Szlak Smaku w Niwach Daleszyckich i Bogactwo Lokalnych Tradycji Świętokrzyskich

W sercu malowniczych Niw Daleszyckich, na lokalnej scenie kulinarnej wyróżnia się restauracja Szlak Smaku. Miejsce to specjalizuje się w przygotowywaniu potraw kuchni polskiej, które cechują się domowym charakterem, autentycznym smakiem oraz świeżością składników. Szlak Smaku cieszy się uznaniem za sprawą pozytywnych opinii gości, którzy doceniają zarówno przyjazną atmosferę, jak i wysoką jakość serwowanych dań. Restauracja zyskała reputację dzięki oferowaniu smacznych i pożywnych obiadów, dostępnych każdego dnia. Jest również chętnie wybierana na organizację różnego rodzaju imprez okolicznościowych - od uroczystości rodzinnych aż po spotkania biznesowe.

Thematic photo of traditional Polish dishes served in a cozy restaurant setting

Koła Gospodyń Wiejskich i Zespoły Folklorystyczne - Strażnicy Dziedzictwa Kulinarnego i Kulturowego

Lokalne Koła Gospodyń Wiejskich (KGW) oraz zespoły folklorystyczne odgrywają kluczową rolę w pielęgnowaniu tradycji regionu świętokrzyskiego, w tym kulinarnych. Ich aktywność jest wspierana, o czym świadczą dane z ubiegłych lat. W 2021 roku Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wypłaciła blisko 55,9 mln zł na działalność statutową 10 156 kołom gospodyń wiejskich. Środki te musiały zostać wydane do końca minionego roku, a na ich rozliczenie KGW miały czas do 31 stycznia 2022 roku. Do ARiMR trafiło blisko 4 tys. sprawozdań z realizacji otrzymanego wsparcia, najwięcej z Wielkopolski, Lubelszczyzny i Mazowsza. W 2021 roku koła liczące nie więcej niż 30 osób mogły się ubiegać o 5 tys. zł, te od 31 do 75 osób - 6 tys. zł, a jeszcze liczniejsze - 7 tys. zł. Wnioski o pomoc można było składać do 30 września, a pula środków była wyższa niż w latach ubiegłych i wynosiła 70 mln zł.

Zespół Folklorystyczny "Bolminianki"

Zespół "Bolminianki" powstał w 2005 roku w ramach Koła Gospodyń Wiejskich „BOLMINIANKI„ w Bolminie. Opiekunem zespołu jest Maria Kropisz. Zespół bierze czynny udział w uroczystościach państwowych i kościelnych, a także w przeglądach, konkursach i festiwalach zespołów folklorystycznych organizowanych w województwie świętokrzyskim. „BOLMINIANKI” są bardzo aktywne, uczestnicząc m.in. w Festiwalu Pieśni Wielkopostnych w Daleszycach i Stąporkowie, w Wojewódzkim Przeglądzie Pieśni Maryjnych w Nowinach (III miejsce w 2011 r.), w Powiatowym Przeglądzie Zespołów Folklorystycznych i Solistów w Chmielniku oraz w Międzynarodowych Spotkaniach Buskich z Folklorem (Wyróżnienie w Finale w 2011 r.). Zespół organizuje i prowadzi imprezy okolicznościowe w swojej miejscowości, chętnie oprowadza po zabytkach bolmińskich i wzgórzach okalających Bolmin. Uczestniczy w Jarmarkach i Kiermaszach okolicznościowych, prezentując rękodzieło i potrawy regionalne. W lipcu 2009 r. Zespół “BOLMINIANKI“ zajął I miejsce w II Powiatowym Konkursie Na Najsmaczniejszą Potrawę Powiatu Kieleckiego za Przekładaniec Bolmiński czyli Ciasto w Cieście.

Photo of

Zespół Folklorystyczny "Łukowianki"

Zespół „Łukowianki”, którego opiekunem jest Antonina Piłat, istnieje 30 lat i wyłonił się z Koła Gospodyń Wiejskich, działającego od 1953 roku. Zespół śpiewa piosenki ludowe, ballady, pieśni patriotyczne i kościelne, a także występuje w chórze kościelnym. Może pochwalić się dużymi osiągnięciami. Zespół gościł w Białym Dunajcu, Przedborzu, Ciekotach, Jędrzejowie, Nowym Korczynie, Busku Zdroju, a także poza granicami kraju: w Danii, Rudominie na Litwie, trzykrotnie na Ukrainie (we Lwowie, Jarosławie i Winnicy). Zdobył również I miejsce za pieśni Wielkopostne w Daleszycach i Pińczowie. Członkinie zespołu, m.in. Zofia Korban, Stanisława Pierzak, Genowefa Kubicka, Genowefa Kędzior, Wanda Wojda, Małgorzata Korban, Zofia Wojtasik, Zdzisława Dziwosz (obecnie opiekun), Alina Kamińska, Wiesława Szewczyk, Krystyna Szewczyk, czują śpiew jako pasję od przodków i reprezentują miejscowość Łukowa oraz Gminę Chęciny. Zespół liczy 12 pań. Istnieje także Zespół Śpiewaczy „Małe Łukowianki”.

Zespół Folklorystyczny "Siedlecczanie"

Zespół „Siedlecczanie" powstał w 1984 roku z inicjatywy Stanisławy Żądeckiej, która nieprzerwanie od momentu założenia jest jego przewodniczącą. Początkowo zespół nosił nazwę „Siedlanecki", którą zmienił w 1988 roku, kiedy do pań dołączyła kapela Józefa Papki. Przez lata przez zespół śpiewaczy przewinęło się ponad 30 kobiet. Obecnie jego trzon stanowią: Stanisława Żądecka, Janina Papka, Janina Pingot, Małgorzata Kmiecik, Janina Słoma, Janina Pędzik, Elżbieta Gołębiowska, Wacława Głusek, Marta Paluch, Krystyna Paluch oraz Krystyna Szopińska. Pieśni, ballad i przyśpiewek w ich wykonaniu słuchano nie tylko w całej Polsce, ale także na Litwie, w Danii i na Słowacji. Z pokazem ludowych obrzędów i pieśnią występowali na największych scenach i w najmniejszych remizach, w szpitalach, przed harcerzami i dziećmi. Niezapomniane były występy w Pałacu Prezydenckim. Podczas jednego z nich, z rąk Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, Stanisława Żądecka wraz z Janiną Szałas, Józefem Papką oraz nieżyjącą już Alicją Chuk odebrali zaszczytne odznaczenie, jakim jest Złoty Krzyż Zasługi. Poza tym, czterech członków zespołu - Stanisława Żądecka, Józef Papka, Stanisław Suchara oraz Stanisław Szałas - posiada najwyższe w tej branży odznaczenie „Zasłużonego Działacza Kultury". Wieloletnia działalność zespołu zyskała sobie sławę nie tylko w Polsce, ale i na świecie. „Siedlecczanie” jako jedyny zespół witali na Kielecczyźnie wszystkich premierów RP, marszałków Sejmu i Senatu. Swój występ zespół miał również przed przedstawicielami 38 państw Organizacji Narodów Zjednoczonych, którzy gościli w województwie świętokrzyskim, oraz przed Ludowym Uniwersytetem Katolickim prowadzonym przez ks. Tadeusza Szlachtę, a powołanym przez Biskupa Kazimierza Ryczana. Dużym uhonorowaniem i wielkim przeżyciem było zaproszenie zespołu na ogólnopolskie dożynki do Częstochowy w 2007 roku.

Zespół Folklorystyczny "Ostrowianki"

Zespół „Ostrowianki" powstał przy Kole Gospodyń Wiejskich w 1928 roku, z inicjatywy ówczesnej Przewodniczącej - Felicji Korban. Kolejnymi przewodniczącymi były Józefa Wrzosek, Henryka Gibas i pełniąca tę funkcję od 1967 roku aż do dziś Maria Seweryn, która jest również kierowniczką zespołu. Obecnie zespół tworzą panie: Henryka Baran, Marianna Baran, Teresa Baran, Halina Dziewięcka, Marianna Dziewięcka, Marianna Kwas, Halina Łebek, Krystyna Plewińska, Zdzisława Rak, Dorota Rączka, Stanisława Seweryn, Maria Seweryn (przewodnicząca), Halina Ślusarczyk, Jadwiga Wojda, Genowefa Wolna oraz Barbara Ządecka. Na swoim koncie mają występy na Międzynarodowych Buskich Spotkaniach z Folklorem, gdzie na przestrzeni lat zajmowały I, III i XI miejsce. Panie reprezentowały nasze województwo na 130-leciu Kółek Rolniczych w Piasecznie Gdańskim. W przeglądzie wieńców dożynkowych w 1998 roku zajęły pierwsze miejsce. Ponadto „Ostrowianki" gościły również za granicą, mając na swoim koncie dwukrotny wyjazd do Wilna. Od lat ściśle współpracują z Wojewódzkim Związkiem Kółek i Organizacji Rolniczych. Panie mają na swoim koncie szereg sukcesów i występami uświetniają zarówno imprezy gminne, jak i wojewódzkie. Brały udział w wielu imprezach i widowiskach kulturalnych, takich jak „Dni Chęcin", dożynki gminne, „Zadyma Kumana" na Kadzielni w 1993 roku, „Dni Ponidzia", „Dni otwarte w Modliszewicach" czy „My to pamiętamy".

Zespół Folklorystyczny "Tokarnianki"

Zespół ludowy „Tokarnianki" powstał w 1953 roku przy istniejącym Kole Gospodyń Wiejskich i jest najstarszym zespołem ludowym z terenu gminy. Panie mają na swoim koncie szereg sukcesów wyśpiewanych nie tylko w kraju, ale również za granicą. Swoimi występami uświetniają zarówno imprezy gminne, jak i wojewódzkie. „Tokarnianki" prowadzą aktywną działalność kulturalną, od lat biorąc udział w różnego rodzaju konkursach i przeglądach folklorystycznych, podczas których niejednokrotnie zdobywały najwyższe wyróżnienia. Występowały również w Pałacu Prezydenckim w Warszawie, a wraz ze Świętokrzyskim Związkiem Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych reprezentowały województwo świętokrzyskie na Dożynkach Prezydenckich w Spale w 2000 roku. Zespół w swoim dorobku ma także liczne wyjazdy za granicę, m.in. do Danii i Litwy, gdzie zawsze wzbudzał zachwyt i uznanie publiczności, śpiewając pieśni, piosenki i ballady. Od lat aktywne panie współpracują z doskonałymi fachowcami i znawcami kultury ludowej. Od 2001 roku zespołowi przygrywa Kapela „Tokarnianie". Od 1994 roku funkcję Przewodniczącej pełni Irena Piechota - laureatka wielu indywidualnych nagród i wyróżnień, dobry duch, a zarazem solistka i menadżer zespołu. Obecnie KGW tworzą panie: Barbara Adamska, Barbara Jędralska, Krystyna Łaganowska, Helena Mazur, Zofia Nawrot, Zofia Siniak, Danuta Szczęśniak, Alicja Nawrot, Maria Pawłowska, Teresa Makówka, Stanisława Nawrot, Krystyna Dewerenda, Teodozja Kościółek, Anastazja Klamka, Stanisława Kądzioła, Halina Stefańczyk, Małgorzata Chruściel, Anita Baniowska, Elżbieta Malicka, Barbara Legieta, Zdzisława Curyl, Irena Piechota, Wanda Ziółkowska, Beata Adamska-Szmalec, Małgorzata Wrońska, Józefa Wrońska, Maria Baran, Dorota Słomczyńska, Alicja Kowalska oraz Agnieszka Kurek.

Zespół Folklorystyczny "Lipowiczanie"

Koło Gospodyń Wiejskich w Lipowicy powstało w lipcu 2012 r., tworzy je 15 osób - 12 kobiet i 3 mężczyzn, a opiekunem jest Genowefa Widomska. W zimie na spotkaniach Koła członkowie Zespołu zajmują się rękodziełem, wykonując karczochy i kwiaty z krepiny. Organizują również spotkania z okazji Dnia Kobiet i Andrzejek. Dużym osiągnięciem było zorganizowanie Szlachetnej Paczki dla dziesięcioosobowej rodziny. W okresie świąt Bożego Narodzenia w 2012 roku zespół brał udział w kiermaszu, który odbył się w Dworku Leszczyków w Kielcach. Zaprezentował się również podczas uroczystego otwarcia projektu pn. „Sieć Wsparcia i Partycypacji Kobiet Na Terenie Wiejskim”. Od 9 marca 2013 r. bierze udział w Chęcińskiej Akademii Folkloru. Uczestniczy w licznych konkursach kulinarnych, np.: XIII Edycji Konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo - Smaki Regionu” oraz konkursie na Najsmaczniejszą Potrawę Powiatu Kieleckiego. W skład zespołu wchodzą: Genowefa Widomska (przewodnicząca), Krystyna Ozimina (skarbnik), Iwona Ozimina (sekretarz), Zdzisław Żelichowski, Zofia Zapała, Ewa Kasperek, Andrzej Kasperek, Małgorzata Woś, Andrzej Kaczmarczyk, Janina Walaszczyk, Stanisława Wieczorek, Marianna Radkowiak, Krystyna Walaszczyk, Marta Komorowska, Janina Majchrzyk.

Zespół "Miedzianeczki"

Zespół ludowy "Miedzianeczki" powstał w październiku 2015 roku, a jego nazwa wywodzi się od miejsca założenia - Miedzianki. Należą do niego osoby zamieszkałe w Miedziance, jak również z pobliskich miejscowości tj. Polichno oraz Gościniec. W jego składzie są osoby dorosłe i młodzież. Śpiewają piosenki ludowe, biesiadne, patriotyczne oraz pieśni kościelne. Miejscem spotkań i prób zespołu jest Świetlica w Miedziance. Przewodniczącą zespołu jest Marzena Nartowska, której ideą jest podtrzymywanie i pielęgnowanie kultury ludowej. Celem zespołu jest kultywowanie tradycji Regionu Świętokrzyskiego poprzez muzykę, taniec oraz śpiew. Zespół ma na swoim koncie bogaty dorobek artystyczny. Uczestniczy aktywnie w uroczystościach gminnych, powiatowych i kościelnych. Ważniejsze występy zespołu w minionym roku (2022) to: udział w VII Przeglądzie Kolęd i Pastorałek „Chęciny Kolędami Rozśpiewane” (6 stycznia), udział w eliminacjach do XXII Powiatowego Przeglądu Zespołów Folklorystycznych i Solistów w Chmielniku i otrzymanie nominacji (26 czerwca), występ w XXII Powiatowym Przeglądzie Zespołów Folklorystycznych i Solistów w Chmielniku (7 sierpnia), występ w Festiwalu Muzyki Ludowej Ziemi Kieleckiej w Strawczynie, gdzie zajął III miejsce i zdobył nagrodę pieniężną w kategorii - Zespół Śpiewaczy (21 sierpnia), występ podczas „Spotkania z folklorem” w Centrum Kultury i Sportu w Chęcinach (18 września), występ z okazji Pożycia Małżeńskiego „Złote gody” w Dworze Starostów Chęcińskich w Podzamczu (15 października), występ podczas Barbórki w Muzealnej Izbie Górnictwa Kruszcowego w Miedziance (5 grudnia). Aktualna lista członków zespołu obejmuje: Kazimierę Chrabąszcz, Adelę Głuch, Małgorzatę Krawczyk, Magdalenę Nartowską, Marzenę Nartowską, Edytę Polit, Gabrielę Polit, Ilonę Szczubełek, Roksanę Szczubełek, Anetę Wieloch, Oliwię Wieloch.

Wydarzenia Kulturalne i Sportowe w Remizach i Centrach Lokalnych

Region świętokrzyski tętni życiem kulturalnym i społecznym, a lokalne remizy strażackie, świetlice i centra kultury często stają się miejscem organizacji różnorodnych wydarzeń. Te miejsca, pełniące funkcje społeczne, są świadkami zarówno występów zespołów folklorystycznych, jak i lokalnych inicjatyw.

Promocja Świętego Krzyża i Festiwal Smaków

Działania promocyjne mają na celu rozpowszechnianie wiedzy o Świętym Krzyżu, jego historii i walorach przyrodniczych. W ramach tych inicjatyw, 5 czerwca odbędzie się impreza na rynku w Łagowie. Na scenie swoje umiejętności zaprezentują osoby starsze z różnych gmin, a wokół placu rozstawione zostaną stoiska kół gospodyń wiejskich, co jest istotnym elementem promocji lokalnej kultury i kuchni. Starostwo planuje również zorganizowanie Festiwalu Smaków oraz uroczystości upamiętniających 370. rocznicę.

Infographic or map showing the Świętokrzyskie region and cultural/culinary events

Gminny Turniej Tenisa Stołowego w Promniku

18 stycznia w budynku remizy Straży Pożarnej w Promniku odbył się I Gminny Turniej Tenisa Stołowego. Organizatorem turnieju było Samorządowe Centrum Kultury, Sportu i Czytelnictwa w Strawczynie. W turnieju wzięło udział 10 zawodników, którzy wystartowali w dwóch kategoriach wiekowych - 10-15 lat oraz kategorii OPEN. Po zaciętej rywalizacji w eliminacjach do finału weszli Piotr Surma oraz Filip Picheta. Zwycięzcą turnieju w kategorii OPEN został Piotr Surma, drugie miejsce zajął Filip Picheta, a trzecie Jacek Szafarczyk. To przykład, jak remizy strażackie służą lokalnej społeczności nie tylko w sytuacjach kryzysowych, ale także jako ośrodki sportu i rekreacji.

Inne Inicjatywy Kulturalne w Strawczynie i Okolicy

  • W ramach obchodów lokalnych wydarzeń zaplanowano III Konkurs Pieśni i Piosenek Patriotycznych, który odbędzie się w sali kinowo-teatralno-artystycznej SCKSiC. Dla najlepszych organizatorzy przygotowali piękne nagrody.
  • Mieszkańcy Strawczyna zaproszeni są również na pierwszy seans filmowy w Kinie Strawczyn.
  • Zajęcia kulturalne odbywać się będą w każdy wtorek od godziny 17:30 w budynku świetlicy SCKSiC w Strawczynku, ul. Turystyczna 6.

tags: #szlak #smaku #faleszyce #remiza