Strażak Sam to animowana bajka o dzielnym i nieustraszonym strażaku, który mieszka w fikcyjnym miasteczku Pontypandy. Bajka "Strażak Sam" jest jedną z popularniejszych animacji dla najmłodszych, która od lat przedstawia przygody sympatycznego i dzielnego bohatera. Serial bazuje na jego nieustannych akcjach ratunkowych na rzecz potrzebujących, ukazując jednocześnie galerię interesujących postaci.
W codziennym życiu Samowi wiernie towarzyszą jego przyjaciele oraz siostrzeniec James i siostrzenica Sara. Małe miasteczko Pontypandy tętni życiem, a jego mieszkańcy zawsze przeżywają ciekawe przygody, wymagające interwencji strażaków. Problemy mieszkańców są bardzo różne - od banalnych, jak zaginięcia zwierząt, po poważniejsze sprawy, jak pożary. Na koniec każdego odcinka wszystkie strapienia mieszkańców zostają rozwiązane, a do Pontypandy wraca ład i porządek.
Kim jest Strażak Sam?
Tytułowym bohaterem jest oczywiście Sam, znany również jako Samuel Jones. Sam to skrót od imienia Samuel. Już z daleka wyróżnia się charakterystycznym ubiorem, posiadając granatowy strój, żółte spodnie, hełm w takim samym kolorze oraz pasek, za który zawsze ma zatkniętą latarkę. W odcinku „Upiorne przyjęcie” widzowie dowiadują się, że nazwisko strażaka brzmi Jones.
Samuel jest bardzo dzielnym i kochającym swoją pracę strażakiem. Mieszka w domu przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie 324 c. Rodzicami słynnego Samuela są strażak Drake, który przeszedł już na emeryturę, oraz pielęgniarka Martha. Sam ma młodszego brata Charliego.
Co ciekawe, strażak nie od początku chciał wykonywać ten sam zawód co jego tata. W dzieciństwie pragnął być kolejno: maszynistą, kosmonautą i kucharzem. Jednak po tym, jak strażacy ocalili jego rodzinny dom, zdecydował, że w przyszłości będzie pomagał ludziom.
Miasteczko Pontypandy i jego mieszkańcy
Akcja serialu rozgrywa się w malowniczym miasteczku Pontypandy w Walii. W rzeczywistości jednak miejsce to nie istnieje, a jego nazwa powstała w wyniku połączenia nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy.
Zespół strażacki z remizy 324 c
- Bazyli Steele: Starszy komendant w remizie strażackiej 324 c, w której pracują Sam i jego koledzy. Jest odpowiedzialny, dojrzały i bardzo dba o doskonałe funkcjonowanie remizy - wszystko ma „chodzić jak w zegarku”. Bazyli odczuwa niechęć jedynie do Normana, który ciągle robi mu psikusy.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jego supermocą jest bycie nieustraszonym. Bohater, oprócz bycia profesjonalnym pracownikiem, łatwo wpada w ekscytację. Jest też wyśmienitym kucharzem.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat. Koleżanka Sama i cicha sympatia Elvisa. Pracuje w mieście, ale mieszka na jego obrzeżach, w wiejskiej chatce nr 46 z uroczym ogródkiem, w którym uprawia warzywa i kwiaty.
- Trevor Evans: Kierowca autobusu, który mieszka koło Sama. Charakteryzuje się ogromnym lękiem wysokości. Jest również złotą rączką i zapalonym majsterkowiczem.
- Arnold i Ellie: Dwaj nowi rekruci, którzy dołączają do straży pożarnej w nowszych sezonach, wprowadzając poważne zmiany w oddziale.
Rodzina i bliscy Strażaka Sama
- Sara i James Sparkes: Bratanek oraz bratanica strażaka Sama. Często towarzyszą mu podczas rozmaitych wyzwań. Ich tata Charlie (brat Sama) wykonuje zawód rybaka, a mama Bronwyn prowadzi sklep tuż przy wodnej przystani. Najlepszym kolegą 13-letnich bliźniaków jest Norman. Sara jest nieco odważniejsza i pełna energii, która nigdy się nie wyczerpuje. Z kolei James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi strachami.
- Mike Flood: Złota rączka i zapalony majsterkowicz. Według bajki ma 32 lata. Jego rodzina obejmuje córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką w szpitalu. Lubi Sama, Elvisa oraz Penny.
Pozostali mieszkańcy Pontypandy
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego w Pontypandy. Mama małego psotnika Normana, którego musi ciągle upominać. Jest czułą, ale i surową matką.
- Norman Price: Czołowy łobuziak w Pontypandy. Jego mama Dylis musi go ciągle upominać. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Jest właścicielem adoptowanego baranka Wełenki. Interesuje się nauką i często wpada w kłopoty.
- Pani Bella Lazania: W miasteczku jest znana z prowadzenia kawiarni Cafe Bella. To barwna osobowość: często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. Jej najbliższą zwierzęcą przyjaciółką jest ruda kotka Róża.
Edukacyjny aspekt bajki
Bajka „Strażak Sam” ma wyraźny aspekt edukacyjny, przekazując dzieciom ważne informacje na temat bezpieczeństwa pożarowego. Podczas seansu maluchy mogą zdobyć wiedzę na temat tego, jak ważna jest praca ratowników oraz jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień.
Serial uczy, jak zachować się w momencie wybuchu pożaru, jak się przed nim bronić oraz jak mu zapobiegać. Uświadamia dzieciom również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej i pod który numer alarmowy zadzwonić w sytuacji zagrożenia. Ponadto, przygody Sama i jego przyjaciół uczą dzieci, jak powinna wyglądać efektywna współpraca i zachowanie spokoju w trudnych sytuacjach.
Film edukacyjny o bezpieczeństwie - Pożar i gaz w szkole
Historia i ewolucja serialu "Strażak Sam"
Początki i produkcja
„Strażak Sam” (oryginalnie „Sam Tân”) to walijska animacja poklatkowa, której premiera odbyła się w Walii drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia 1985 roku. Cztery pierwsze serie zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. Na pomysł stworzenia postaci Sama wpadło dwóch byłych strażaków z Kent, Dave Gingell i David Jones, którzy doskonale znali specyfikę pracy w straży pożarnej.
Tworzenie bajki w animacji poklatkowej było bardzo pracochłonne i zajmowało dużo czasu; wyprodukowanie 1 minuty serialu trwało aż 4 dni. Po dłuższej przerwie, w 2003 roku serial powrócił już jako nowoczesna, w pełni skomputeryzowana bajka.
Bajka o odważnym strażaku dotarła aż do 40 krajów i została przetłumaczona na 25 różnych języków, w tym na mandaryński. W 1988 roku serial został nominowany do nagrody telewizyjnej BAFTA dla najlepszego krótkometrażowego filmu animowanego. Przygody strażaka doczekały się także wersji filmowej, m.in. w filmach „Strażak Sam i bohaterowie burzy” oraz „Strażak Sam i wielki pożar w Pontypandy”.
Obecność w Polsce
W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych na kanale TVP1, emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej „Wieczorynce” w latach 1993-1996. W czerwcu 2007 roku jego emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial pojawił się na kanałach JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994, a rok później kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami 5 serii.
Polska wersja serialu była tworzona etapami: w 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie, pod reżyserią Marii Piotrowskiej, a narratorem był Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią serialu, ale udało się ocalić taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji nigdy nieemitowanego wcześniej odcinka świątecznego studiu Eurocom.
Obecnie bajkę o strażakach i ich życiu dziecko wraz z rodzicami obejrzą na platformie HBO Max oraz MiniMini+. Już od 1 września na antenie POLSAT JimJam emitowane są nowe odcinki, a stacja MiniMini+ zaprasza na emisję 10. serii bajki „Strażak Sam”, gdzie oddział strażaków zostanie zmodernizowany i wyposażony w najnowocześniejsze urządzenia, zyskując także nowy pojazd ratunkowy dla zwierząt.