Strażak to zawód, który niezmiennie od lat cieszy się największym społecznym zaufaniem. Z badania „Ranking prestiżu zawodów i specjalności” przeprowadzonego w 2024 r. przez SW Research wynika, że darzy go nim 84% społeczeństwa. Służba ta jest niezwykle trudna i wymagająca, często naraża funkcjonariuszy na utratę zdrowia, a nawet życia, ale jednocześnie daje ogromną satysfakcję z niesienia pomocy.
Na czym polega praca strażaka?
Wielu osobom wydaje się, że strażacy zajmują się tylko gaszeniem pożarów. W rzeczywistości ich obowiązki są znacznie szersze. Strażacy robią wszystko: od ratowania kotów na drzewach i zdejmowania gniazd szerszeni, po zwalczanie skutków powodzi czy usuwanie awarii chemicznych. Według danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej tylko w 2023 r. strażacy interweniowali w ponad 486 000 przypadkach.
Główne zadania obejmują:
- Lokalizowanie i eliminowanie pożarów oraz sytuacji stwarzających zagrożenie pożarowe.
- Ratownictwo techniczne: pomoc w wypadkach komunikacyjnych, katastrofach budowlanych i usuwanie skutków zdarzeń awaryjnych.
- Ewakuację ludzi i zwierząt z zagrożonych obszarów.
- Minimalizowanie szkód w mieniu oraz uszczelnianie wycieków ze zbiorników i cystern.
- Działalność edukacyjną: prowadzenie szkoleń z zakresu bezpieczeństwa, pierwszej pomocy i procedur ewakuacyjnych.
- Konserwację specjalistycznego sprzętu oraz utrzymywanie porządku w remizie.
Jak zostać strażakiem w PSP?
Aby wstąpić w szeregi Państwowej Straży Pożarnej (PSP), kandydat musi cechować się świetnym stanem zdrowia, sprawnością fizyczną, odwagą i determinacją. Podstawowe wymagania to: obywatelstwo polskie, korzystanie z pełni praw publicznych, wykształcenie co najmniej średnie oraz niekaralność.
Ścieżki kariery w PSP
- Służba przygotowawcza: Kandydaci wybierani są w drodze otwartego naboru do konkretnych jednostek ratowniczo-gaśniczych. Postępowanie obejmuje ocenę dokumentów, testy sprawnościowe, rozmowę kwalifikacyjną oraz badania zdolności fizycznej i psychicznej.
- Służba kandydacka: Odbywa się w szkołach PSP kształcących w systemie dziennym (np. Szkoła Główna Służby Pożarniczej, szkoły aspirantów w Częstochowie, Krakowie i Poznaniu). Absolwenci uzyskują tytuły technika lub inżyniera pożarnictwa oraz odpowiednie stopnie służbowe.
Testy sprawnościowe
Niezależnie od wybranej drogi, kandydaci muszą przejść rygorystyczne testy. Obejmują one m.in. próbę wydolnościową, bieg na 1000 m, bieg na 50 m oraz podciąganie na drążku. Dodatkowo w ramach rekrutacji może być wymagany sprawdzian lęku wysokości (akrofobia) oraz test z pływania.
Służba w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP)
Niezmiernie ważnym ogniwem Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego są strażacy ochotnicy. Aby zostać strażakiem w OSP, należy mieć ukończone 18 lat (i nie więcej niż 65), dobry stan zdrowia oraz polskie obywatelstwo. Proces jest prostszy: wystarczy wypełnić deklarację, odbyć okres kandydacki, uzyskać pozytywną opinię zarządu jednostki, złożyć ślubowanie i ukończyć szkolenie podstawowe.
Zarobki i przywileje
Wynagrodzenie w PSP zależy od zajmowanego stanowiska oraz stażu służby. Mediana zarobków zawodowych strażaków na koniec 2023 r. wynosiła około 5 920 zł brutto. Strażacy mogą liczyć na dodatki za pełnienie służby w warunkach uciążliwych lub szkodliwych (od 5% do 20% w zależności od stopnia zagrożenia).
| Dodatek | Opis |
|---|---|
| Dodatki służbowe | Zależne od stopnia, kwalifikacji i miejsca pełnienia służby. |
| Wysługa lat | Wzrost uposażenia o 2% po 2 latach, a następnie o 1% za każdy kolejny rok. |
| Świadczenia socjalne | Bezpłatne wyżywienie podczas akcji, zasiłek na zagospodarowanie, nagrody jubileuszowe. |
W przypadku OSP sytuacja wygląda inaczej - ochotnicy otrzymują ekwiwalent pieniężny za udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych i szkoleniach, który jest zwolniony z podatku dochodowego, lecz nie stanowi stałego źródła utrzymania.