Emoji kciuka w górę jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych pozytywnych gestów w komunikacji cyfrowej, reprezentującym aprobatę, zgodę lub "polubienie" czegoś. Służy wielu celom: jako szybkie potwierdzenie w wiadomościach ("Zrozumiałem 👍"), do pokazania zakończenia zadania ("Raport zakończony 👍"), wyrażenia zgody ("Brzmi dobrze 👍") lub pozytywnej reakcji na treści w mediach społecznościowych. W Polsce jest on powszechnie uważany za symbol aprobaty, a słownie to synonim słowa "okej".
Emoji kciuka w górę jest dostępne w pięciu różnych odcieniach skóry, umożliwiając bardziej inkluzywną i reprezentatywną komunikację cyfrową. Te warianty niosą to samo pozytywne znaczenie co standardowy kciuk w górę, pozwalając użytkownikom wyrażać się w sposób odzwierciedlający ich tożsamość.
Historia emotikonów i emoji
Emotikony, choć wydają się wynalazkiem XXI wieku, są z nami już ponad 40 lat. Ten popularny znak graficzny po raz pierwszy w świecie cyfrowym został użyty przez profesora Scotta Fahlmana z Carnegie Mellon University. W 1982 roku zaproponował on, by treści cyfrowe były oznaczane :-) dla pozytywnych, żartobliwych treści, natomiast :-( dla tych negatywnych. Od tamtej pory popularność emotikonek stale rośnie, a dziś wielu osobom trudno jest wyobrazić sobie wiadomość bez dodania ich do pisanej treści.
Samo pojęcie "emotikon" to połączenie słów: emotion (emocja) i icon (ikona). Oprócz uśmiechniętej buźki, inne bardzo często używane emotikony to: ;), :D, :P, :(, :O, :C, :'(, :*, XD, :|, :/.
Słowo "emoji" z języka japońskiego oznacza piktogram lub symbol rysunkowy. Emoji, znane większości z nas m.in. jako buźka z komunikatorów typu Messenger, jest o kilkanaście lat młodsze od emotikona i z roku na rok ma coraz szersze zastosowanie. W przeciwieństwie do emotikonów, emoji nie ogranicza się jedynie do wyrażania ludzkich emocji, ale przedstawia również obiekty, zwierzęta czy miejsca.
Wśród tekstowych form wyrażania aprobaty wyróżnić można również rozbudowane emotikony, popularne szczególnie w azjatyckiej kulturze cyfrowej. Przykładowo, zabawna emotikona tekstowa łącząca gest kciuka w górę z ekspresyjną twarzą, reprezentuje entuzjastyczną aprobatę lub podekscytowaną zgodę. Japońska emotikona tekstowa przedstawiająca uśmiechniętą twarz z kciukiem w górę przekazuje radosną aprobatę, dodając przyjazny i ciepły ton. Istnieją także rozbudowane emotikony tekstowe pokazujące spokojną lub chłodną twarz otoczoną gestami kciuka, co reprezentuje pewną aprobatę lub swobodną zgodę, dodając wyrafinowany lub opanowany element do pozytywnych odpowiedzi w przestrzeniach online.
Kontrowersje wokół "kciuka w górę": Dlaczego pokolenie Z go nie lubi?
Chociaż symbol "kciuka w górę" jest chyba jedną z najbardziej popularnych i uniwersalnych emotek, uznawaną za nieszkodliwą aprobatę, okazuje się, że nie dla wszystkich jego używanie jest w porządku. Coraz częściej pojawia się pytanie: dlaczego pokolenie Z nie lubi tej emotki?
Percepcja Pokolenia Z
Jak pisze "Business Insider", przedstawiciele pokolenia Z (osoby urodzone po 1995 roku) cieszą się reputacją zaawansowanych technologicznie trendsetterów, którzy redefiniują kulturę i kwestionują istniejące od dawna zasady pracy. To także pokolenie świeżości, które nie boi się proponować zmian i dbać o własny komfort. Dlatego część panujących reguł w środowiskach pracy może być dla nich niemiłym zaskoczeniem.
Z pozoru niewinna emotka z kciukiem w górę wywołuje u nich niepokój, zwłaszcza w sytuacjach stricte zawodowych. Serwis "Bored Panda" zauważa, że dla pracowników nienależących do pokolenia Z znak "kciuk w górę" przypomina przyjazne skinienie głową, poklepanie po plecach lub po prostu potwierdzenie bądź przyjęcie do wiadomości dostarczonej informacji. Jednak dla młodszych pracowników taka forma reakcji nie tylko wywołuje niepokój, ale także może zostać odebrana wrogo, stając się symbolem agresji w miejscu pracy.
W pracy zdalnej bądź hybrydowej, gdzie komunikacja odbywa się głównie za pośrednictwem komunikatorów, takich jak Microsoft Teams czy Slack, kciuk w górę jest często używany jako reakcja na wiadomości. Dyskusja na Reddicie, w której młodzi ludzie (około 20 roku życia) potwierdzili, że odczuwają podobne emocje, opisując kciuk w górę jako "niepokojący", "pasywno-agresywny" i "super niegrzeczny", jasno wskazuje na międzypokoleniową różnicę w kulturze komunikacji.
„W przypadku młodszych ludzi (mam 24 lata) emoji z uniesionym kciukiem jest naprawdę pasywno-agresywne” - wyjaśniał jeden z użytkowników. „To bardzo niegrzeczne, jeśli ktoś po prostu pokazuje ci kciuk w górę” - narzekał inny.
Wieloznaczność i Negatywne Konotacje
„Kciuk w górę” może mieć negatywny przekaz. Według brazylijskiego serwisu UAI dodanie takiej reakcji może oznaczać kilka oczekiwanych skutków lub tendencji:
- Zapobieganie konfliktom.
- Wyrażenie apatii.
- Unikanie nieprzyjemnego tematu.
- Prośba o zachowanie dystansu emocjonalnego.
- Sugestia, aby rozmówca zastanowił się nad tematem.
Według Uniwersytetu Cambridge, takie postępowanie w rozmowie tekstowej może prowadzić do trzech możliwych dróg rozwoju sytuacji:
- Nagłe zakończenie rozmowy może wywołać niepewność.
- Może to umożliwić zachowanie dystansu emocjonalnego, ponieważ pojawienie się tej emotki bywa postrzegane jako wprowadzające w błąd.
- Może to też oznaczać cichą zgodę po sporze.
Serwis El Pais uważa wręcz, że używanie tego symbolu w taki sposób jest wyrazem pasywno-agresywnego nastawienia. „Kiedy używasz tego emoji na końcu wiadomości, wydaje się nieco dosadne, ponieważ wskazuje, że rozmowa się skończyła. Dlatego niektórzy ludzie uważają, że ich użycie jest pasywno-agresywne” - podkreśla El Pais. Czasem jednak taka reakcja wynika z braku czasu - chcemy, aby wiadomość pozostała bez odzewu, a nie możemy napisać pełnej odpowiedzi, więc klikamy emotkę jako najszybsze rozwiązanie.
Różnice międzypokoleniowe
Co zamiast kciuka w górę? Alternatywne reakcje
Jak zatem odpowiadać na wiadomości od przedstawicieli pokolenia Z? Młodsi wolą, by używać względem nich reakcji z sercem, albo krótkich słów takich jak "Świetnie!" lub "Dzięki!". Amerykański serwis zauważył, że kłótnia o niewinną reakcję, która jest czymś naturalnym w środowisku Microsoft Teams czy na Slacku, jest przejawem pokoleniowej różnicy w kulturze komunikacji między pracownikami.
Wyzwania w komunikacji cyfrowej: kontekst i kultura
Emotki na dobre wniknęły już w naszą codzienność i używamy ich niemal non stop, w różnych sytuacjach. Zarówno na co dzień, podczas rozmów, jak i coraz częściej w pracy. Niestety, nie zawsze posługujemy się nimi zgodnie z ich pierwotnym założeniem i stąd bierze się sporo nieporozumień. Nie każdy wie, jakie jest znaczenie emoji, a przecież w miarę upływu czasu, za sprawą aktualizacji, popularnych buziek jest coraz więcej.
O ile wprowadzenie ich do tekstu w prywatnej korespondencji, gdzie stosuje się zwięzłe komunikaty, ma sens, o tyle w przypadku treści biznesowej już niekoniecznie. Podobnie jest w przypadku komunikacji firmy w social mediach. Teksty przesycone emoji mogą być trudne do zrozumienia, wyglądać kuriozalnie i sprawiać, że błędnie odbieramy komunikat.
Używanie niektórych emoji może też prowadzić do wielu niezręcznych sytuacji. W niektórych sytuacjach prywatnych również nie jest to wskazane. Zwłaszcza jeśli rozmawiamy z daną osobą na poważny temat, np. o uczuciach, i zastępujemy nimi większość słów. W takich przypadkach emoji mogą tylko zdenerwować bliską osobę lub sprawić, że źle odbierze ona to, co mamy jej do przekazania.
Interpretacja emotikon i reakcji obrazkowych zależy od wielu czynników, w tym od kontekstu kulturowego. Dobrym przykładem jest Discord, w którym każdy serwer posiada swój własny zbiór emotikon, co dodatkowo komplikuje uniwersalne zrozumienie. Na przykład, podczas gdy w Polsce podniesiony w górę kciuk jest uważany za aprobatę, w Ameryce Łacińskiej traktuje się go zgoła odmiennie. Podobnie jest z emoji „vegeta”, czyli połączeniem kciuka oraz palca wskazującego w kółeczko, które u nas oznacza, że wszystko jest w porządku, lecz w innych kulturach może mieć negatywne konotacje. Takich przykładów jest o wiele więcej. Przed wysłaniem danego znaku graficznego osobie zza granicy, lepiej zastanówmy się, czy nie popełnimy faux-pas.
Wśród nowych emoji, które weszły do użycia w 2021 roku, znalazły się m.in. topiąca się twarz, twarz powstrzymująca się od płaczu, osoba z koroną na głowie, pozdrowienie w formie salutowania, przygryzanie wargi, koral, lilia wodna, koło ratunkowe czy słaba bateria. Wśród nowych emotek są również ręce ułożone w kształcie serca, różne odcienie skóry, więcej uścisków dłoni czy spójne opcje płci dla ciąży, ponieważ, oprócz kobiet, mogą w nią zajść również niektóre osoby niebinarne oraz transpłciowi mężczyźni.