W środowisku strażackim toczy się ożywiona dyskusja na temat zasad pełnienia służby na Stanowisku Kierowania (SK), w szczególności w kontekście czterogodzinnych zastępstw. Kwestia ta budzi kontrowersje, dotykając zarówno aspektów prawnych, jak i relacji międzyludzkich wewnątrz jednostek.
Kontrowersje wokół 4-godzinnego zastępstwa
Wielu strażaków wskazuje, że zapis o 4-godzinnym zastępstwie dyżurnego przez strażaka z podziału bojowego (PB) jest formą naginania prawa. Część środowiska uważa, że lepszym rozwiązaniem byłoby jasne określenie, iż w razie potrzeby dyżurny korzysta ze wsparcia człowieka z podziału, bez sztywnych ram czasowych.
Zwolennicy zmian argumentują, że obecny system jest jedynie „blachą na dupę” dla dowodzących (01). Istnieją również obawy, że w razie wystąpienia poważnego incydentu („przypału”), zastępca będzie musiał bronić swoich decyzji, mimo braku pełnego, profesjonalnego przeszkolenia w zakresie pracy na SK.
Aspekty prawne i organizacyjne
W dyskusjach często pojawia się głos radców prawnych, wskazujących, że to pracodawca decyduje o miejscu pracy, a wypoczynek nie zawsze jest tożsamy ze snem. Podnoszone są następujące argumenty:
- Regulamin pełnienia służby zatwierdzany przez KM/KP ma wyższą rangę niż wpisy w książce podziału bojowego.
- Konieczność powrotu do dwuosobowych obsad na SK, co funkcjonowało w przeszłości i jest standardem w innych formacjach mundurowych.
- Obawa przed wprowadzeniem systemu 12-godzinnego w Jednostkach Ratowniczo-Gaśniczych (JRG) jako reakcji na wewnętrzne konflikty w formacji.
Współpraca wewnątrz jednostki
Pomimo sporów prawnych, w wielu jednostkach praktyka wygląda inaczej. Strażacy podkreślają, że „nic nie powinno dziać się na siłę”. Jeśli dyżurny prosi kolegę z podziału o chwilowe wsparcie, by np. skorzystać z siłowni czy prysznica, kluczowe jest wzajemne zaufanie i porozumienie.
Wielu funkcjonariuszy apeluje o większą solidarność:
- Służymy w jednej formacji, dlatego podziały między dyżurnymi a podziałem bojowym są niepotrzebne.
- Zapisy o zastępstwach często umożliwiają utrzymanie korzystniejszego systemu 24-godzinnego dla pracowników SK.
- Ważne jest, aby grać do wspólnej bramki, zamiast działać na szkodę kolegów poprzez donosy czy wzajemną niechęć.
DEBATA PREZYDENCKA 2025 | KAROL NAWROCKI - RAFAŁ TRZASKOWSKI 23 maja 2025 ( część 2)
Wyzwania kompetencyjne
Pracownicy SK, często szkolący się we własnym zakresie lub pod okiem etatowych dyżurnych, zwracają uwagę na dużą odpowiedzialność. Pojawiają się pytania o sytuacje kryzysowe: co w przypadku podjęcia błędnej decyzji lub awarii systemu SWD, gdy na stanowisku zalogowana jest osoba zastępująca? Odpowiedzialność za zmianę pozostaje kwestią nadrzędną, a zastępstwo nie zmienia automatycznie statusu prawnego funkcjonariusza.