Często słyszę, że Polacy są postrzegani jako osoby zorganizowane, twarde i pracowite - i rzeczywiście są to cechy, które w tej służbie bardzo się ceni. Nie pracowałeś wcześniej w straży pożarnej w Polsce. Skąd wziął się pomysł, by zostać strażakiem po przeprowadzce do Londynu? Szczerze mówiąc, to połączenie marzenia z dzieciństwa i decyzji dorosłego. W Polsce nigdy nie miałem okazji wstąpić do straży, życie potoczyło się inaczej - studia, praca, emigracja.
Swoją karierę rozpocząłem w innych jednostkach straży pożarnej, ponieważ przed przeniesieniem się do LFB pracowałem w dwóch innych brytyjskich hrabstwach. Od samego początku szukałem czegoś, co da mi poczucie sensu, wspólnoty i celu. Już jako dziecko marzyłem o tym, aby wstąpić do służb mundurowych, a straż pożarna wydawała mi się najlepszym wyborem - przede wszystkim ze względu na możliwość niesienia pomocy drugiemu człowiekowi.
Zdeterminowany, aby osiągnąć ten cel, zacząłem ciężko pracować, przygotowując się do wymagających egzaminów i szkoleń. Najbardziej doceniam ludzi, z którymi pracuję - tę wyjątkową więź, jaka tworzy się w zespole, kiedy wiesz, że możesz komuś zaufać bez słów. I oczywiście świadomość, że Twoja praca ma realny sens - że ratujesz ludzkie życie, domy, czasem tylko czyjeś wspomnienia.
Droga do pracy w londyńskiej straży pożarnej
Nie mogę dokładnie opisać całej drogi do London Fire Brigade, ponieważ swoją karierę zaczynałem w zupełnie innym hrabstwie. Każda pełnoetatowa jednostka straży pożarnej w Wielkiej Brytanii ma własne wymagania i etapy rekrutacji. Przeniesienie do innych jednostek też jest trudne i wymagające z racji, iż na nowo są sprawdzane zarówno wiedza, jak i sprawność fizyczna.
Od ukończenia szkolenia podstawowego do rozpoczęcia pracy i spełnienia kryteriów, które pozwalają zostać kompetentnym strażakiem - proces ten zajmuje zazwyczaj około 2,5-3 lat. Trzeba też rozróżnić, że inne etapy są na strażaka „na wezwanie” (ang. „on call”) oraz na strażaka pełnoetatowego.
Droga do zostania strażakiem w Londynie była wymagająca i składała się z wielu etapów:
- Fizyczne testy sprawnościowe
- Testy psychologiczne
- Rozmowy kwalifikacyjne
- Kursy i szkolenia medyczne
Całość wymagała ogromnej ilości nauki - zarówno języka technicznego, jak i brytyjskich procedur bezpieczeństwa. Nie było to łatwe, ale z odpowiednią determinacją wszystko jest możliwe.
London Fire Brigade bardzo ceni różnorodność i zatrudnia ludzi z całego świata. Dzięki temu jako Polak od samego początku czułem się częścią zespołu i nie miałem poczucia obcości. Nie przepadam za opowiadaniem o akcjach ratowniczych, ale pierwszej nie da się zapomnieć. To był pożar w kuchni jednego z domów. Z pozoru nic wielkiego, lecz dla mnie - nowego rekruta w pełnym rynsztunku, w zadymionym mieszkaniu - emocje były ogromne. Podczas akcji udało się uratować psa uwięzionego w zadymionym pomieszczeniu oraz ugasić ogień, zanim wyrządził większe szkody.
Typowy dzień służby w londyńskiej straży pożarnej
Pracujemy w systemie zmianowym - zazwyczaj dwie zmiany dzienne po 9 godzin, potem dwie nocne po 13,5 godziny, a potem cztery dni wolnego. Dzień zaczyna się od odprawy i sprawdzenia sprzętu. Potem szkolenia, ćwiczenia, inspekcje bezpieczeństwa w budynkach. W międzyczasie oczywiście wyjazdy do akcji - pożary, wypadki, alarmy, zdarzenia medyczne.
Nie ma większego znaczenia, skąd pochodzisz - liczy się to, czy jesteś dobrym człowiekiem i potrafisz pracować w zespole. Często słyszę, że Polacy są postrzegani jako osoby zorganizowane, twarde i pracowite - i rzeczywiście są to cechy, które w tej służbie bardzo się ceni. Jednocześnie ogromną wartością jest możliwość pracy w środowisku tak różnorodnym jak London Fire Brigade. Uważam, że to najbardziej zróżnicowana narodowościowo straż pożarna nie tylko w Anglii, ale i na świecie. Każdego dnia współpracuję z ludźmi pochodzącymi z różnych zakątków globu, a także z osobami o odmiennej perspektywie wynikającej z neuroróżnorodności.
Ryzyko i technologia w pracy strażaka
Ryzyko w pracy strażaka jest wpisane w samą naturę tego zawodu - nieprzewidywalne sytuacje zawsze stanowią zagrożenie. Nawet najlepiej przygotowana akcja może przynieść niespodziewane komplikacje. Dlatego mówi się, że strażacy nie tyle eliminują ryzyko, co uczą się je kontrolować i minimalizować.
Technologia odgrywa dziś ogromną rolę w pracy strażaków i stale dostosowuje się do czasów, w których żyjemy. Uczymy się także na błędach z poprzednich lat, aby nie były powielane w przyszłości. Do technologii, która pomaga, należą:
- Drony, które mogą dotrzeć w miejsca zbyt niebezpieczne dla człowieka.
- Nowoczesne kamery termowizyjne pozwalają szybciej lokalizować źródła ognia i poszkodowanych.
- Coraz bardziej zaawansowane aparaty oddechowe zapewniają lepszą ochronę w zadymionych pomieszczeniach.
- Szkolenia w wirtualnej rzeczywistości umożliwiają realistyczne ćwiczenia w bezpiecznym środowisku.
Najtrudniejsze aspekty pracy strażaka
Najtrudniejsze w pracy strażaka są te sytuacje, kiedy nie udaje się pomóc - szczególnie gdy chodzi o dzieci. Takie doświadczenia zostają w pamięci na bardzo długo. W naszej służbie ogromne znaczenie ma wsparcie psychologiczne: rozmawiamy ze sobą po trudnych zdarzeniach, dzielimy się emocjami i pomagamy sobie nawzajem. Ważną rolę odgrywa też sport, rodzina czy zwykły spacer w ciszy - każdy ma swój sposób, by odreagować. Trzeba pamiętać, że trauma po niektórych akcjach może pozostać w głowie na lata. Na szczęście London Fire Brigade ma rozbudowane programy wsparcia dla osób zmagających się z PTSD, a także współpracuje z różnymi organizacjami charytatywnymi, które pomagają strażakom w najtrudniejszych chwilach.
Rodzice są bardzo dumni, że wybrałem tak odpowiedzialną i wymagającą drogę zawodową, ale jednocześnie martwią się o moje bezpieczeństwo - to naturalne, bo wiedzą, że w tej pracy ryzyko jest wpisane w codzienność. Wierzę, że ta mieszanka dumy i troski jest czymś naturalnym. Traktuję to jak zwykłą pracę i oni o tym wiedzą - obowiązek, który podjąłem świadomie i odpowiedzialnie.
Dla mnie to przede wszystkim codzienne zadania, które trzeba wykonać najlepiej, jak potrafię. Najważniejsze cechy w zawodzie strażaka to przede wszystkim odwaga, spokój i odporność psychiczna. Każda akcja to sytuacja pełna niewiadomych, dlatego trzeba umieć zachować zimną krew i podejmować decyzje pod presją. Nie można jednak zapominać o czymś, co często jest niedostrzegane - o sercu do tej pracy. To nie tylko siła fizyczna, ale także empatia i chęć niesienia pomocy drugiemu człowiekowi.
Ludzie często postrzegają strażaków jako bohaterów, którzy ratują życie w dramatycznych sytuacjach. To właśnie te „zwykłe” czynności budują fundament naszej skuteczności. Dzięki nim jesteśmy przygotowani na najtrudniejsze akcje i możemy działać profesjonalnie w chwili, gdy liczy się każda sekunda.
Jak zostać strażakiem w Anglii - proces rekrutacji
Nie bójcie się próbować. Wcale nie trzeba być „idealnym”, żeby rozpocząć tę drogę. Najważniejsze są determinacja, chęć nauki i serce do służby. Straż pożarna to nie tylko gaszenie pożarów - to styl życia, w którym liczy się odpowiedzialność, praca zespołowa i gotowość do niesienia pomocy.
Aby zostać strażakiem w Anglii, trzeba spełnić określone warunki i przejść przez wieloetapowy proces rekrutacyjny. Podstawowe wymagania obejmują:
- Ukończone 18 lat.
- Dobra kondycja fizyczna i zdrowie, pozwalające na przejście testów sprawnościowych i badań lekarskich.
- Znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym komunikację i przyswojenie terminologii technicznej.
Proces rekrutacyjny zazwyczaj obejmuje:
- Testy sprawnościowe: oceniają ogólną kondycję kandydata, w tym umiejętności takie jak wspinaczka po drabinie czy zwijanie węża gaśniczego.
- Testy psychologiczne: oceniają odporność psychiczną i predyspozycje do pracy w stresujących warunkach.
- Rozmowy kwalifikacyjne: sprawdzają motywację kandydata, umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach i dopasowanie do kultury organizacyjnej.
- Kursy i szkolenia medyczne: obejmują podstawowe i zaawansowane techniki ratownictwa medycznego.
- Szkolenia podstawowe: z obsługi sprzętu, procedur bezpieczeństwa itp.
- Dodatkowe certyfikaty i kursy specjalistyczne.
Wiele jednostek pozwala na kilkukrotne ubieganie się o pracę. Ważne jest, aby dokładnie zapoznać się z wymaganiami konkretnej jednostki, ponieważ mogą się one nieznacznie różnić.
Informacji na temat aktualnego naboru i procesu rekrutacyjnego można szukać na stronach internetowych poszczególnych jednostek straży pożarnej, np. www.fireservice.co.uk.
Ćwiczenia strażackie w ZGO
Ścieżki kariery strażaka w Polsce
Strażacy w Polsce są jedną z najbardziej szanowanych grup zawodowych. Istnieją dwie główne ścieżki kariery: OSP (Ochotnicza Straż Pożarna) i PSP (Państwowa Straż Pożarna).
Jak zostać strażakiem PSP (Państwowej Straży Pożarnej)?
Proces rekrutacji do PSP jest ściśle uregulowany prawnie i składa się z kilku etapów:
- Studia w Szkole Głównej Służby Pożarniczej (SGSP): Studia I stopnia na Wydziale Inżynierii Bezpieczeństwa i Ochrony Ludności. Po ukończeniu uzyskuje się tytuł inżyniera pożarnictwa i stopień młodszego kapitana. Rekrutacja obejmuje złożenie dokumentów, testy sprawnościowe, sprawdzian z pływania, badania lekarskie i analizę wyników maturalnych.
- Szkoły Aspirantów PSP: Szkoły w Poznaniu, Krakowie lub Częstochowie. Proces rekrutacyjny jest podobny do SGSP, z dodatkowym testem akrofobii. Po ukończeniu uzyskuje się tytuł technika pożarnictwa i stopień młodszego aspiranta.
- Nabór do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG): Każda jednostka może mieć własny regulamin rekrutacji, ale zazwyczaj obejmuje on złożenie dokumentacji, egzaminy sprawnościowe, sprawdzian z pływania, test akrofobii, badania lekarskie i rozmowę kwalifikacyjną.
Podstawowe warunki przyjęcia do służby w PSP obejmują:
- Polskie obywatelstwo.
- Niekaralność.
- Pełnia praw publicznych.
- Co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
- Zdolność fizyczna i psychiczna do pełnienia służby.
Postępowanie kwalifikacyjne składa się z:
- Oceny złożonych dokumentów.
- Testu sprawności fizycznej (wymagane zaświadczenie lekarskie).
- Rozmowy kwalifikacyjnej.
- Ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej.
Jak zostać strażakiem OSP (Ochotniczej Straży Pożarnej)?
Aby zostać czynnym strażakiem OSP, należy:
- Mieć ukończone 18 lat.
- Złożyć deklarację chęci przyjęcia do wybranej jednostki OSP.
Po pozytywnej decyzji zarządu jednostki, konieczne jest odbycie odpowiedniego szkolenia pożarniczego, a w niektórych jednostkach również okresu próbnego oraz przejście badań lekarskich.
Cechy i umiejętności potrzebne strażakowi
Służba w straży pożarnej wymaga szczególnych cech charakteru i umiejętności:
- Zdolności interpersonalne: odpowiedzialność, odporność na stres, umiejętność pracy zespołowej, umiejętność podejmowania decyzji w sytuacjach stresowych i pod presją czasu, dyscyplina, spostrzegawczość, odwaga, umiejętność szybkiej oceny ryzyka.
- Kompetencje twarde: świetna kondycja fizyczna, udzielanie pierwszej pomocy przedlekarskiej, prawo jazdy, umiejętność pływania, obsługa programów komputerowych.
Kluczowe cechy to również siła charakteru, dążenie do celu, niezniechęcanie się, pokora, chęć samorozwoju, empatia oraz chęć niesienia pomocy drugiemu człowiekowi.
Studia z Ratownictwa Medycznego - czy warto dla strażaka?
Dyskusja na temat studiów z ratownictwa medycznego dla strażaków jest złożona. Z jednej strony, wiedza z zakresu ratownictwa medycznego z pewnością przyda się w codziennej służbie, zwłaszcza w sytuacjach wymagających udzielenia pierwszej pomocy przed przyjazdem pogotowia.
Jednakże, jak wskazują doświadczenia, strażacy szkoleni w ramach KSRG (Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego) są często wystarczająco przygotowani do udzielania pomocy do czasu przybycia Zespołu Ratownictwa Medycznego. Uprawnienia ratownika medycznego pracującego w pogotowiu ratunkowym są szersze niż te, które strażak mógłby wykorzystać w ramach PSP.
Studia te mogą być opłacalne dla zaspokojenia osobistego głodu wiedzy i ambicji, a także mogą stanowić podstawę do ewentualnej pracy w pogotowiu ratunkowym w dni wolne od służby. Jednakże, znaczące korzyści finansowe w ramach samej PSP z tytułu posiadania takich studiów nie są gwarantowane, gdyż straż niekoniecznie w pełni wykorzystuje potencjał ratownictwa medycznego na poziomie wyższym niż podstawowy.
Warto zaznaczyć, że w Polsce obserwuje się rozwój Zespołów Ratownictwa Medycznego, które coraz częściej funkcjonują bez lekarza, opierając się na pracy Ratowników Medycznych. Jednocześnie, pojawiają się wyzwania związane z dysponowaniem zespołów do konkretnych typów zdarzeń, co może wpływać na dostępność specjalistycznej pomocy w sytuacjach krytycznych.
Podsumowanie dotyczące ścieżek kariery
Droga do zostania strażakiem, zarówno w Anglii, jak i w Polsce, jest wymagająca i wymaga determinacji, poświęcenia oraz odpowiednich predyspozycji. W Anglii kluczowe jest dostosowanie się do brytyjskich procedur i standardów, podczas gdy w Polsce ścieżki kariery prowadzą przez specjalistyczne szkoły i akademie pożarnicze, a także nabór do jednostek terenowych.
Niezależnie od kraju, podstawowe cechy, takie jak odwaga, odpowiedzialność, umiejętność pracy w zespole i chęć niesienia pomocy, pozostają uniwersalne dla tego zawodu.