Historia ochrony przeciwpożarowej i losy Leszka Białego

Działania operacyjne i służba Leszka Białego

Leszek Biały (ps. Jakub, Radus, Herbert), urodzony 18 stycznia 1919 roku w Sewerynówce na Podolu, był podporucznikiem i szefem łączności Okręgu Pomorskiego Armii Krajowej. Jego rodzina, nie mogąc pogodzić się z włączeniem rodzinnych stron do bolszewickiej Rosji, w 1920 roku przeniosła się do Polski. W styczniu 1922 roku zamieszkali w Bydgoszczy. Leszek Biały ukończył Miejskie Gimnazjum Męskie im. Mikołaja Kopernika w Bydgoszczy, gdzie w 1936 roku zdał maturę. Następnie podjął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej.

Od wiosny 1940 roku mieszkał przy ul. Garbary 19 w Bydgoszczy. W czasie wojny służył w Armii Krajowej, przechodząc drogę od grupy dywersyjno-sabotażowej „Brahnau” w fabryce DAG, przez wywiad, aż po stanowisko szefa łączności całego Okręgu Pomorze AK (wrzesień 1944). Był odznaczony Srebrnym Krzyżem z Mieczami oraz Krzyżem Walecznych. Pełnił kluczową rolę łącznika ze zgrupowaniem AK „Jedliny” w Borach Tucholskich oraz pomagał jeńcom wojennym.

Zdjęcie przedstawiające postać Leszka Białego lub historyczny dokument AK

Po wyzwoleniu Bydgoszczy pracował w ratuszu. Został aresztowany 27 lutego 1945 roku przez UB, był torturowany, a jego szczątki odkryto dopiero w październiku 1956 roku w piwnicy budynku UB przy ul. Markwarta.

Ewolucja struktur straży pożarnych w Polsce

Historia polskiego pożarnictwa jest nierozerwalnie związana z burzliwymi dziejami administracyjnymi kraju. Po 1945 roku struktury te podlegały licznym reformom, w tym m.in. zmianom w 1972 i 1975 roku, kiedy to wprowadzono dwustopniową organizację państwa i utworzono 49 województw. Komendanci wojewódzcy straży pożarnych podlegali wojewodom, a w kwestiach operacyjno-technicznych Komendantowi Głównemu Straży Pożarnych.

Kadra dowódcza i rozwój formacji

W okresie powojennym na stanowisku Komendanta Głównego Straży Pożarnych zasiadali m.in.:

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
gen. poż. Zygmunt Jarosz 1968-1981
gen. poż. Tomasz Ostrowski 1981-1983
gen. poż. Andrzej Stefanowski 1987-1991
Schemat organizacyjny jednostek straży pożarnej w PRL

Ochrona przeciwpożarowa przed 1939 rokiem

W II Rzeczypospolitej kwestia ochrony przeciwpożarowej zmagała się z problemami gospodarczymi i brakiem centralnego organu państwowego. Dopiero ustawa z 13 marca 1934 roku o ochronie przed pożarami stanowiła krok ku usystematyzowaniu działań. Sytuacja zmieniła się wraz z zagrożeniem wojennym, co skutkowało rozporządzeniem z 29 stycznia 1937 roku o obronie przeciwlotniczej i przeciwgazowej. Liczba zawodowych strażaków w jednostkach ZSP wzrosła z 2946 w 1935 roku do 3600 w 1938 roku.

Służby graniczne II RP

Ochrona granic w II RP przechodziła różne etapy formowania. 22 marca 1928 roku powołano Straż Graniczną - jednolity, zorganizowany na wzór wojskowy korpus. W 1939 roku, w obliczu zbliżającego się konfliktu, Straż Graniczna została włączona w struktury sił zbrojnych. Po przeprowadzonej mobilizacji formacja liczyła ponad 16 tysięcy żołnierzy, pełniąc kluczową rolę w rozpoznaniu i zabezpieczeniu granic przed niemieckimi prowokacjami.

tags: #strazak #pomorski #1936 #wrzesien #pazdziernik