"Strażak Sam" to brytyjski serial animowany, który przedstawia przygody dzielnego i nieustraszonego strażaka Sama oraz jego przyjaciół. Akcja bajki rozgrywa się w fikcyjnym, malowniczym miasteczku Pontypandy w Walii, będącym połączeniem nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy. Serial bazuje na nieustannych akcjach ratunkowych na rzecz potrzebujących mieszkańców, a jego celem jest ukazanie trudnej i odpowiedzialnej pracy strażaków, a także przekazanie dzieciom ważnych informacji na temat bezpieczeństwa pożarowego.
Kim jest Strażak Sam?
Tytułowym bohaterem serii jest Sam, znany również jako Samuel Jones. Już z daleka wyróżnia się charakterystycznym strojem: granatowym uniformem, żółtymi spodniami i hełmem w tym samym kolorze. Zawsze ma przy sobie latarkę, którą trzyma za paskiem. Sam mieszka w domu przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie oznaczonej numerem 324 c. Samuel jest bardzo dzielnym i kochającym swoją pracę strażakiem.
Rodzina i aspiracje Sama
Sam ma dwójkę bratanków - Sarę i Jamesa, którzy często towarzyszą mu podczas rozmaitych wyzwań. Rodzicami Sama są strażak Drake, który przeszedł już na emeryturę, oraz pielęgniarka Martha. Sam ma młodszego brata Charliego. Co ciekawe, strażak nie od początku chciał wykonywać ten sam zawód co jego tata. W dzieciństwie marzył o karierze maszynisty, kosmonauty i kucharza. Jego decyzja o zostaniu strażakiem zapadła po tym, jak ratownicy ocalili jego rodzinny dom.
Świat Pontypandy i jego mieszkańcy
W małym miasteczku Pontypandy panuje cisza i spokój, ale czasem zdarzają się zarówno kłopoty, jak i niezwykłe przygody. Problemy mieszkańców są bardzo różne, od banalnych (np. zaginięć zwierząt) do poważniejszych spraw (np. pożarów). W takich sytuacjach Sam i jego ekipa z miasteczka Pontypandy stawiają czoła różnym zagrożeniom, niosąc pomoc zarówno na lądzie, jak i na morzu. Na koniec każdego odcinka wszystkie strapienia mieszkańców zostają rozwiązane, a do Pontypandy wraca ład i porządek.
Strażacy z remizy 324 c
- Bazyli Steele: Starszy komendant w remizie strażackiej. Jest odpowiedzialny, dojrzały i bardzo dba o doskonałe funkcjonowanie remizy. Odczuwa niechęć jedynie do Normana, który często płata mu figle.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jego supermocą jest bycie nieustraszonym. Jest profesjonalistą, łatwo wpada w ekscytację i jest wyśmienitym kucharzem.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat, jest koleżanką Sama i cichą sympatią Elvisa. Pracuje w mieście, ale mieszka na jego obrzeżach, w wiejskiej chatce nr 46 z uroczym ogródkiem.
- Trevor Evans: Kierowca autobusu, który mieszka koło Sama. Charakteryzuje się ogromnym lękiem wysokości. Jest zapalonym majsterkowiczem.
Rodzina siostrzeńców Sama
- Sara i James: Bratanek i bratanica strażaka Sama. Ich tata Charlie jest rybakiem, a mama Bronwyn prowadzi sklep tuż przy wodnej przystani. Najlepszym kolegą 13-letnich bliźniaków jest Norman. Sara jest odważniejsza i pełna energii, podczas gdy James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi strachami.
Pozostali mieszkańcy
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego w Pontypandy i mama Normana. Jest czułą, ale i surową matką, która musi ciągle upominać swojego syna. Jest znana z prowadzenia kawiarni Cafe Bella.
- Pani Bella Lazania: Barwna osobowość, często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. Jej najbliższą zwierzęcą przyjaciółką jest ruda kotka Róża.
- Norman Price: Czołowy łobuziak w Pontypandy. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Jest właścicielem adoptowanego baranka Wełenki. Interesuje się nauką i często wpada w kłopoty.
- Mike Flood: Złota rączka i zapalony majsterkowicz. Według bajki ma 32 lata. Jego rodzina obejmuje córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką w szpitalu. Lubi Sama, Elvisa oraz Penny.
Aspekt edukacyjny bajki „Strażak Sam”
„Strażak Sam” to jedna z popularniejszych bajek dla najmłodszych, która ma wyraźny aspekt edukacyjny. Serial pokazuje dzieciom trudną i odpowiedzialną pracę strażaków. Uczy, jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień, jak się przed nim bronić oraz jak mu zapobiegać. Uświadamia dzieciom również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej.
Podczas seansu dzieci wraz z rodzicami mogą zdobyć wiedzę na temat:
- Jak zachować się w momencie wybuchu pożaru.
- Jak ważna jest praca ratowników.
- Pod jaki numer alarmowy zadzwonić w sytuacji zagrożenia.
Strażak Sam z USA: Piosenka o bezpieczeństwie pożarowym
Historia serialu i jego obecność w Polsce
„Strażak Sam” (oryginalnie „Sam Tân”) to walijska animacja poklatkowa, emitowana w Walii od 1985 roku. Cztery pierwsze serie zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC.
Emisja w Polsce
W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej „Wieczorynce” w latach 1993-1996. W czerwcu 2007 roku jego emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial pojawił się na kanałach JimJam i MiniMini. Od 1 września na antenie POLSAT JimJam emitowane są nowe odcinki bajki „Strażak Sam”.
Polska wersja językowa i wydania DVD
W 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie, pod reżyserią Marii Piotrowskiej, a narratorem był Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią serialu, ale udało się ocalić taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji nigdy nieemitowanego wcześniej odcinka świątecznego studiu Eurocom.
W 2008 roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994. Rok później pojawiły się kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami 5 serii.
Przykładowe przygody w Pontypandy
Dzielny Strażak Sam codziennie ratuje swoich przyjaciół i znajomych z różnych niebezpiecznych sytuacji. Kiedy zabrzmi alarm pożarowy, Sam i jego załoga są gotowi, by nieść pomoc. Pędzą samochodami strażackimi lub helikopterem, aby zapewnić wszystkim bezpieczeństwo.
W pierwszym odcinku 10. sezonu Strażak Sam zostaje wezwany na misję uratowania owcy, która utknęła na dachu, co okazuje się trudniejsze niż mogłoby się wydawać. Następnie strażacy udają się do chłopca, który jadąc na koniu utknął w grząskim błocie. Jest to również ważny moment dla Arnolda, który po raz pierwszy będzie miał okazję odegrać istotną rolę w strażackiej akcji ratunkowej. Mali widzowie śledzą przygody Sama i jego przyjaciół, ucząc się, jak powinna wyglądać efektywna współpraca.