„Strażak Sam” to jedna z popularniejszych bajek dla najmłodszych. Serial bazuje na przygodach sympatycznego i dzielnego strażaka, który nieustannie rusza na ratunek potrzebującym. Akcja bajki rozgrywa się w miasteczku Pontypandy, a w trakcie jej rozwoju możemy obserwować całą galerię interesujących bohaterów. „Strażak Sam” to brytyjsko-amerykański serial animowany, a dokładniej walijska animacja poklatkowa (oryginalnie „Sam Tân”), emitowana w Walii od 1985 roku. W Polsce pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych, a od 2012 roku na ekranach telewizorów możemy oglądać przygody dzielnego strażaka. Za każdym razem akcja rozgrywa się w fikcyjnym, malowniczym miasteczku Pontypandy w Walii (połączenie nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy) lub w jego okolicach. W ok. 10-minutowych odcinkach pojawiają się ci sami bohaterowie - mieszkańcy miasta, którzy dobrze się znają i tworzą sympatyczną społeczność.
Kim jest Strażak Sam?
Tytułowym bohaterem jest oczywiście Sam, znany również jako Samuel Jones. Już z daleka wyróżnia się charakterystycznym ubiorem: posiada granatowy strój, żółte spodnie, hełm w takim samym kolorze oraz pasek, za który zawsze ma zatkniętą latarkę. W odcinku „Upiorne przyjęcie” widzowie dowiadują się, że nazwisko strażaka brzmi Jones.
Samuel mieszka w domu przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie oznaczonej numerem 324 C. Jest 32-letnim strażakiem, jeździ wozem strażackim Jupiter 999. Jest bardzo lubiany i szanowany przez lokalną społeczność, słynie z dużej odwagi oraz empatii. Gdy ktoś jest w potrzebie, zawsze jest gotowy do akcji.
Rodzicami słynnego Samuela są strażak Drake, który przeszedł już na emeryturę, oraz pielęgniarka Martha. Sam ma młodszego brata Charliego. Co ciekawe, strażak nie od początku chciał wykonywać ten sam zawód co jego tata. W dzieciństwie pragnął być kolejno: maszynistą, kosmonautą i kucharzem. Jednak po tym, jak strażacy ocalili jego rodzinny dom, zdecydował, że w przyszłości będzie pomagał ludziom.
Mieszkańcy Pontypandy: Galeria Postaci
Małe miasteczko Pontypandy tętni życiem, a jego mieszkańcy zawsze przeżywają ciekawe przygody.
Załoga Remizy Strażackiej 324 C
- Bazyli Steele: Starszy komendant w remizie strażackiej. Jest odpowiedzialny, dojrzały i bardzo dba o doskonałe funkcjonowanie remizy - wszystko ma „chodzić jak w zegarku”. Można go poznać po białym hełmie i sumiastych siwych wąsach. Mimo tego, że jest stanowczy i kategoryczny, Bazyli jest lubiany oraz szanowany w miasteczku. Odczuwa niechęć jedynie do Normana, który ciągle robi mu psikusy.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jego supermocą jest bycie nieustraszonym. Bohater, oprócz bycia profesjonalnym pracownikiem, łatwo wpada w ekscytację. Jest też wyśmienitym kucharzem i słynie z zamiłowania do rock and rolla. Jest też cichą sympatią Penny.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat, jest koleżanką Sama i cichą sympatią Elvisa. Pracuje w mieście, ale mieszka na jego obrzeżach, w wiejskiej chatce nr 46 z uroczym ogródkiem, w którym uprawia warzywa i kwiaty.
- Trevor Evans: Kierowca autobusu, który mieszka koło Sama. Charakteryzuje się ogromnym lękiem wysokości. Jest zapalonym majsterkowiczem i prawdopodobnie najstarszą postacią w bajce.
Rodzina Sama
- Sara i James: Bratanek oraz bratanica strażaka Sama. Sam ma dwójkę bratanków, którzy często towarzyszą mu podczas rozmaitych wyzwań. Ich tata Charlie wykonuje zawód rybaka, a mama Bronwyn prowadzi sklep tuż przy wodnej przystani. Najlepszym kolegą 13-letnich bliźniaków jest Norman. Sara jest nieco odważniejsza i pełna energii, która nigdy się nie wyczerpuje. Z kolei James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi strachami.
Pozostali Mieszkańcy
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego w Pontypandy. Jest mamą małego psotnika Normana, którego musi ciągle upominać. Jest czułą, ale i surową matką.
- Pani Bella Lazania: Barwna osobowość, często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. W miasteczku jest znana z prowadzenia kawiarni „Cafe Bella”. Jej najbliższą zwierzęcą przyjaciółką jest ruda kotka Róża.
- Norman Price: Czołowy łobuziak w Pontypandy. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Jest właścicielem adoptowanego baranka Wełenki. Interesuje się nauką i często wpada w kłopoty, z których ratuje go ekipa strażaków na czele z Samem. To jednak pozytywna postać w bajce, bo Norman nie jest typem złośliwego dziecka, chociaż lubi robić kawały. W kolejnych sezonach z czasem dorasta i poważnieje.
- Mike Flood: Złota rączka i zapalony majsterkowicz. Według bajki ma 32 lata. Jego rodzina obejmuje jeszcze córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką w szpitalu. Lubi Sama, Elvisa oraz Penny. Mike jest dobrze znany i lubiany przez mieszkańców Pontypandy.
Edukacyjny Aspekt Bajki „Strażak Sam”
Bajka „Strażak Sam” ma wyraźny aspekt edukacyjny. Podczas seansu maluchy wraz z rodzicami mogą zdobyć wiedzę na temat:
- Jak zachować się w momencie wybuchu pożaru.
- Jak ważna jest praca ratowników.
- Pod jaki numer alarmowy zadzwonić w sytuacji zagrożenia.
Serial pokazuje trudną i odpowiedzialną pracę strażaków, uczy, jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień, jak się przed nim bronić i jak mu zapobiegać. Uświadamia również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej. Strażak Sam i jego ekipa z miasteczka Pontypandy przekazują dzieciom ważne informacje na temat bezpieczeństwa pożarowego, stawiając czoła różnym zagrożeniom.
Historia Produkcji i Emisji w Polsce
„Strażak Sam” (oryginalnie „Sam Tân”) to walijska animacja poklatkowa, emitowana w Walii od 1985 roku. Cztery pierwsze serie zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. Akcja serialu rozgrywa się w fikcyjnym, malowniczym mieście Pontypandy w Walii, będącym połączeniem nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy.
W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej „Wieczorynce” w latach 1993-1996. W czerwcu 2007 roku jego emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial pojawił się na kanałach JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994. Rok później pojawiły się kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami 5 serii.
Polska wersja serialu była tworzona w następujący sposób: w 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie, pod reżyserią Marii Piotrowskiej, a narratorem był Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią serialu, ale udało się ocalić taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji nigdy nieemitowanego wcześniej odcinka świątecznego studiu Eurocom.
Już od 1 września na antenie POLSAT JimJam emitowane są nowe odcinki bajki „Strażak Sam”. Dzielny Strażak codziennie ratuje swoich przyjaciół i znajomych z różnych niebezpiecznych sytuacji. Kiedy zabrzmi alarm pożarowy, Sam i jego załoga są gotowi, by nieść pomoc zarówno na lądzie, jak i na morzu. Pędzą samochodami strażackimi lub helikopterem, aby zapewnić wszystkim bezpieczeństwo.
Przygody w Pontypandy
Serial opowiada o przygodach odważnego strażaka Sama oraz jego przyjaciół, którzy mieszkają w cichym i spokojnym miasteczku Pontypandy. Choć życie toczy się tam zazwyczaj spokojnie, czasem zdarzają się kłopoty, które dzielny strażak stara się rozwiązać. Problemy mieszkańców są bardzo różne - od banalnych, jak zaginięcia zwierząt, po poważniejsze sprawy, jak pożary. W razie potrzeby Strażak Sam korzysta z pomocy swojego najlepszego przyjaciela Elvisa Cridlingtona oraz innych strażaków. Na koniec każdego odcinka wszystkie strapienia mieszkańców zostają rozwiązane, a do Pontypandy wraca ład i porządek.
Przykład: „Strażak Sam i bohaterowie burzy”
W jednym z pełnometrażowych filmów, „Strażak Sam i bohaterowie burzy”, akcja rozpoczyna się od budowy nowej remizy w Pontypandy. Strażacy muszą koordynować akcje ratunkowe z mobilnej jednostki. Najpierw spieszą na pomoc uczestnikom autobusowej wycieczki. Sytuacja jest dramatyczna, gdyż auto zawisło na klifie. Następnie Sam pomaga wyjść cało z opresji Moose’owi i Tomowi, którzy testowali nową amfibię do robienia zdjęć dzikiej przyrodzie. Również Penny, Norman, Mandy, Sarah i James wpadają w tarapaty, przemierzając góry w poszukiwaniu starych kopalni. Tymczasem Charlie i strażnik Ben ostrzegają przed nadciągającą burzą. Na szczęście Elvis angażuje się w prace mające na celu przygotowanie miasteczka na nadejście żywiołu. Pomoc dzielnego Sama ponownie okazuje się niezbędna, gdy w nowej siedzibie strażaków wybucha pożar.
Inne znane tytuły związane z serią to: „Strażak Sam: Zimowe szaleństwo”, „Strażak Sam i wielki pożar w Pontypandy”, „Strażak Sam: Uwaga, kosmici!”, „Strażak Sam: kamera w akcji!”.