzież w wieku 14-16 lat, posiadająca już kartę, nie może łowić w nocy bez opieki.
• Cudzoziemcy czasowo przebywający na terytorium Polski również są zwolnieni z obowiązku posiadania karty wędkarskiej, ale muszą posiadać zezwolenie.
• Członek PZW ma prawo udostępnić współmałżonkowi jedną ze swoich wędek do wędkowania, w granicach przysługującego mu stanowiska i limitu połowu, bez konieczności uiszczania przez współmałżonka składki członkowskiej oraz składki na ochronę i zagospodarowanie wód.

Jak uzyskać kartę wędkarską i zezwolenie?

Aby stać się właścicielem karty wędkarskiej, należy złożyć wniosek w starostwie powiatowym (karty wydaje starosta). Do wniosku należy załączyć zaświadczenie o zdaniu egzaminu ze znajomości ochrony i połowu ryb, dwa zdjęcia o wymiarach 3,5 x 4,5 cm oraz dowód uiszczenia opłaty za wydanie karty wędkarskiej. Egzamin przeprowadza komisja egzaminacyjna, często organizowana przez Polski Związek Wędkarski (PZW).

Zezwolenia na amatorski połów ryb wydawane są przez uprawnionego do rybactwa (np. Polski Związek Wędkarski lub Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej). Członkowie PZW nabywają prawo do zezwolenia po opłaceniu składki członkowskiej w swoim macierzystym Kole PZW. Zezwolenia, w tym e-zezwolenia, można często zakupić online. Informacje o uprawnionym do rybactwa i obowiązujących zasadach są określane w zezwoleniu.

Ogólne zasady wędkowania

Zasady wędkowania są szczegółowo regulowane przez akty prawne i wewnętrzne regulaminy uprawnionych do rybactwa. Postanowienia Regulaminu Amatorskiego Połowu Ryb (RAPR) PZW obowiązują wszystkich wędkujących w wodach będących w użytkowaniu Związku.

Sprzęt wędkarski

• Wędka: Minimalna długość wędki to 30 cm. Wędki muszą być pod stałym nadzorem ich użytkownika.
• Haczyki: Zezwolenie na amatorski połów ryb uprawnia do połowu łącznie dwiema wędkami metodą gruntową i spławikową lub jedną wędką metodą spinningową lub muchową. Przy metodzie spinningowej i trollingowej, sztuczna przynęta może być wyposażona w nie więcej niż dwa haczyki. Każdy haczyk może mieć nie więcej niż trzy ostrza, rozstawione tak, aby nie wykraczały poza obwód koła o średnicy 20 mm.
• Podrywka wędkarska: Dopuszcza się pozyskiwanie ryb na przynętę przy użyciu podrywki wędkarskiej. Powierzchnia siatki podrywki nie może być większa niż 1 m x 1 m, a wielkość oczek sieci nie może być mniejsza niż 5 mm. Używanie podrywki w czasie wędkowania jest traktowane jak wędkowanie na jedną wędkę. Zabrania się używania podrywki w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia.
• Wędkowanie z jednostki pływającej: Sprzęt pływający powinien być zarejestrowany i odpowiednio oznakowany. Oznakowanie łódki składa się z dwóch liter określających województwo, trzech liter określających powiat oraz czterech cyfr. Na końcu znajduje się litera A (dla amatorskiego połowu ryb) lub R (dla rybackiego sprzętu pływającego).

Przynęty

• Przynęty naturalne: Mogą to być organizmy żywe lub martwe, ich części oraz przetwory z roślin (np. ciasta, pasty, kukurydza, pęczak, sery). W przypadku stosowania ryb jako przynęt, mogą być użyte tylko ryby wymiarowe lub nieobjęte wymiarem ochronnym oraz nie znajdujące się w okresie ochronnym. Ryby przeznaczone na przynętę mogą być złapane wyłącznie w tym łowisku, w którym później wędkarz będzie ich używał. Bezwzględnie zabrania się używania zwierząt i roślin chronionych, a także ikry ryb.
• Przynęty sztuczne: To przynęty wykonane z różnych materiałów, imitujące np. owady lub małe rybki.
• Zakaz stosowania "żywca": W okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia na zbiornikach drobnych i zaporowych wprowadzony jest bezwzględny zakaz połowu ryb na przynęty naturalne zwierzęce, tzw. "żywca" (na żywą bądź martwą rybę lub jej część, w tym filet).
• Limity zanęt: W okresie od 15 czerwca do 31 sierpnia wprowadza się dobowe limity ilościowe stosowanych zanęt w ilości do 3 kg na wędkarza. Do limitu wlicza się wszelkie zanęty wraz z dodatkami pochodzenia mineralnego (np. ziemia, glina) oraz organicznego.

Okresy i wymiary ochronne

Łowiąc ryby na wędkę, należy bezwzględnie pamiętać o wymiarach i okresach ochronnych. Mają one na celu ochronę ryb w okresie tarła oraz zapewnienie małym rybom szansy na rozwój i rozmnożenie się. Wymiary gospodarcze ryb, okresy ochronne oraz metody połowu obowiązują zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych.

Przykładowo, wymiar ochronny szczupaka wynosi 50 cm, a okres ochronny trwa od 1 stycznia do 30 kwietnia. Ryby niewymiarowe lub będące pod ochroną muszą być z ostrożnością wypuszczone do wody. Zabrania się łowienia ryb w ustalonych dla nich okresach i oznakowanych miejscach ochronnych, takich jak tarliska, krześliska, zimowiska, mateczniki, a także w obrębach ochronnych i hodowlanych.

Ponadto, ryb i raków z gatunków nierodzimych, takich jak babka bycza, babka łysa, babka rurkonosa, babka szczupła, czebaczek amurski, sumik czarny, sumik karłowaty i trawianka, a także raków: luizjański, marmurkowy, pręgowaty, sygnałowy, nie wolno wypuszczać z powrotem do łowiska, w którym je złowiono, ani do innych wód. Po złowieniu należy je niezwłocznie uśmiercić.

Limity połowowe

Uprawniony do rybactwa określa limity ilościowe i wagowe połowów. Przykładowe dobowe limity ilościowe to:

• Szczupak, sandacz, boleń - 1 sztuka
• Węgorz, sum - 2 sztuki
• Lin, karaś pospolity - 3 sztuki

Dopuszcza się zabranie z łowiska ryb, na które nie ustanowiono ilościowego limitu połowu, w ilościach nieprzekraczających 5 kg w ciągu doby. W niektórych przypadkach, w celu ograniczenia nadmiernej populacji danego gatunku (np. suma europejskiego na Zalewie Nadarzyckim), limity połowowe mogą zostać zniesione.

Metody połowu i techniki

• Wędkarstwo gruntowo-spławikowe: Dozwolone jest równocześnie na dwie wędki.
• Wędkarstwo spinningowe lub muchowe: Dozwolone jest na jedną wędkę trzymaną w ręku.
• Wędkowanie z brzegu: W wodach użytkowanych przez PZW można wędkować przez całą dobę, z wyjątkiem wód krainy pstrąga i lipienia, gdzie wolno wędkować tylko w porze dziennej (od świtu do zmierzchu).
• Wędkowanie z jednostki pływającej: Dozwolone jest w porze dziennej od 1 maja do 31 grudnia, a w porze nocnej od 1 czerwca do 31 października. W przypadku wystąpienia pokrywy lodowej obowiązuje zakaz wędkowania z jednostki pływającej. Wody pstrągowe objęte są zakazem połowu od zmierzchu do świtu.
• Wędkowanie spod lodu: Zabrania się połowu ryb spod lodu w porze nocnej.
• Przechowywanie ryb: Złowione ryby przeznaczone do przechowywania w stanie żywym należy przetrzymywać wyłącznie w siatkach wykonanych z miękkiej tkaniny rozpiętej na sztywnych obręczach, lub w specjalnych napowietrzanych/natlenianych zbiornikach. Ryby z rodziny łososiowatych przeznaczone do zabrania z łowiska muszą zostać uśmiercone bezpośrednio po złowieniu. Każdy wędkarz musi przechowywać w swojej siatce złowione przez siebie ryby.

Zasady zachowania nad wodą

Kultura i odpowiedzialność to podstawa udanego wędkowania. Wędkarz zobowiązany jest do:

• Utrzymania w czystości brzegu w promieniu 5 m od zajmowanego stanowiska, bez względu na stan, jaki zastał.
• Zachowania odpowiednich odstępów między wędkującymi:
  • Metoda gruntowa i spławikowa: nie mniej niż 10 m.
  • Metoda spinningowa i muchowa: nie mniej niż 25 m.
  • Połowy z jednostki pływającej: nie mniej niż 25 m od innych jednostek i 70 m od wędkujących z brzegu (przy spinningu).
• Posiadania przyrządu do wyjmowania haczyków z pyszczków ryb i ostrożnego uwalniania ryb z haczyka.
• Opuszczenia łowiska, jeśli mają być rozgrywane zawody sportowe, prowadzone odłowy kontrolne lub zarybienie.
• Natychmiastowego zgłoszenia zanieczyszczenia wody lub jego skutków (np. śnięte ryby) do zarządu najbliższego koła lub okręgu PZW, policji lub organu administracji publicznej.
• Wpisywania do Rejestru połowu ryb daty wędkowania przed rozpoczęciem połowu. Ryby objęte limitem ilościowym należy wpisać natychmiast po złowieniu (gatunek i długość), pozostałe ryby - po zakończeniu wędkowania.
• Zabrania się łowienia ryb w odległości mniejszej niż 50 m od jazów, śluz, tam, zapór, przepławek oraz innych urządzeń służących do piętrzenia wody. Zakaz ten dotyczy stanowiska wędkarskiego i zarzucanego zestawu oraz przynęt.
• Zabrania się obcinania głów i ogonów rybom przed zakończeniem wędkowania, skrobania, patroszenia i filetowania ryb na łowisku.

Kontrola i konsekwencje naruszeń

Osoba dokonująca połowu ma bezwzględny obowiązek poddać się kontroli prowadzonej przez Państwową Straż Rybacką, Społeczną Straż Rybacką, funkcjonariuszy Policji oraz upoważnionych pracowników PGW Wody Polskie (Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej). Na żądanie kontrolujących wędkarz ma obowiązek okazać dokumenty (kartę wędkarską, zezwolenie), sprzęt wędkarski, złowione ryby oraz przynęty.

Naruszenie regulaminu lub zasad zawartych w zezwoleniu pociąga za sobą konsekwencje wynikające z Ustawy o rybactwie śródlądowym i Statutu PZW. Za brak karty wędkarskiej i zezwolenia grozi grzywna (np. 200 zł). Wędkarz, który łowi ryby w okresie ochronnym, zostanie ukarany grzywną, karą ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat. W takiej sytuacji orzeka się również przepadek sprzętu wędkarskiego.

W sprawach nieuregulowanych obowiązują przepisy Ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych, a także Ustawy o ochronie przyrody oraz Ustawy Prawo wodne.

tags: #staw #strazacki #kto #moze #lowic #ryby