Wiele zabytków przeszłości, co jeszcze wczoraj istniały, jutro zniknie bezpowrotnie. Przykładem złożonej konstrukcji technicznej jest komin Zakładów Włókien Sztucznych Celwiskoza w Jeleniej Górze. Obiekt ten, zrealizowany w 1960 roku, osiąga wysokość 150 metrów i stanowi istotny element dziedzictwa przemysłowego regionu.
Konstrukcja i parametry techniczne komina
Komin w Jeleniej Górze posiada część żelbetową do wysokości 130 metrów, na której ustawiono część ceglaną o wysokości 20 metrów. Konstrukcję tę zastosowano ze względu na to, że część górna narażona jest najbardziej na agresję chemiczną. Średnica zewnętrzna dolnego trzonu wynosi 12,3 m, natomiast górna - 5,2 m. Ściany trzonu mają zróżnicowaną grubość: od 60 cm u dołu do 18 cm na poziomie +130 m, co wynika z lokalizacji obiektu w III strefie wiatrowej (strefa górska).
Fundament komina jest żelbetowy, typu żebrowego, o średnicy 31 m, posadowiony na gruncie piaszczystym. Maksymalne naprężenie na grunt wynosi 2,04 kG/cm2. Wewnątrz trzonu przewidziano izolację z folii oppanolowej przyklejonej na lepiku bitumicznym, dodatkowo wyprawioną zaprawą cementową z cementu hutniczego. Komin posiada trzy otwory wlotowe dla czopuchów na poziomie 0,0 oraz specjalne szczelne drzwi obustronne przy galeriach zewnętrznych, umożliwiające oględziny wnętrza.
Eksploatacja i zabezpieczenia
Komin ten zalicza się do tzw. kominów zimnych; odprowadzane gazy mają temperaturę od 15 do 30 °C i dużą zawartość siarki w związkach CS2 oraz SO2. Obecnie z komina usunięto drabinę techniczną, pozostały tylko podpory do kabli. Nadajniki wydają się być zdemontowane, a na portalu Radiopolska brak informacji o czynnym nadawaniu.
Rola i zastosowanie nasad kominowych typu „strażak”
Nowoczesne systemy kominowe wymagają rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo i efektywność. Jednym z nich jest strażak na komin, czyli nasada obrotowa. Urządzenie to, ustawiając się zawsze czołem do kierunku wiatru, osłania otwór kominowy i wytwarza podciśnienie, co skutecznie wspomaga ciąg grawitacyjny.
Zalety stosowania nasad strażak:
- Wspomaganie ciągu: Zapobiega ciągowi wstecznemu i przyduszaniu komina przez wiatry opadające.
- Ochrona przed warunkami atmosferycznymi: Zabezpiecza przewód przed deszczem, śniegiem oraz zanieczyszczeniami.
- Poprawa bezpieczeństwa: Zapobiega rozprzestrzenianiu się ognia przez kanał kominowy (w przypadku pożaru sadzy).
- Ochrona przed szkodnikami: Odstrasza ptaki i zapobiega budowaniu przez nie gniazd w przewodach.
Warto pamiętać, że odpowiedni dobór nasady, wykonanej np. z blachy kwasoodpornej 1.4404, wpływa na funkcjonalność całego systemu. Montaż strażaka jest prosty i może być wykonany samodzielnie lub z pomocą fachowca.
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w regionie
Kwestia drożności i sprawności przewodów kominowych jest kluczowa dla bezpieczeństwa mieszkańców. W Jeleniej Górze strażacy regularnie interweniują przy pożarach sadzy. Przykładowo, w okresie od października 2020 do marca 2021 roku, strażacy gasili pożary sadzy w przewodach kominowych aż 55 razy. Regularne przeglądy oraz stosowanie atestowanych systemów, takich jak wkłady ze stali nierdzewnej z certyfikatem T600, są niezbędne dla zachowania bezpieczeństwa instalacji grzewczych.