Sudocrem w leczeniu ospy wietrznej

portalcenter.cl

Ospa wietrzna to wirusowa choroba zakaźna, wywoływana przez wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV - Varicella Zoster Virus). Jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób zakaźnych, która najczęściej dotyka dzieci, ale może również wystąpić u dorosłych. W większości przypadków choroba przebiega u dzieci łagodnie, jednak zdarzają się groźne powikłania. Głównym objawem ospy wietrznej jest charakterystyczna wysypka w postaci swędzących pęcherzyków, gorączka oraz silny świąd. Zakażenie przenosi się drogą kropelkową i przez kontakt z płynem z pęcherzyków. Leczenie ospy ma charakter objawowy - stosuje się leki przeciwgorączkowe, środki wysuszające skórę i preparaty łagodzące swędzenie.

Czym jest ospa wietrzna i jak dochodzi do zakażenia?

Ospa wietrzna to choroba zakaźna wywoływana przez wirus ospy wietrznej i półpaśca VZV (Varicella-zoster Virus). Należy ona do najczęstszych chorób dziecięcych, choć może również wystąpić u dorosłych. Do infekcji dochodzi najczęściej drogą kropelkową, poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Wirus może być przenoszony również przez wiatr na odległość nawet kilkudziesięciu metrów (stąd nazwa ospa wietrzna). Zakazić można się także poprzez kontakt z przedmiotami zanieczyszczonymi wydzieliną z górnych dróg oddechowych osoby chorej. Do organizmu wirus przedostaje się przez górne drogi oddechowe i/lub spojówki. Następnie wnika do węzłów chłonnych, by po kilku dniach trafić do wątroby i śledziony, a stamtąd wędruje do komórek nabłonka i błon śluzowych, a także do innych tkanek. W organizmie może przebywać przez wiele lat w postaci utajonej, umiejscawiając się wówczas w zwojach nerwowych, po czym uaktywnia się jako półpasiec, zazwyczaj w momencie osłabienia odporności. Źródłem zakażenia jest człowiek. Choroba przenosi się niezwykle łatwo i szybko, a zakaźność u osób z kontaktu jest bardzo duża, w przypadku domowników wynosi nawet powyżej 90%. Treść pęcherzyków ospowych również ma charakter zakaźny. Zakażenie przenosi się także przez łożysko, przez co ospa w ciąży jest szczególnie niebezpieczna dla płodu.

Okres wylęgania i zakaźności

Okres wylęgania wirusa, czyli czas od momentu wniknięcia wirusa do pojawienia się pierwszych objawów, waha się od 10 do 21 dni, a średnio wynosi 14 dni (u noworodków i niemowląt jest zazwyczaj krótszy). Natomiast u osób z obniżoną odpornością może wydłużyć się nawet do 28 dni. Najbardziej zakaźny okres (dochodzi wówczas do rozsiewania wirusa wśród osób zdrowych) to około 1-2 dni przed pojawieniem się wysypki. Chory przestaje zarażać, gdy dojdzie do osuszenia zmian skórnych i odpadnięcia powstałych strupów, co zazwyczaj trwa około 7 dni. Maluch zaczyna zakażać już 2 dni przed wystąpieniem wysypki. Przestaje być zakaźny, gdy ostatnia zmiana zamieni się w strup, a nowe zmiany się już nie pojawiają. W związku z tym osoba chora na ospę powinna być izolowana od innych osób (oczywiście nie do uniknięcia ze współdomownikami), w szczególności niemowląt, kobiet w ciąży, osób z przewlekłymi chorobami, przez cały okres zakaźności.

Objawy ospy wietrznej

Ospa wietrzna na początku przypomina grypę. Towarzyszą jej: gorączka, ból głowy i mięśni oraz złe samopoczucie. Po około 2 dniach pojawia się wysypka. Zmiany skórne przechodzą przez różne stadia: plamki, grudki, pęcherzyki, które finalnie przysychają w krosty. Ta przemiana trwa około tygodnia. Wysypka występuje na całym ciele i towarzyszy jej uporczywy świąd skóry. Zmiany pojawiają się zwykle na skórze głowy, tułowia i kończyn, jednak u kilkunastu procent pacjentów choroba zajmuje również błony śluzowe w obrębie jamy ustnej, gałki ocznej czy narządów płciowych, powodując bolesne owrzodzenia. U dorosłych zmiany w jamie ustnej często wyprzedzają o kilka dni pojawienie się wykwitów na skórze w typowych lokalizacjach. Objawom ospy u dorosłych może towarzyszyć powiększenie węzłów chłonnych, zapalenie gardła i katar. Drapanie zmian skórnych może powodować dodatkowe nadkażenie, co może prowadzić do powstania blizn.

Ospa wietrzna u dzieci i dorosłych

Ospa wietrzna dotyka głównie dzieci i ma zazwyczaj łagodny przebieg. Zakażenie po 20. tygodniu ciąży zwykle nie powoduje wad u płodu, jednak może skutkować pojawieniem się półpaśca u dziecka po urodzeniu. Obecnie coraz więcej zachorowań występuje też wśród młodzieży i osób dorosłych. Przebieg choroby jest cięższy, a powikłania poważniejsze w przypadku:

• osób powyżej 20. roku życia,
• kobiet w ciąży (szczególnie w II i III trymestrze),
• osób z niedoborami odporności,
• noworodków matek, które zachorowały na ospę 5 dni przed porodem.

Jest ona szczególnie niebezpieczna dla noworodków, których matki zachorowały 5 dni przed porodem lub w ciągu 48 godzin po nim. Istnieje wówczas ryzyko, że u noworodków rozwinie się ospa wietrzna. Dlatego dzieci te otrzymują swoistą immunoglobulinę tuż po porodzie, aby zapobiec rozwojowi choroby. Natomiast u noworodków z ospą wrodzoną (gdy matka zachorowała w I lub II trymestrze) mogą wystąpić:

• niska masa urodzeniowa,
• zaburzenia rozwoju,
• zaćma,
• zapalenie siatkówki i naczyniówki,
• zmiany skórne,
• niedorozwój kończyn,
• objawy neurologiczne.

Zmiany skórne u chorych dorosłych są zwykle bardziej rozległe niż u dzieci, choć zdarza się także, że objawy są nietypowe i trudne do zauważenia. Dużo ciężej chorobę przechodzą osoby dorosłe oraz młodzież w porównaniu do dzieci. Zakażenie ospą wietrzną jest także niebezpieczne dla kobiet w ciąży, a około 2% takich przypadków kończy się urodzeniem dziecka z trwałymi uszkodzeniami narządowymi. Szczęśliwie, szczepionka na ospę wietrzną może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań, nawet jeśli wystąpi ospa po szczepieniu.

Powikłania po ospie wietrznej

Osoby dorosłe narażone są na cięższy przebieg choroby niż dzieci i znacznie wyższe jest u nich ryzyko wystąpienia powikłań. Powikłania pojawiają się w 5-15% przypadków. Po przebytej chorobie wirus ulega tzw. utajeniu w zwojach czuciowych. Jego reaktywacja może nastąpić nawet po wielu latach od przebycia ospy wietrznej. Wskutek tego mogą pojawić się wykwity w obrębie skóry unerwianej przez zajęty nerw, co określamy mianem półpaśca. Nie należy również zapominać, że po przechorowaniu ospy wirus VZV pozostaje w organizmie w formie utajonej. Często po przebyciu ospy wietrznej obserwuje się również spadek odporności pacjenta.

Najczęstsze powikłania

• Nadkażenie bakteryjne zmian skórnych: Zwykle powodują je gronkowce i paciorkowce. Sprzyja mu niedostateczna higiena skóry, drapanie, stosowanie miejscowo działających leków i zasypek. Nadkażenia mogą mieć różną postać - od niewielkich ropni przez różę, ropowicę, martwicze zapalenie powięzi do sepsy włącznie.
• Zapalenie płuc: Może je wywołać wirus VZV lub bakterie. Częściej występuje u osób w zaawansowanym wieku, osób z obniżoną odpornością, palaczy, chorych na POChP oraz kobiet w II i III trymestrze ciąży.
• Powikłania ze strony układu nerwowego: Jednym z nich jest zapalenie mózgu. Występuje ono przede wszystkim u dorosłych i może pozostawiać trwałe skutki neurologiczne. Ponadto mogą wystąpić: porażenia nerwów, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie siatkówki.
• Zapalenie wątroby: Podczas infekcji wirusem ospy wietrznej i półpaśca u niektórych chorych obserwujemy podwyższone poziomy enzymów wątrobowych. Może to być związane z łagodnym zapaleniem wątroby. Zwykle nie powoduje ono objawów, jednak u części osób może rozwinąć się ostra niewydolność tego narządu.
• Inne powikłania: VZV może przyczynić się do zapalenia mięśnia sercowego, nerek, stawów i układu moczowego, a także małopłytkowości. Rzadko występują również zapalenia nerwu wzrokowego.

Półpasiec - reaktywacja wirusa VZV

Częstszą postacią infekcji powodowanej przez VZV u dorosłych jest półpasiec. Choroba ta pojawia się w efekcie reaktywacji wirusa obecnego w zwojach nerwowych. Występuje głównie u osób w podeszłym wieku, z obniżoną odpornością, obciążonych innymi schorzeniami. Reaktywację zakażenia mogą wywołać także takie czynniki jak promieniowanie słoneczne, stres czy uraz mechaniczny. Półpasiec objawia się wysypką w obrębie jednego dermatomu, czyli obszaru skóry, na którym znajduje się zajęty chorobowo nerw. Zmianom skórnym towarzyszą często dolegliwości bólowe, świąd lub zaburzenia czucia. Półpasiec może dotyczyć nie tylko skóry, ale także narządów takich jak oko czy ucho. Może to prowadzić do niedosłuchu i niedowidzenia.

Leczenie ospy wietrznej i pielęgnacja skóry

Po zaobserwowaniu pierwszych objawów ospy wietrznej niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem. Zadecyduje on o ewentualnym wdrożeniu farmakoterapii oraz o wprowadzeniu innych metod leczenia, które przyspieszą i złagodzą przebieg choroby. W łagodnym przebiegu ospy leczenie zwykle polega na podawaniu leków przeciwgorączkowych i łagodzących świąd. Leczenie ospy wietrznej jest głównie objawowe i koncentruje się na łagodzeniu dolegliwości. Najważniejszy jest odpoczynek i nawodnienie organizmu. Leczenie miejscowe ma na celu przede wszystkim wysuszanie zmian skórnych, a ogólne obejmuje łagodzenie objawów towarzyszących. Wyleczenie z reguły następuje samoistnie. Wirus nie ulega całkowitej eliminacji z organizmu, pozostaje w stanie uśpienia i może zostać reaktywowany po wielu latach (jako półpasiec).

Leki przeciwgorączkowe i przeciwwirusowe

• Paracetamol: W przypadku wystąpienia gorączki lekiem z wyboru jest paracetamol (np. Apap, Pedicetamol, Paracetamol Hasco, Panadol). Zamiast niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak ibuprofen, można użyć paracetamolu.
• Ibuprofen: Należy unikać ibuprofenu, zwłaszcza u dzieci poniżej 12 roku życia, gdyż może zwiększać ryzyko wystąpienia powikłania w postaci nadkażeń skóry wywołanych przez gronkowce lub paciorkowce, a także nasilać objawy skórne. Badania naukowe wykazały, że stosowanie ibuprofenu wiązało się z 10-krotnym wzrostem ryzyka martwiczego zapalenia powięzi. Niemniej pojedyncze dawki, jeśli paracetamol nie obniża gorączki, nie powinny zaszkodzić (w razie wątpliwości warto skonsultować to z lekarzem).
• Acyklowir: W przypadku cięższego przebiegu choroby lekarze zalecają stosowanie acyklowiru. Jest to substancja przeciwwirusowa dostępna na receptę, stosowana w leczeniu zakażeń wirusami z grupy Herpes. Nie udowodniono korzyści dla podawania acyklowiru u dzieci ogólnie zdrowych z ospą. Lekarz może zdecydować o jego zastosowaniu (doustnie lub dożylnie w razie hospitalizacji) u obciążonych pacjentów, np. z ciężkim przebiegiem, dużym ryzykiem powikłań lub ze współistniejącymi chorobami przewlekłymi. Badania naukowe wykazały, że lek jest najbardziej skuteczny, gdy podamy go w ciągu 24 godzin od początku objawów. Osoby chorujące na ospę wietrzną powyżej 12 roku życia mają większe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i jej powikłań, dlatego w tej grupie częściej rozważamy leczenie acyklowirem.

Preparaty na skórę - rola Sudocremu i innych środków

Najbardziej dokuczliwym objawem ospy jest swędząca wysypka, zwłaszcza że zmiany skórne nie powinny być drapane czy rozdrapywane. Przy ospie pomocne mogą być dostępne bez recepty chłodzące lub redukujące świąd preparaty przeznaczone do stosowania miejscowego. W aptekach dostępne są pianki chłodzące, żele i spraye łagodzące, a także kremy wysuszające, ściągającą maść na ospę i puder płynny. Produkty te mają często działanie przeciwświądowe, łagodzące i znieczulające, a oprócz tego mogą działać przeciwzapalnie i ściągająco, przyczyniając się do szybszego gojenia zmian skórnych. Do odkażania pęcherzy polecane są również preparaty z oktenidyną.

Preparaty osuszające mogą prowadzić do dodatkowych nadkażeń, dlatego rozważ ich ewentualne zastosowanie. Obecnie odchodzi się od stosowania popularnych pudrów płynnych w przebiegu ospy, ponieważ pod ich warstwą mogą namnażać się bakterie, co ułatwia przeoczenie toczących się na ich powierzchni zakażeń bakteryjnych. Wyjątkiem może być początkowy etap choroby, który przebiega z bardzo dużym świądem - wtedy pudry z dodatkiem składnika znieczulającego i mentolu mogą być pomocne.

W aptece zaleca się stosowanie maści cynkowej lub Sudocremu. Sudocrem, dzięki swoim właściwościom, może być stosowany na zmiany ospowe, również w miejscach intymnych. Działa on przeciwzapalnie, kojąco i antybakteryjnie, a także wysusza skórę, co jest idealne w czasie ospy.

Zamiast fioletu gencjanowego, który jest zdecydowanie odradzany ze względu na dostępność lepszych preparatów, można użyć kremu AVENE Dermalibour +, który może być stosowany na zewnętrzne błony śluzowe, ma działanie przeciwzapalne, kojące i antybakteryjne oraz wysusza. Można także spryskać zmiany Octeniseptem, ponieważ ma on działanie przeciwwirusowe. Inne zalecane pianki lub żele chłodzące to np. PoxClin, PoxOUT, Virasoothie. W przypadku rozdrapania pęcherzyka należy przemyć rankę preparatem do odkażania ran z oktenidyną, np. Octenisept lub Neocide.

Dla osób borykających się z ospą zdrowie i bezpieczeństwo podczas kuracji są priorytetowe. Naturalne alternatywy dla leków na ospę mogą być pomocne w łagodzeniu dolegliwości. Chłodne okłady skutecznie redukują swędzenie i podrażnienia skóry, aloes słynie ze swoich właściwości kojących oraz regenerujących, co sprzyja szybszemu gojeniu się zmian skórnych, a olejki eteryczne, takie jak lawenda czy rumianek, oferują działanie przeciwzapalne i uspokajające. Niemniej jednak zawsze należy skonsultować się z lekarzem przed ich użyciem.

Higiena podczas ospy wietrznej

Gdy dziecko zmaga się z ospą, bardzo ważne jest pilnowanie higieny oraz pouczenie najmłodszych, by nie drapali pojawiających się na ciele pęcherzy. Podstawą jest obcięcie dziecku paznokci na krótko, a także częste mycie dziecięcych rąk, które mogłyby zakazić wysypkę. Ospa u dzieci nie oznacza braku kąpieli - wręcz przeciwnie. W czasie ospy zaleca się krótkie codzienne kąpiele, najlepiej pod prysznicem. Umytą skórę delikatnie osuszaj ręcznikiem, bez pocierania, można też użyć ręczników jednorazowych. Czas kontaktu skóry z wodą powinien być możliwie najkrótszy, aby pęcherze nadmiernie nie rozmiękały. Po kąpieli natomiast nie trzemy dziecięcej skóry ręcznikiem, tylko delikatnie ją osuszamy i nakładamy na nią leki na ospę lub dedykowane wyroby medyczne. Codzienna higiena zmniejszy ryzyko bakteryjnego nadkażenia pęcherzyków. Możemy pomóc dziecku zmniejszyć świąd, unikając gorących kąpieli lub zbyt ciepłego ubioru czy pościeli do spania. Na noc można zabezpieczyć dłonie dziecka, np. bawełnianymi rękawiczkami, aby zmniejszyć ryzyko drapania. Należy również ubierać się w lekkie, przewiewne ubrania z lekkich tkanin. Warto pamiętać, aby zmieniać ubranie i pościel choremu.

Jeżeli świąd jest bardzo nasilony, można (po konsultacji z lekarzem) zastosować doustne leki przeciwhistaminowe, czyli popularne „leki na alergię” np. Fenistil, Zyrtec, Allertec, Clemastinum. Czasami wystarczą nawet podobne leki miejscowo, np. Fenistil żel lub Clemastinum Hasco.

Zapobieganie ospie wietrznej - szczepienia

Najbardziej efektywną metodą ochrony przed zachorowaniem na ospę jest szczepienie. Zaleca się je wszystkim, którzy dotychczas nie chorowali na ospę, a w szczególności:

• pracownikom ochrony zdrowia,
• kobietom planującym ciążę,
• małym dzieciom i ich rodzicom,
• przed planowanym przeszczepem narządu lub szpiku.

W Polsce szczepienie jest bezpłatne m.in. dla dzieci poniżej 3. roku życia, które uczęszczają do żłobków lub klubików dziecięcych, oraz dzieci do 12. roku życia przebywające w różnego rodzaju zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych. Cykl szczepienia obejmuje podanie dwóch dawek w odstępie minimum 6 tygodni (najlepiej 3 miesiące). Dziecko musi mieć ukończone 9 miesięcy, aby mogło zostać zaszczepione, jednak optymalny czas podania przypada po 12. miesiącu. Skuteczność szczepionki wynosi ponad 95%. Przeciwwskazaniem do szczepienia jest ciąża (po szczepieniu należy odczekać minimum 3 miesiące przed planowaniem ciąży), ciężkie i ostre choroby gorączkowe, pacjenci leczeni salicylanami (np. aspiryną), pacjenci z chłoniakami i innymi nowotworami z zajęciem szpiku i układu chłonnego. Osoby z obniżoną odpornością powinny skonsultować się przed szczepieniem z lekarzem.

Ospa po szczepieniu

Choć szczepionka na ospę wietrzną jest bardzo skuteczna, czasami może wystąpić ospa mimo szczepienia. Taka sytuacja dotyczy około 3-5% zaszczepionych osób. Ospa po szczepieniu przebiega jednak znacznie łagodniej niż u osób niezaszczepionych. Objawy są mniej nasilone, gorączka jest niższa, a wysypka zawiera mniej elementów - zwykle poniżej 50 pęcherzyków. Dodatkowo choroba trwa krócej i rzadziej powoduje powikłania. Nawet jeśli wystąpi ospa mimo szczepienia, ryzyko ciężkich powikłań jest wówczas minimalne. Dzięki szczepionce na ospę wietrzną można uniknąć niepotrzebnego ryzyka, a nawet jeśli wystąpi ospa po szczepieniu, przebieg będzie znacznie łagodniejszy.

Ospa party - niebezpieczny trend

Ospa party to spotkanie towarzyskie, w którym biorą udział dzieci zdrowe, które nigdy wcześniej nie chorowały na ospę wietrzną oraz co najmniej jedno dziecko, które aktualnie jest zakażone wirusem ospy. Spotkanie ma na celu zakażenie zdrowych dzieci poprzez kontakt z chorym rówieśnikiem. Ponieważ wirus przenosi się łatwo drogą kropelkową, nie jest to trudne w takich warunkach. Statystycznie po takim przyjęciu choruje nawet do 90% odwiedzających dzieci. Jest to zachowanie niezwykle niebezpieczne, stanowczo odradzane przez środowisko medyczne, szczególnie gdy dostępna jest bezpieczna szczepionka na ospę wietrzną. Powikłania po takim zakażeniu dziecka ospą mogą prowadzić do wielu poważniejszych powikłań, w tym nawet śmierci dziecka. Znacznie bezpieczniejszą alternatywą jest szczepionka na ospę wietrzną.

tags: #sudocrem #na #ospe #wietrzna