Strażak Sam (ang. Fireman Sam, wal. Sam Tân) to popularny brytyjski serial animowany, który przedstawia przygody sympatycznego i dzielnego strażaka oraz mieszkańców malowniczego miasteczka Pontypandy. Produkcja ta, pierwotnie walijska animacja poklatkowa, jest znana z nieustannych akcji ratunkowych na rzecz potrzebujących i ma wyraźny aspekt edukacyjny dla najmłodszych widzów.

Kim jest Strażak Sam?
Tytułowym bohaterem serii jest Sam, znany również jako Samuel Jones (w niektórych wersjach Samuel „Sam” Peyton). Sam jest człowiekiem pełnym odwagi i sławy, odważnym, zaradnym i spokojnym w sytuacjach kryzysowych. Zawsze wyróżnia się charakterystycznym strojem: granatowym uniformem, żółtymi spodniami i hełmem w tym samym kolorze. Zawsze ma przy sobie latarkę, którą trzyma za paskiem. Samuel mieszka w domu przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie oznaczonej numerem 324 c.
Rodzicami Sama są strażak Drake, który przeszedł już na emeryturę, oraz pielęgniarka Martha. Sam ma młodszego brata Charliego. Ma również dwójkę bratanków - Sarę i Jamesa, którzy często towarzyszą mu podczas rozmaitych wyzwań. Co ciekawe, strażak nie od początku chciał wykonywać ten sam zawód co jego tata; w dzieciństwie marzył o karierze maszynisty, kosmonauty i kucharza. Jego decyzja o zostaniu strażakiem zapadła po tym, jak ratownicy ocalili jego rodzinny dom.
Mieszkańcy Pontypandy i ich role
W miasteczku Pontypandy mieszka wielu barwnych bohaterów, którzy tworzą jego społeczność, a ich przygody często wymagają interwencji Strażaka Sama i jego zespołu.
Strażacy z remizy 324 c
- Bazyli Steele: Starszy komendant w remizie strażackiej. Jest odpowiedzialny, dojrzały i bardzo dba o doskonałe funkcjonowanie remizy. Odczuwa niechęć jedynie do Normana, który często płata mu figle.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jego supermocą jest bycie nieustraszonym. Jest profesjonalistą, łatwo wpada w ekscytację i jest wyśmienitym kucharzem, a także świetnie śpiewa rockandrollowe piosenki. Czasami bywa nieśmiały.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat, jest koleżanką Sama i cichą sympatią Elvisa. Pracuje w mieście, ale mieszka na jego obrzeżach, w wiejskiej chatce nr 46 z uroczym ogródkiem.
Rodzina bratanicy i bratanka Sama
- Sara Peyton i James Peyton: Pięcioletnie bliźniaki, bratanica i bratanek strażaka Sama. Ich tata Charlie jest rybakiem, a mama Bronwyn prowadzi sklep tuż przy wodnej przystani. Najlepszym kolegą bliźniaków jest Norman. Sara jest odważniejsza i pełna energii, podczas gdy James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi strachami.
Pozostali mieszkańcy
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego w Pontypandy i mama Normana. Jest czułą, ale i surową matką, która musi ciągle upominać swojego syna.
- Pani Bella Lazania: Barwna osobowość, właścicielka kawiarni Bella Caffe. Często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. Jej najbliższą zwierzęcą przyjaciółką jest ruda kotka Róża.
- Norman Price: Sześcioletni syn pani Price i czołowy łobuziak w Pontypandy. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Jest właścicielem adoptowanego baranka Wełenki. Interesuje się nauką i często wpada w kłopoty.
- Mike Flood: Złota rączka i zapalony majsterkowicz. Według bajki ma 32 lata. Jego rodzina obejmuje córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką w szpitalu. Lubi Sama, Elvisa oraz Penny.
- Tom Thomas: Pochodzący z Australii pracownik pogotowia górskiego.
- Trevor Evans: Sąsiad Sama, pełni rolę kierowcy autobusu. Charakteryzuje się ogromnym lękiem wysokości i jest zapalonym majsterkowiczem.
Aspekt edukacyjny bajki „Strażak Sam”
Bajka „Strażak Sam” ma wyraźny aspekt edukacyjny, przekazując dzieciom ważne informacje na temat bezpieczeństwa pożarowego i ogólnego zachowania w sytuacjach zagrożenia. Podczas seansu dzieci wraz z rodzicami mogą zdobyć wiedzę na temat:
- Jak zachować się w momencie wybuchu pożaru.
- Jak ważna jest praca ratowników.
- Pod jaki numer alarmowy zadzwonić w sytuacji zagrożenia.
Serial pokazuje trudną i odpowiedzialną pracę strażaków, uczy, jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień, jak się przed nim bronić i jak mu zapobiegać. Uświadamia również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej.
Historia serialu i jego obecność w Polsce
„Strażak Sam” (oryginalnie „Sam Tân”) to walijska animacja poklatkowa, emitowana w Walii od 1985 roku. Cztery pierwsze serie zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. Akcja serialu rozgrywa się w fikcyjnym, malowniczym mieście Pontypandy w Walii, będącym połączeniem nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy.
W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych na kanale TVP1, emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej „Wieczorynce” w latach 1993-1996. W czerwcu 2007 roku jego emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial pojawił się na kanałach JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994, a rok później pojawiły się kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami 5 serii.
Polska wersja serialu była tworzona w następujący sposób: w 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie, pod reżyserią Marii Piotrowskiej, a narratorem był Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią serialu, ale udało się ocalić taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji nigdy nieemitowanego wcześniej odcinka świątecznego studiu Eurocom.
Przygody Strażaka Sama i jego ekipy
Serial opowiada o przygodach dzielnego strażaka Sama oraz jego przyjaciół, którzy mieszkają w cichym i spokojnym miasteczku Pontypandy. Choć życie toczy się tam zazwyczaj spokojnie, zdarzają się kłopoty, które dzielny strażak stara się rozwiązać. Problemy mieszkańców są bardzo różne - od banalnych, jak zaginięcia zwierząt, po poważniejsze sprawy, jak pożary. W razie potrzeby Strażak Sam korzysta z pomocy swojego najlepszego przyjaciela Elvisa Cridlingtona oraz innych strażaków. Kiedy zabrzmi alarm pożarowy, Sam i jego załoga są gotowi, by nieść pomoc zarówno na lądzie, jak i na morzu. Pędzą samochodami strażackimi lub helikopterem, aby zapewnić wszystkim bezpieczeństwo.
W pierwszym odcinku 10. sezonu Strażak Sam zostaje wezwany na misję uratowania owcy, która utknęła na dachu, co okazuje się trudniejsze niż mogłoby się wydawać. Następnie strażacy udają się do chłopca, który jadąc na koniu utknął w grząskim błocie. Jest to również ważny moment dla Arnolda, który po raz pierwszy będzie miał okazję odegrać istotną rolę w strażackiej akcji ratunkowej. Mali widzowie śledzą przygody Sama i jego przyjaciół, ucząc się, jak powinna wyglądać efektywna współpraca. Na koniec każdego odcinka wszystkie strapienia mieszkańców zostają rozwiązane, a do Pontypandy wraca ład i porządek.
tags: #strazak #sam #urodzinowa #niespodzianka