Szkolenia Strażackie OSP: Zasady i Wymagania

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) stanowi istotny element systemu ochrony przeciwpożarowej w Polsce, działając jako umundurowana jednostka wyposażona w specjalistyczny sprzęt. Jej głównym zadaniem jest walka z pożarami, reagowanie na inne miejscowe zagrożenia oraz klęski żywiołowe. W całym kraju funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek OSP, do których należy ponad 700 tysięcy strażaków, działających często jako stowarzyszenia i ściśle współpracujących z Państwową Strażą Pożarną.

Większość jednostek OSP jest zrzeszona w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej umożliwia włączenie jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), choć jednostki niebędące w jego składzie również potrafią sprawnie działać i służyć lokalnej społeczności.

Jak zostać strażakiem OSP?

Droga do zostania strażakiem OSP rozpoczyna się od znalezienia jednostki, do której chciałbyś należeć, a następnie nawiązania z nią kontaktu. Strażacy z tej jednostki udzielą Ci niezbędnych informacji i przybliżą specyfikę służby w OSP.

Rodzaje członkostwa w OSP

OSP funkcjonuje jako stowarzyszenie, a jego statut określa rodzaje członkostwa. Zazwyczaj wyróżnia się:

• Członków zwyczajnych (czynnych): Aktywnie uczestniczą w realizacji celów statutowych OSP.
• Członków wspierających: Osoby fizyczne lub prawne, które deklarują wsparcie działalności OSP finansowe lub w innej formie.
• Członków honorowych: Osoby fizyczne szczególnie zasłużone dla ochrony przeciwpożarowej, którym godność tę nadaje Walne Zebranie Członków OSP.

Praktyka pokazuje, że każdy, kto pragnie aktywnie uczestniczyć w realizacji celów OSP, ma szansę zostać jej członkiem. Szerokie spektrum działań jednostki sprawia, że niemal każdy, niezależnie od zawodu (mechanik, elektryk, informatyk, nauczyciel), może znaleźć w niej swoje miejsce.

Proces rekrutacji do OSP

Proces wstąpienia do OSP można podzielić na trzy główne kroki:

1. Znalezienie odpowiedniej jednostki: Szczególnie jeśli myślisz o zostaniu strażakiem-ratownikiem, kluczowa jest lokalizacja jednostki. Bliskość jednostki skraca czas reakcji na alarm. Aby znaleźć jednostkę, można skorzystać z krajowego rejestru sądowego, gdzie jednostki są prawnie zarejestrowane.
2. Spotkanie organizacyjne: Po skontaktowaniu się z jednostką, zostaniesz zaproszony na spotkanie. Podczas niego poznasz strukturę organizacyjną, bazę techniczną oraz dalsze kroki. Bądź przygotowany na pytania dotyczące motywacji i doświadczenia.
3. Złożenie podania o wstąpienie: Jeśli po spotkaniu zdecydujesz się dołączyć i zostaniesz pozytywnie oceniony, możesz złożyć podanie. Decyzje o przyjęciu podejmuje zarząd. Po rozpatrzeniu podania zostaniesz poinformowany i poproszony o uzupełnienie dokumentów.

Wymagania i szkolenia dla strażaków OSP

Bezpośredni udział członków Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w działaniach ratowniczych jest uwarunkowany spełnieniem szeregu wymogów, określonych głównie w ustawie o ochronie przeciwpożarowej.

Podstawowe Wymagania dla Członków OSP Uczestniczących w Działaniach Ratowniczych

Aby członek OSP mógł brać bezpośredni udział w akcjach ratowniczych, musi spełniać następujące warunki:

• Ukończone 18 lat i nieprzekroczenie 65 lat wieku.
• Posiadanie aktualnych badań lekarskich, dopuszczających do udziału w działaniach ratowniczych.
• Ukończenie odpowiedniego szkolenia pożarniczego.

Rodzaje Szkoleń i Wymagania Uzupełniające

System szkolenia członków OSP obejmuje różnorodne kursy specjalistyczne, mające na celu przygotowanie kadry do pełnienia określonych funkcji i zadań. Poniżej przedstawiono szczegółowe warunki przyjęcia na poszczególne rodzaje szkoleń:

Szkolenie Podstawowe Strażaków Ratowników OSP

Warunkiem przyjęcia na szkolenie podstawowe jest:

• Ukończone 18 lat i nieprzekroczone 65 lat.
• Posiadanie skierowania zgodnego ze wzorem określonym w „Zasadach organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”.

Program szkolenia podstawowego obejmuje 38 tematów realizowanych w 136 godzinach (64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych), zakończone egzaminem. Ukończenie tego szkolenia uprawnia do bezpośredniego uczestnictwa w akcjach ratowniczo-gaśniczych.

Szkolenie Kierujących Działaniem Ratowniczym dla Członków OSP

Do szkolenia kierujących działaniem ratowniczym (KDR) kwalifikują się osoby, które spełniają następujące kryteria:

• Posiadanie skierowania zgodnego z obowiązującym wzorem z 2015 roku.
• Wiek nieprzekraczający 65 lat.
• Posiadanie co najmniej 3-letniego stażu od uzyskania uprawnień do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.
• Potwierdzenie ukończenia szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP wg programu z 2015 roku lub spełnienie równorzędnych wymagań według „Systemu szkolenia członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych” z 2006 roku.

Szkolenie Kierowców-Konserwatorów Sprzętu Ratowniczego OSP

Wymagania obejmują:

• Posiadanie skierowania zgodnego z obowiązującym wzorem.
• Wiek nieprzekraczający 65 lat.
• Posiadanie prawa jazdy co najmniej kategorii B.
• Potwierdzenie ukończenia szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP wg programu z 2015 roku lub spełnienie równorzędnych wymagań zgodnie z programem szkolenia z 2006 roku.

Szkolenie Naczelników OSP

Kandydaci na naczelników OSP muszą spełnić:

• Posiadanie skierowania zgodnego z obowiązującym wzorem.
• Wiek nieprzekraczający 65 lat.
• Potwierdzenie ukończenia szkolenia kierujących działaniem ratowniczym dla członków OSP wg programu z 2015 roku lub spełnienie równorzędnych wymagań zgodnie z programem szkolenia z 2006 roku.

Szkolenie Komendantów Gminnych ZOSP RP

Do szkolenia komendantów gminnych ZOSP RP dopuszczane są osoby, które spełniają następujące warunki:

• Posiadanie skierowania zgodnego z obowiązującym wzorem.
• Wiek od 25 do 65 lat.
• Obowiązkowa przynależność do Ochotniczej Straży Pożarnej z czynnym członkostwem.
• Potwierdzenie ukończenia szkolenia Dowódców OSP lub spełnienie równorzędnych wymagań.
• Potwierdzenie ukończenia szkolenia Naczelników OSP lub spełnienie równorzędnych wymagań.

Kwalifikowana Pierwsza Pomoc (KPP)

Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym określa zasady prowadzenia kursów Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP) oraz warunki uzyskiwania tytułu „Ratownika”. Kursy te są przeznaczone między innymi dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych.

Zakres czynności wykonywanych przez ratownika w ramach KPP

Po ukończeniu kursu KPP ratownik jest przygotowany do wykonywania następujących czynności:

• Resuscytacji krążeniowo-oddechowej z podaniem tlenu i zastosowaniem defibrylatora.
• Tamowania krwotoków zewnętrznych i opatrywania ran.
• Unieruchamiania złamań, podejrzeń złamań kości oraz zwichnięć.
• Zapewnienia ochrony przed wychłodzeniem lub przegrzaniem.
• Prowadzenia wstępnego postępowania przeciwwstrząsowego i zapewnienia ochrony termicznej.
• Stosowania tlenoterapii biernej.
• Ewakuacji z miejsca zdarzenia i udzielania wsparcia psychicznego.
• Prowadzenia wstępnej segregacji medycznej.

Motywacje i doświadczenia strażaków OSP

Decyzja o wstąpieniu do OSP jest często podyktowana chęcią pomocy innym, zrobienia czegoś dobrego, zdobycia nowych umiejętności, sprawdzenia siły charakteru, a także podtrzymania tradycji rodzinnych. Wielu strażaków podkreśla, że straż to przede wszystkim ludzie - druga rodzina, na którą można liczyć w codziennym życiu i podczas akcji.

Strażacy dzielą się osobistymi historiami o pierwszych akcjach, które często są silnym przeżyciem i kształtują dalsze postrzeganie służby. Niezależnie od tego, czy pierwsza akcja dotyczyła wypadku drogowego, pożaru, czy innej sytuacji kryzysowej, towarzyszące jej emocje i poczucie spełnienia są dla wielu nieocenione.

Doświadczenie pokazuje, że im więcej strażak daje od siebie, tym więcej otrzymuje w zamian. Służba w OSP wiąże się z diametralną zmianą w życiu, gdzie dźwięki alarmowe wywołują natychmiastową reakcję, a gotowość do niesienia pomocy staje się priorytetem.

Dyskusja na Temat Organizacji Szkoleń

W środowisku strażackim toczy się dyskusja dotycząca efektywności i dostępności szkoleń dla dowódców OSP. Pojawiają się głosy wskazujące na trudności związane z terminami szkoleń, które często odbywają się w dni robocze, co stanowi wyzwanie dla strażaków pracujących stacjonarnie lub poza miejscem zamieszkania.

Niektórzy postulują powrót do organizowania szkoleń dowódców OSP przez Komendy Powiatowe Państwowej Straży Pożarnej (KP PSP) w trybie weekendowym, co byłoby bardziej dostępne dla strażaków-ochotników. Z drugiej strony, podkreśla się, że Ośrodki Szkolenia pracują w standardowych godzinach, a rozwój jednostek OSP wymaga dostosowania się do tych warunków, zwracając uwagę na jakość szkoleń, która nie zawsze może być realizowana wyłącznie w weekendy.

Dyskutowana jest również kwestia liczby chętnych na poszczególne kursy i sugeruje się eliminowanie tzw. „martwych dusz” z Jednostek Operacyjno-Technicznych (JOT), aby dane były bardziej wiarygodne i umożliwiły lepsze planowanie szkoleń przez KP PSP. Podkreśla się potrzebę współpracy między PSP a OSP. Zauważa się, że nowelizacja przepisów od 17 listopada 2015 roku zwiększyła liczbę godzin i zmieniła zakres szkoleń, co wymaga od uczestników większego zaangażowania.

Często Zadawane Pytania

Poniżej przedstawiamy pytania, które mogą pojawić się na etapie podejmowania decyzji o dołączeniu do OSP:

tags: #szkolenia #strazackie #osp #lodz