Państwowa Straż Pożarna (PSP) nieustannie modernizuje swoją flotę pojazdów, stawiając na innowacyjne rozwiązania, które zwiększają efektywność, bezpieczeństwo i ergonomię działań ratowniczo-gaśniczych. Współczesne wozy strażackie często odchodzą od tradycyjnych, dużych tylnych klap na rzecz bardziej funkcjonalnych rozwiązań, takich jak drzwi żaluzjowe czy specjalistyczne klapy dostępowe do autopompy, co optymalizuje dostęp do sprzętu i przestrzeń roboczą.
Modernizacja Floty Państwowej Straży Pożarnej
Skalę unowocześnienia pojazdów w PSP potwierdzają dane: 73% wszystkich samochodów ratowniczo-gaśniczych użytkowanych na koniec 2022 r. zostało wyprodukowanych po 2010 r.. Ponadto, zmiany w zakresie norm eksploatacji sprzętu transportowego, wprowadzone w 2021 r. do zarządzenia komendanta głównego PSP w sprawie gospodarki transportowej w jednostkach organizacyjnych PSP, umożliwiły skrócenie czasu użytkowania samochodów w PSP i wcześniejsze przekazywanie ich do jednostek ochotniczych straży pożarnych.
Wśród samochodów ratowniczo-gaśniczych dwuosiowych zdecydowaną większość stanowią samochody uterenowione. Wśród samochodów średnich (GBA) 76% ma układ napędowy 4x4, pozostałe 24% układ 4x2. Jeśli chodzi o samochody ciężkie (GCBA), przewaga tych z napędem na cztery koła jest jeszcze większa: 92% dysponuje takim układem, a tylko niespełna 8% ma napędzaną jedną oś (4x2).
Charakterystyka Nowoczesnych Samochodów Ratowniczo-Gaśniczych (2023)
W 2023 roku, w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej pt. „Usprawnienie systemu ratownictwa na drogach - etap V”, zakupiono kilka nowoczesnych samochodów ratowniczo-gaśniczych. Wybrane zostały dwa pojazdy klasy średniej w dwóch kategoriach (miejskiej i uterenowionej) oraz jeden klasy ciężkiej w kategorii miejskiej.
Średni Samochód Ratowniczo-Gaśniczy Kategorii Miejskiej (GBA 4x2)
Konstrukcja i Napęd
Średni samochód ratowniczo-gaśniczy kategorii miejskiej został zbudowany na podwoziu Renault MDA3C (D16), wyposażony w kabinę sześciomiejscową z fabryczną klimatyzacją, silnik wysokoprężny Volvo DTI 8 280 EUVI o mocy maksymalnej 210 kW, ośmiostopniową automatyczną skrzynię biegów ZF8AP1200S oraz hamulce tarczowe na obydwu osiach. W przypadku samochodu kategorii miejskiej, poruszającego się zazwyczaj na krótkich trasach w ruchu miejskim, automatyczna skrzynia biegów mniej absorbuje uwagę kierowcy podczas jazdy, co ma szczególne znaczenie podczas jazdy alarmowej, oraz zapewnia płynne ruszanie samochodem z miejsca.
System Zawieszenia i Hamowania
Hamulce tarczowe, w samochodach ciężarowych spotykane obecnie coraz częściej, pozwalają na skrócenie drogi hamowania w porównaniu do hamulców bębnowych. Aby poprawić właściwości jezdne na nawierzchniach o małej przyczepności, użyta została blokada mechanizmu różnicowego w tylnym moście napędowym. Poza standardowo już montowanym układem zapobiegającym blokowaniu kół podczas hamowania zastosowano również system zapobiegający staczaniu się pojazdu podczas ruszania.
W samochodzie zastosowane zostało zawieszenie pneumatyczne osi tylnej. W przypadku samochodów kategorii miejskiej takie rozwiązanie ma wiele zalet w porównaniu z resorami piórowymi, m.in. umożliwia utrzymywanie stałego położenia nadwozia względem podłoża, wyróżnia się progresywną charakterystyką sprężystości i możliwością regulacji sztywności zależnie od obciążenia osi, co zwiększa komfort jazdy i poprawia stateczność pojazdu. To z kolei, w połączeniu ze stabilizatorami przechyłów obydwu osi, jest szczególnie ważne przy pokonywaniu zakrętów, gdyż ogranicza przechyły nadwozia, dzięki czemu prowadzenie jest łatwiejsze i bezpieczniejsze.
Specyfika Zabudowy i Dostępu do Sprzętu (Rozwiązania zamiast Tradycyjnej Tylnej Klapy)
Zabudowa pożarnicza pojazdu wykonana została z materiałów odpornych na korozję: szkielet - z profili aluminiowych łączonych w technologii skręcania, poszycie - z blachy aluminiowej, podłoga skrytek - z blachy nierdzewnej. Boczne skrytki sprzętowe zamykane są drzwiami żaluzjowymi, natomiast przedział autopompy ma otwieraną do góry klapę wyposażoną w dwa siłowniki gazowe. Takie rozwiązanie tworzy zadaszenie stanowiska obsługi autopompy i pozwala na lepsze wykorzystanie górnej przestrzeni przedziału. Jest to ważne ze względu na umieszczenie w tej części autopompy zwijadła szybkiego natarcia.
Wyposażenie Wodno-Pianowe i Dodatkowe
Układ wodno-pianowy pojazdu stanowią zbiorniki na środki gaśnicze (w tym zbiornik wody o pojemności nominalnej 2,5 tys. litrów). Pojazd spełnia standard wyposażenia samochodu dysponowanego w pierwszej kolejności w ramach I rzutu (według „Wytycznych standaryzacji pojazdów pożarniczych i innych środków transportu Państwowej Straży Pożarnej” z 14 kwietnia 2011 r.), dysponuje też dodatkowym wyposażeniem do ratownictwa drogowego (m.in. wysokociśnieniowymi poduszkami pneumatycznymi, cylindrami rozpierającymi). Wraz z zabudową, obejmującą również wyposażenie na dachu, maksymalna wysokość pojazdu wyniosła 3,1 tys. mm.
Średni Samochód Ratowniczo-Gaśniczy Kategorii Terenowej (GBA 4x4)
Konstrukcja, Napęd i Skrzynia Biegów
Średni samochód ratowniczo-gaśniczy kategorii uterenowionej został zbudowany na podwoziu Volvo FLD3C i wyposażony w kabinę sześciomiejscową. Napędza go taki sam silnik spalinowy o mocy maksymalnej 210 kW, jak w opisanym wyżej samochodzie GBA 4x2. Wartość jednostkowego wskaźnika mocy w tym przypadku jest mniejsza i wynosi 14,1 kW/t, za sprawą większej maksymalnej masy rzeczywistej pojazdu, która wynika z dodania napędu przedniej osi i różnicy w wyposażeniu pożarniczym (więcej sprzętu jest zamontowane na stałe) oraz przenośnym.
Samochód ma w pełni automatyczną sześciobiegową skrzynię Allison AL306, z planetarnymi przekładniami zębatymi i przekładnią hydrokinetyczną umożliwiającą ciągłą zmianę momentu obrotowego. Przekładnia wyposażona jest w sprzęgło automatycznie umożliwiające blokadę wirnika pompy z wirnikiem turbiny, co daje większą sprawność skrzyni biegów i skutkuje zmniejszeniem zużycia paliwa przez silnik. W przypadku samochodu przeznaczonego do jazdy w terenie główne zalety skrzyni automatycznej to możliwość zmiany przełożenia bez konieczności rozłączania układu napędowego oraz płynnego ruszania z miejsca. Zmiana przełożenia dokonuje się za pomocą sprzęgieł i hamulców ciernych, które jednocześnie płynnie blokują i zwalniają odpowiednie elementy przekładni planetarnych. Możliwość zmiany biegów bez rozłączania napędu jest szczególnie pożądana, kiedy występują znaczne opory ruchu, np. przy pokonywaniu wzniesienia czy piaszczystego terenu. Rozłączenie napędu w takich warunkach, nawet na chwilę, może spowodować zatrzymanie pojazdu lub np. stoczenie się go ze wzniesienia.
Zabudowa i Skrytki Sprzętowe (Rozwiązanie bez Tylnej Klapy)
Pojazd ma samonośną zabudowę sprzętową wykonaną z profili zamkniętych, z poszyciem zewnętrznym wykonanym z kompozytu poliestrowego i aluminium. Skrytki sprzętowe oraz przedział autopompy są zamykane żaluzjami wykonanymi ze stopów aluminium.
System Gaśniczy i Wyposażenie
Samochód wyposażony jest w trzy zbiorniki na środki gaśnicze: na wodę o pojemności nominalnej 2,4 tys. litrów. Pojazd ma autopompę dwuzakresową produkcji PF Pumpen und Feuerloschtechnik typ A16/8-4/40, umożliwiającą podawanie wody i wodnego roztworu środka pianotwórczego do dwóch nasad tłocznych wielkości 75, linii wysokociśnieniowej szybkiego natarcia, działka wodno-pianowego DWP 16 zamontowanego na dachu, instalacji zraszaczowej oraz dwóch niezależnych linii tłocznych z nasadami 52, przeznaczonych do podawania środka z systemu piany sprężonej.
System piany sprężonej wyposażony jest w automatyczny dozownik środka pianotwórczego, umożliwiający uzyskanie stężeń od 0,1% do 1,5% w całym zakresie pracy. System zapewnia zasięg rzutu piany min. 20 m dla piany mokrej i min. 25 m dla piany ciężkiej. Samochód dysponuje wyposażeniem ratowniczo-gaśniczym odpowiadającym standardowi pojazdu pierwszowyjazdowego - jest ono zgodne z wymaganiami załącznika nr 1 i nr 5 do „Wytycznych standaryzacji wyposażenia pojazdów pożarniczych i innych środków transportu Państwowej Straży Pożarnej” z 14 kwietnia 2011 r.
Ciężki Samochód Ratowniczo-Gaśniczy Kategorii Miejskiej (GCBA)
Podwozie, Kabina i Ergonomia
Ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy kategorii miejskiej zbudowano na podwoziu zautomatyzowaną skrzynią biegów. Układ Opticruise umożliwia samoczynną zmianę biegów w mechanicznej skrzyni biegów lub wybranie trybu ręcznego (kierowca wybiera bieg ręcznie, ale układ Opticruise zmienia go automatycznie). Obszerna kabina typu CP28L zapewnia załodze wysoki komfort jazdy oraz łatwość wsiadania i wysiadania z samochodu (widoczność z góry stopni wejściowych, ergonomiczne uchwyty). Wszystkie urządzenia kontrolno-sterownicze na tablicy rozdzielczej są dobrze widoczne i czytelne dla kierowcy w każdych warunkach oświetlenia.
Do zabudowy wykorzystano podwozie z rozstawem osi 4350 mm, dające samochodowi dobrą zwrotność, szczególnie ważną w ruchu miejskim na wąskich i zatłoczonych ulicach.
Zabudowa Pożarnicza i Dostęp do Sprzętu (Rozwiązanie bez Tylnej Klapy)
Zabudowa pożarnicza została wykonana z profili ze stopów aluminium (szkielet) oraz materiałów kompozytowych i blachy ze stopu aluminium (poszycie). Szkielet powstał w technologii skręcania, natomiast poszycie przytwierdzono do niego metodą klejenia. Wszystkie skrytki na sprzęt zamykane są drzwiami żaluzjowymi.
Rozmieszczenie elementów wyposażenia na górnych półkach, usytuowanych stosunkowo nisko, zapewnia dostęp do nich z poziomu gruntu, co eliminuje potrzebę stosowania podestów roboczych. Ponadto zbiornik paliwa, zbiornik AdBlue oraz akumulatory i elementy układu wydechowego znalazły się w całości pod kabiną załogi, dzięki czemu dolne przestrzenie przednich skrytek mogły posłużyć do składowania głównie ciężkiego sprzętu (m.in. hydraulicznych narzędzi ratowniczych, agregatu prądotwórczego).
System Gaśniczy i Dodatkowe Wyposażenie
Zbiornik wody o pojemności nominalnej 5 tys. litrów. W tylnym przedziale zamontowana została autopompa dwuzakresowa klasy A32/8-40/40 produkcji Ruberg, typ EH30/EH40. Na dachu pojazdu znalazło się na stałe działko wodno-pianowe o regulowanym natężeniu przepływu 1600, 2400, 3200 dm3/min, z możliwością podawania zwartego oraz rozproszonego prądu wody.
Pojazd odpowiada standardowi wyposażenia samochodu ratowniczo-gaśniczego typoszeregu GCBA 4/24 (według załącznika nr 2 do „Wytycznych standaryzacji wyposażenia pojazdów pożarniczych i innych środków transportu Państwowej Straży Pożarnej”), poszerzonemu o wyposażenie z zakresu ratownictwa drogowego.
Ergonomia, Bezpieczeństwo i Innowacje w Projektowaniu Pojazdów Strażackich
W procesie projektowania i optymalizacji wozów strażackich kluczową rolę odgrywają ergonomia i bezpieczeństwo. Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej zadbał o to, by wszelkie opracowania techniczne były dopasowane do anatomii człowieka. Naukowcy z Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) badali m.in. siły wywierane na układ kostno-mięśniowy podczas podejmowania poszczególnych elementów wyposażenia strażackiego z różnych miejsc w zabudowie, co ma kluczowe znaczenie dla szybkiego i bezpiecznego dostępu do sprzętu podczas akcji.
Naukowcy skupili się ponadto na bezpieczeństwie podczas jazdy. Rozpędzenie pojazdu, który ma na sobie kilka ton wody, wiąże się z tym, że przy gwałtownym hamowaniu czy skręcie może on stracić stateczność. Pojazdy uterenowione mają tak dopasowane zawieszenia, że zmniejsza się ryzyko przewrócenia się pojazdów przy gwałtownych manewrach i dużej prędkości. Podniesienie biernego bezpieczeństwa strażaków polegało na odpowiednim zabezpieczeniu sprzętu wewnątrz kabiny pojazdu, aby w przypadku gwałtownego hamowania czy kolizji drogowej wyposażenie, takie jak aparaty tlenowe, nie przemieszczało się i nie powodowało urazów.
Naukowcy z Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT zoptymalizowali konstrukcję związaną z samymi akcjami gaśniczymi, m.in. umieszczenie zbiornika wody, zasobnika ze środkiem pianotwórczym i motopompy. Poprawiono panel funkcyjny, przy pomocy którego strażak - stojący na gruncie poza pojazdem - może automatycznie, korzystając z odpowiednich przycisków, ustawić pompę i wybrać proporcje mieszanki wodno-pianowej.
Zaproponowana w pojeździe zabudowa jest w pełni aluminiowa, a ciężkie elementy zostały doczepione do ramy pojazdu. W razie wypadku drogowego duża masa wody nie przemieści się w kierunku kabiny. Mocowania np. do aparatów oddechowych są umiejscowione tak, aby nie kolidowały z ubraniem strażaków.
W pracach brał także udział Wydział Cybernetyki WAT. Naukowcy z tego wydziału zbudowali symulator pojazdu, który po założeniu gogli VR pozwala strażakom chodzić wokół samochodu i uczyć się rozmieszczenia sprzętu. Naukowcy i praktycy wspólnie opracowali wytyczne wykonania pojazdów pożarniczych i rekomendacje zmian w przepisach określających wymagania techniczne związane z takimi pojazdami. Przykładem jest samochód ratowniczo-gaśniczy ERGOTRUCK, wyprodukowany przez spółkę Szczęśniak Pojazdy Specjalne, który znajduje się w Bielsku-Białej i zostanie przekazany do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej do celów szkoleniowych.
Syrena straży pożarnej 🚒 dźwięk wozu strażackiego
Standaryzacja i Klasyfikacja Pojazdów Pożarniczych w PSP
Ogólne Zasady i Przepisy
Samochód pożarniczy, wóz strażacki, beczkowóz - to specjalnie oznakowany i przygotowany samochód używany przez straż pożarną lub inną jednostkę ochrony przeciwpożarowej do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych lub innych działaniach statutowych. W większości państw świata wozy strażackie malowane są na czerwono (wg skali RAL 3000), a pojazdy strażackie są uprzywilejowane w ruchu drogowym. Wyposażone w silniki EURO 4, EURO 5, nie posiadają ogranicznika momentu, jedynie monitorowanie emisji spalin.
Wyroby służące zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, wprowadzane do użytkowania w jednostkach ochrony przeciwpożarowej oraz wykorzystywane przez te jednostki do alarmowania o pożarze lub innym zagrożeniu oraz do prowadzenia działań ratowniczych, a także wyroby stanowiące podręczny sprzęt gaśniczy, mogą być stosowane wyłącznie po uprzednim uzyskaniu dopuszczenia do użytkowania. Regulują to m.in.:
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (Dz.U. Nr 143 poz. 1002 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych czynności wykonywanych podczas procesu dopuszczania, zmiany i kontroli dopuszczenia wyrobów, opłat pobieranych przez jednostkę uprawnioną oraz sposobu ustalania wysokości opłat za te czynności (Dz.U. Nr 143 poz. 1003 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów... (Dz.U. 2010 nr 85 poz. 553).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów... (Dz.U. 2018 poz. 1047).
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów... (Dz.U. 2022 poz. 2297).
Na stronie internetowej www.monit.straz.gov.pl dostępna jest aplikacja przeznaczona do zgłaszania uwag i propozycji zmian w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r.
W jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej wprowadzono system standaryzacji wyposażenia pojazdów pożarniczych i innych środków transportu. Celem tego systemu jest ujednolicenie przede wszystkim typów samochodów pożarniczych i ich minimalnego wymaganego wyposażenia. System ten dotyczy również innych środków transportu. Podstawy systemu standaryzacji określone zostały w dokumencie „Wytyczne standaryzacji pojazdów pożarniczych i innych środków transportu Państwowej Straży Pożarnej”, zatwierdzonym w dniu 14 kwietnia 2011 r. przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. W wytycznych zostały zawarte ogólne zasady całego systemu standaryzacji, zasady tworzenia nowych standardów wyposażenia lub nowelizacji istniejących, jak również zasady służbowego stosowania standardów przez jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej. Standaryzacja wyposażenia została skonstruowana jako system otwarty, tzn. możliwe jest dodawanie nowych standardów wyposażenia jako kolejnych załączników do wytycznych. Nowe standardy wyposażenia będą opracowywane pod nadzorem Biura Logistyki KG Państwowej Straży Pożarnej w uzgodnieniu z KCKRiOL oraz CNBOP-PIB, zależnie od potrzeb zgłaszanych przez jednostki organizacyjne PSP.
Klasyfikacja Pojazdów Pożarniczych: Ewolucja Norm
Starsza Polska Norma PN-79/M-51300 (obowiązywała od 1974 do 2004 roku)
Podział samochodów pożarniczych zgodnie z tą normą uwzględniał:
- Typy samochodów:
- Gaśniczy (G)
- Specjalny (S)
- Wagi samochodu:
- Lekki (L) - do 3,5 tony masy własnej
- Średni (M) - od 3,5 tony do 12 ton masy własnej
- Ciężki (C) - od 12 ton masy własnej
- Rodzaje samochodów gaśniczych (G):
- Ze zbiornikiem na wodę (pojemność podaje się w m³)
- Z autopompą (A) - wydajność podaje się w m³ na minutę
- Z motopompą (M) - wydajność podaje się w m³ na minutę
- Proszkowy (Pr) - masę proszku podaje się w kilogramach
- Śniegowy (Sn)
Przykład: GCBA 5/24 - oznacza Ciężki Samochód Gaśniczy ze zbiornikiem na wodę o pojemności 5 m³ i autopompą o wydajności 2,4 m³ na minutę. Każdy samochód ze zbiornikiem na wodę posiada także zbiornik na środek pianotwórczy, który przeważnie stanowi 10% pojemności zbiornika głównego - w tym przypadku pojemność zbiornika na środek pianotwórczy wynosi 500 litrów.
- Rodzaje samochodów specjalnych (S):
- Rt - ratownictwa technicznego
- Rd - ratownictwa drogowego
- Rchem - ratownictwa chemicznego
- Rekol - ratownictwa ekologicznego
- Rwod - ratownictwa wodno-nurkowego
- Rmed - ratownictwa medycznego (także Ambulans)
- Rwys - ratownictwa wysokościowego
- D - autodrabina - wysięg maksymalny podawany w metrach
- H - podnośnik hydrauliczny - wysięg maksymalny podawany w metrach
- Dz - dźwig - maksymalny udźwig podawany jest w tonach
- W - wężowy - do przewozu odcinków (głównie W-110) - długość odcinków podawana w metrach
- Kn - kontenerowy - do przewozu kontenerów
- Kw - kwatermistrzowski
- On - oświetleniowy
- Op - operacyjny
- Rr - ratowniczo-rozpoznawczy
- DiŁ - dowodzenia i łączności
- Pgaz-pdym - służący do przewozu aparatów ochrony dróg oddechowych
- Pr - poszukiwawczo-ratowniczy (należący do Specjalistycznych Grup Poszukiwawczo-Ratowniczych)
Przykład: SCRd - oznacza Ciężki Samochód Ratownictwa Drogowego.
Nowa Norma Europejska PN-EN 1846-2:2001 (obowiązuje od 14 października 2004 roku)
System oznaczeń według nowej normy europejskiej określa norma PN-EN 1846-2:2001. Norma ta określa kryteria do charakteryzowania samochodów, gdzie ustalono klasy i kategorie w zależności od przeznaczenia i masy samochodu.
Klasy Pojazdów Samochodowych w Zależności od Masy:
- LEKKA (L): masa jest nie mniejsza niż 2 tony i nie większa/równa 7,5 tony.
- ŚREDNIA (M): masa jest nie mniejsza niż 7,5 tony i nie większa/równa 14 ton.
- CIĘŻKA (S): masa jest większa niż 14 ton.
Kategorie Pojazdów Samochodowych w Zależności od Zdolności do Poruszania się po Określonych Nawierzchniach:
- Kategoria 1 - MIEJSKA (drogowa): Pojazdy samochodowe przeznaczone do poruszania się po drogach o twardej nawierzchni.
- Kategoria 2 - UTERENOWIONA: Pojazdy samochodowe zdolne do poruszania się po wszystkich drogach o twardej nawierzchni i w ograniczonym zakresie poza tymi drogami.
- Kategoria 3 - TERENOWA: Pojazdy samochodowe zdolne do poruszania się po wszystkich drogach i bezdrożach.
Grupy Pojazdów Samochodowych w Zależności od Zastosowania:
- Samochody ratowniczo-gaśnicze:
- Samochody pożarnicze wyposażone w pompę pożarniczą i zazwyczaj w zbiornik na wodę, a także w inny sprzęt używany podczas akcji ratowniczo-gaśniczej.
- Samochody pożarnicze ze specjalnym sprzętem, z dodatkowymi specjalnymi środkami gaśniczymi lub bez nich.
- Samochody z drabiną mechaniczną i/lub podnośnikiem hydraulicznym: drabina mechaniczna (wysuwana konstrukcja z przęsłami w kształcie drabiny, z koszem lub bez kosza ratowniczego, zamontowana obrotowo na podstawie) lub podnośnik hydrauliczny (składana konstrukcja z koszem ratowniczym, składająca się z jednego sztywnego lub teleskopowo wysuwanego elementu lub kilku takich elementów, lub z mechanizmu nożycowego, ewentualnie z kombinacji tych elementów, z drabiną lub bez drabiny).
- Samochody ratownictwa technicznego: samochody pożarnicze z wyposażeniem umożliwiającym prowadzenie akcji ratowniczych, m.in.: poszukiwania i ratowania osób, usuwania skutków wypadków (drogowych, lotniczych, kolejowych), awaryjnego odblokowywania wejść, ratowania zwierząt.
- Samochody ratownictwa medycznego: pojazdy samochodowe obsługiwane przez strażaków i przeznaczone do opieki nad pacjentami i transportu pacjentów. Może być wyposażony w inne urządzenia związane ze specyficznymi warunkami działania straży pożarnej.
- Samochody sprzętowe ratownictwa chemicznego: samochody pożarnicze wyposażone w środki ochrony indywidualnej i sprzęt do ograniczania szkód w środowisku naturalnym, na przykład takich jak: niebezpieczeństwo skażenia środowiska, wypadki z niebezpiecznymi środkami chemicznymi, niebezpieczeństwo działania substancji radioaktywnych, niebezpieczeństwo zakażeń biologicznych, wypompowanie substancji.
- Samochody dowodzenia: samochody pożarnicze wyposażone w środki łączności i sprzęt do kierowania akcją.
- Samochody do przewozu osób: samochody pożarnicze przystosowane do transportu strażaków i ich osobistego wyposażenia.
- Samochody zaopatrzeniowe: samochody pożarnicze przystosowane do przewozu sprzętu lub środków gaśniczych w celu zaopatrywania jednostek będących w akcji.
- Samochód specjalny nośnik kontenerowy: np. S-3-3 - oznaczenie specjalnego samochodu nośnika kontenerowego - klasy ciężkiej (S), kategorii terenowej (3), z trzema miejscami dla załogi w kabinie.