„Strażak Sam” to doskonale znana i uwielbiana na całym świecie animacja o przygodach dzielnego strażaka i jego przyjaciół. Serial bazuje na nieustannych akcjach ratunkowych tytułowego bohatera na rzecz potrzebujących. Sam mieszka w spokojnym miasteczku Pontypandy, gdzie życie płynie bardzo powoli, ale kiedy tylko pojawiają się jakieś kłopoty, Strażak Sam zawsze niesie pomoc mieszkańcom. Bajka jest pełna humoru i uczy najmłodszych widzów, jak zachować spokój w trudnych sytuacjach oraz działać zespołowo, by rozwiązać każdy problem.
Kim jest Strażak Sam?
Tytułowym bohaterem jest oczywiście Sam, znany również jako Samuel Jones. Już z daleka wyróżnia się charakterystycznym strojem: granatowym uniformem, żółtymi spodniami i hełmem w tym samym kolorze. Zawsze ma przy sobie latarkę, którą trzyma za paskiem. Samuel mieszka w domu przy ulicy Dolinowej 3, a pracuje w remizie oznaczonej numerem 324c. Rodzicami Sama są strażak Drake, który przeszedł już na emeryturę, oraz pielęgniarka Martha. Sam ma młodszego brata Charliego oraz dwójkę bratanków - Sarę i Jamesa, którzy często towarzyszą mu podczas rozmaitych wyzwań.
Co ciekawe, strażak nie od początku chciał wykonywać ten sam zawód co jego tata. W dzieciństwie marzył o karierze maszynisty, kosmonauty i kucharza. Jego decyzja o zostaniu strażakiem zapadła po tym, jak ratownicy ocalili jego rodzinny dom.
Fascynująca Historia i Produkcja Serialu
Początki i Ewolucja
„Strażak Sam” (oryginalnie „Sam Tân”) to walijska animacja poklatkowa, emitowana w Walii od 1985 roku. Premiera serialu odbyła się w Walii drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia 1985 roku. Dwa lata później, 17 listopada 1987 roku, pojawiła się na ekranach widzów z Wielkiej Brytanii, by wreszcie w marcu 1993 roku dotrzeć do Polski. Od premiery pierwszego odcinka bajki minęło kilkadziesiąt lat, a bajka liczy dziś 31 lat, co oznacza, że Sam ma ponad 30 lat. W tym czasie strażak przeżył mnóstwo niezwykłych przygód.
Na pomysł stworzenia postaci Sama wpadło dwóch byłych strażaków z Kent - Dave Gingell i David Jones. Doskonale znali specyfikę pracy w straży pożarnej, co ułatwiło im wymyślanie historii oraz przygód głównego bohatera. Cztery pierwsze serie zostały wyprodukowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design dla walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. Początki produkcji były trudne, gdyż tworzenie bajki w animacji poklatkowej było bardzo pracochłonne i zajmowało dużo czasu. Wyprodukowanie 1 minuty serialu trwało aż 4 dni.
Bajka doceniana jest nie tylko przez rzesze małych fanów na całym świecie. W 1988 roku serial został nominowany do nagrody telewizyjnej BAFTA dla najlepszego krótkometrażowego filmu animowanego.
Wersje Językowe i Dubbing
Bajka o odważnym strażaku dotarła aż do 40 krajów, a tego niezwykłego bohatera znają już miliony dzieci na całym świecie. Odkąd Strażak Sam pojawił się na ekranach, bajka została przetłumaczona na 25 różnych języków, w tym na mandaryński.
Początkowo głosu wszystkim postaciom użyczała jedna osoba - John Alderton. Późniejsze serie wzbogacono o podział na role. W polskiej wersji językowej głosy podkładali różni aktorzy, między innymi Jerzy Kramarczyk był narratorem. W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90-tych na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej „Wieczorynce” w latach 1993-1996. W czerwcu 2007 roku jego emisja została wznowiona, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial pojawił się na kanałach JimJam i MiniMini. W tym samym roku firma Cass Film wydała 3 płyty DVD z 18 odcinkami serii z lat 1987-1994, a rok później kolejne 3 płyty DVD z 18 odcinkami 5. serii.
W 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie, pod reżyserią Marii Piotrowskiej. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii, z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej. Niestety, w 2009 roku w pożarze archiwum TVP spłonęły taśmy z nagraną pierwszą serią serialu, ale udało się ocalić taśmy z drugą, trzecią i czwartą serią. W 2012 roku Cass Film zlecił nagranie polskiej wersji nigdy nieemitowanego wcześniej odcinka świątecznego studiu Eurocom.
Miasteczko Pontypandy i jego Mieszkańcy
Akcja serialu rozgrywa się w malowniczym miasteczku Pontypandy w Walii. W rzeczywistości jednak miejsce to nie istnieje, a jego nazwa powstała w wyniku połączenia nazw dwóch walijskich miast - Pontypridd i Tonypandy. W miasteczku Pontypandy mieszka wielu barwnych bohaterów, którzy tworzą jego społeczność, a widzowie poznają galerię interesujących postaci.
Strażacy z Remizy 324c
- Bazyli Steele: Starszy komendant w remizie strażackiej. Jest odpowiedzialny, dojrzały i bardzo dba o doskonałe funkcjonowanie remizy. Odczuwa niechęć jedynie do Normana, który często płata mu figle.
- Elvis Cridlington: Najlepszy przyjaciel Sama i również strażak. Jego supermocą jest bycie nieustraszonym. Jest profesjonalistą, łatwo wpada w ekscytację i jest wyśmienitym kucharzem.
- Penny Morris: Jedyna kobieta-strażak w remizie w Pontypandy. Ma 30 lat, jest koleżanką Sama i cichą sympatią Elvisa. Pracuje w mieście, ale mieszka na jego obrzeżach, w wiejskiej chatce nr 46 z uroczym ogródkiem.
- Trevor Evans: Kierowca autobusu, który mieszka koło Sama. Charakteryzuje się ogromnym lękiem wysokości. Jest zapalonym majsterkowiczem.
Rodzina Bratanicy i Bratanka Sama
- Sara i James: Bratanek i bratanica strażaka Sama. Ich tata Charlie jest rybakiem, a mama Bronwyn prowadzi sklep tuż przy wodnej przystani. Najlepszym kolegą 13-letnich bliźniaków jest Norman. Sara jest odważniejsza i pełna energii, podczas gdy James jest nieśmiały i często walczy ze swoimi strachami.
Pozostali Mieszkańcy
- Dylis Price: Właścicielka sklepu spożywczego w Pontypandy i mama Normana. Jest czułą, ale i surową matką, która musi ciągle upominać swojego syna. Jest znana z prowadzenia kawiarni Cafe Bella.
- Pani Bella Lazania: Barwna osobowość, często śpiewa arie operowe i mówi z włoskim akcentem. Jej najbliższą zwierzęcą przyjaciółką jest ruda kotka Róża.
- Norman Price: Czołowy łobuziak w Pontypandy. Przyjaźni się z Sarą i Jamesem. Jest właścicielem adoptowanego baranka Wełenki. Interesuje się nauką i często wpada w kłopoty.
- Mike Flood: Złota rączka i zapalony majsterkowicz. Według bajki ma 32 lata. Jego rodzina obejmuje córkę Mandy i żonę Hellen o jamajskich korzeniach, która jest pielęgniarką w szpitalu. Lubi Sama, Elvisa oraz Penny.
Nowe Horyzonty: 10. Sezon, Arnold i Ellie
Już w sierpniu stacja MiniMini+ zaprosiła na emisję 10. serii bajki „Strażak Sam”. Tym razem w straży pożarnej zaszły poważne zmiany: pojawili się dwaj nowi rekruci - Arnold i Ellie, oddział został zmodernizowany i wyposażony w najnowocześniejsze urządzenia. Strażacy zyskali także nowy pojazd ratunkowy dla zwierząt, dzięki czemu na pomoc Sama będą mogli liczyć także czworonożni mieszkańcy Pontypandy.
Od 1 września na antenie POLSAT JimJam emitowane są nowe odcinki bajki „Strażak Sam”. W pierwszym odcinku 10. sezonu Strażak Sam zostaje wezwany na misję uratowania owcy, która utknęła na dachu, co okazuje się trudniejsze niż mogłoby się wydawać. Następnie strażacy udają się do chłopca, który jadąc na koniu utknął w grząskim błocie. Jest to również ważny moment dla Arnolda, który po raz pierwszy będzie miał okazję odegrać istotną rolę w strażackiej akcji ratunkowej. W nowych odcinkach Sam m.in. pośpieszy na ratunek owcy uwięzionej na dachu, wspólnie z przyjaciółmi będzie świętować swoje urodziny i pojawi się na… planie filmowym. Mali widzowie śledzą przygody Sama i jego przyjaciół, ucząc się, jak powinna wyglądać efektywna współpraca.
Strażak Sam w Filmie
Przygody strażaka doczekały się także wersji filmowej. Historie z jego udziałem możemy obejrzeć m.in. w filmach „Strażak Sam i bohaterowie burzy” oraz „Strażak Sam i wielki pożar w Pontypandy”, które wyświetlane były na antenie MiniMini+. Inne produkcje filmowe to „Strażak Sam: Zimowe szaleństwo”, „Strażak Sam: Uwaga, kosmici!” i „Strażak Sam: kamera w akcji!”.
Film „Strażak Sam i bohaterowie burzy” opowiada o budowie nowej remizy w Pontypandy, gdzie strażacy muszą koordynować akcje ratunkowe z mobilnej jednostki. Najpierw spieszą na pomoc uczestnikom autobusowej wycieczki, gdy auto zawisło na klifie. Następnie Sam pomaga wyjść cało z opresji Moose’owi i Tomowi, którzy testowali nową amfibię do robienia zdjęć dzikiej przyrodzie. Również Penny, Norman, Mandy, Sarah i James wpadają w tarapaty, przemierzając góry w poszukiwaniu starych kopalni. Tymczasem Charlie i strażnik Ben ostrzegają przed nadciągającą burzą. Na szczęście Elvis angażuje się w prace mające na celu przygotowanie miasteczka na nadejście żywiołu. Pomoc dzielnego Sama ponownie okazuje się niezbędna, gdy w nowej siedzibie strażaków wybucha pożar.
Aspekt Edukacyjny Serialu
Bajka „Strażak Sam” ma wyraźny aspekt edukacyjny. Podczas seansu dzieci wraz z rodzicami mogą zdobyć wiedzę na temat:
- Jak zachować się w momencie wybuchu pożaru.
- Jak ważna jest praca ratowników.
- Pod jaki numer alarmowy zadzwonić w sytuacji zagrożenia.
Strażak Sam i jego ekipa z miasteczka Pontypandy przekazują dzieciom ważne informacje na temat bezpieczeństwa pożarowego, stawiając czoła różnym zagrożeniom. Serial pokazuje trudną i odpowiedzialną pracę strażaków, uczy, jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień, jak się przed nim bronić i jak mu zapobiegać. Uświadamia również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej.
Zabawki i Merchandising
Popularność „Strażaka Sama” zaowocowała również szeroką gamą produktów merchandisingowych. Figurki z bajki Strażak Sam, w tym zestawy Sama i Arnolda z akcesoriami, od firmy Simba, cenionego producenta zabawek dla dzieci, z pewnością stanowią idealne uzupełnienie serii. Zestawy dwóch figurek, stworzone przez powszechnie znaną i wysoko cenioną za jakość produktów firmę Simba, powstały na podstawie animowanego serialu dla dzieci pod tytułem Strażak Sam. Bajka ta opowiada o przygodach dzielnego strażaka Sama, który - wraz z przyjaciółmi - dba o spokój i bezpieczeństwo mieszkańców fikcyjnego miasteczka Pontypandy.