The Wall. Wygraj marzenia to polska adaptacja popularnego amerykańskiego formatu teleturnieju „The Wall”, emitowana w latach 2017-2019 na antenach TVP1 oraz TVP2. Program, realizowany w studiu Transcolor w Szeligach koło Warszawy, był częścią międzynarodowej produkcji obejmującej również wersje brytyjską, rumuńską, niemiecką, rosyjską, grecką, fińską, australijską, izraelską i słowacką.
Mechanika gry
Centralnym elementem gry jest imponująca, 12-metrowa (4-piętrowa) ściana, będąca adaptacją deski Galtona. W rozgrywce bierze udział dwuosobowa drużyna. Gra składa się z kilku etapów, w których kluczową rolę odgrywa zarówno wiedza uczestników, jak i element losowości związany ze spadającymi kulami.
Runda pierwsza
W pierwszej rundzie drużyna odpowiada na pięć pytań, do których dostępne są dwa warianty odpowiedzi. Po odczytaniu pytania, ze szczytu ściany jednocześnie opuszczane są trzy kule z określonych stref (nr 1, 4 i 7). Drużyna musi wybrać poprawną odpowiedź, zanim pierwsza kula wpadnie do jednej z kieszeni na dole ściany. Brak zdobytych pieniędzy po tej rundzie skutkuje automatycznym zakończeniem gry.
Runda druga
Jeśli drużyna przejdzie pierwszy etap, awansuje do rundy drugiej. W tym momencie jeden z graczy udaje się do specjalnego, odizolowanego pomieszczenia. W tej rundzie zwiększa się wartość stawek w kieszeniach. Na początku etapu zrzucane są dwie zielone kule ze stref wybranych przez gracza, który pozostał na scenie. Następnie zadawane są trzy pytania z trzema wariantami odpowiedzi. Gracz na scenie decyduje o wyborze otworu dla kuli, opierając się jedynie na wariantach odpowiedzi. Pytanie zadawane jest graczowi w pokoju izolacji. Poprawna odpowiedź dodaje wylosowane kwoty do puli, błąd je odejmuje. Gracz w izolacji nie ma wiedzy o stanie konta ani o poprawności swoich odpowiedzi.
Runda trzecia
W rundzie trzeciej zrzucane są cztery zielone kule (pojedynczo) ze stref wybranych przez gracza na scenie. Następnie cztery czerwone kule są zrzucane z tych samych stref. Po pytaniach z tej rundy, gracz z pokoju izolacji otrzymuje kontrakt, który może podpisać lub podrzeć.
Kontrakt i jego konsekwencje
Podpisanie kontraktu gwarantuje zakończenie gry z pewną kwotą, będącą sumą pieniędzy z pierwszej rundy powiększoną o 2500 zł za każdą poprawną odpowiedź z drugiej i trzeciej rundy. Zazwyczaj jest to kilkanaście tysięcy złotych. Podarcie kontraktu oznacza przyjęcie w ciemno ostatecznej kwoty, która zostanie ustalona po zrzuceniu czerwonych kul. Może to być kilkadziesiąt lub nawet kilkaset tysięcy złotych, ale także kwota niewielka lub zerowa.
Po zakończeniu rundy trzeciej i podjęciu decyzji o kontrakcie, izolowany gracz wraca na scenę, aby ogłosić swoją decyzję. Jeśli kontrakt nie został podpisany, drugi gracz informuje o ostatecznej wygranej.
Teoretyczna maksymalna kwota możliwa do zdobycia w całej grze wynosiła 1 237 494 zł.
Scenografia i realizacja
Wyjściowym kolorem studia był niebieski, który dominował w większości elementów scenografii, w tym w ścianie, podłodze, reflektorach i barierkach. W czwartej serii dodano również kolumny za uczestnikami. W przypadku poprawnej odpowiedzi studio rozświetlało się na zielono, a przy błędnej - na czerwono. Kolorystyka większości detali dekoracji, takich jak schody, ścianki, kule czy obręcze, dostosowywała się do aktualnej sytuacji w grze. Po ogłoszeniu wygranej dominował ciemny niebieski (przy zerowej wygranej) lub złoty (przy wygranej).
Kieszenie u spodu ściany były wyposażone w fotokomórkę, która natychmiast podświetlała kieszeń i wyświetlała grafikę na ekranie po wpadnięciu kuli. Podobne rozwiązania zastosowano w innych miejscach scenografii.
Emisja i oglądalność
Program był emitowany w różnych pasmach czasowych:
- Piątek, 20:25 (odcinki 1-19)
- Piątek, 20:35 (odcinki 20-52, 55-61)
- Piątek, 21:40 (odcinki 53-54)
- Niedziela, 20:05 (odcinki specjalne)
Emisja odcinka nr 26 (wydanie specjalne) odbyła się wyjątkowo w poniedziałek (2 kwietnia), a odcinek nr 36 (ostatni przed przerwą wakacyjną) wyemitowano w sobotę (9 czerwca).
Wszystkie odcinki były dostępne w serwisie wideo na życzenie TVP VOD po ich premierze telewizyjnej. Premiery pierwszych trzech odcinków przyciągnęły kolejno 1,511 mln, 1,781 mln i 1,685 mln widzów. Oglądalność programu wahała się, a po przeniesieniu do TVP2 spadła o około połowę, osiągając około 600-700 tysięcy widzów.
Przypadek Anny i Daniela Dryniaków
W teleturnieju wystąpiła para Anna i Daniel Dryniakowie. Daniel, znany strażak z Podkarpacia, który otarł się o śmierć podczas akcji ratunkowej, jest zastępcą komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie. Anna i Daniel poznali się 11 lat przed udziałem w programie i mają córkę. W teleturnieju walczyli o główną nagrodę miliona złotych, ale ich marzeniem była wyprawa do Australii i nurkowanie. Ostatecznie zdecydowali się podpisać kontrakt, gwarantujący im wygraną w wysokości 15 911 zł, tracąc szansę na potencjalnie wyższą kwotę 132 tys. zł. Pomimo tego, wygrana pozwoliła im zrealizować marzenie o podróży.
Kontrowersje dotyczące wpłat na cele charytatywne
W grudniu 2019 roku wyemitowano odcinek z udziałem pani Olgi i pani Ewy, aktywistek promujących racerunning. Uczestniczki zadeklarowały wsparcie fundacji "Złotowianka" kwotą 271 tys. złotych. Po emisji odcinka pojawiły się wątpliwości co do faktycznej wysokości wpłat. Szefowie fundacji oświadczyli, że otrzymali 60 tys. złotych od jednej z uczestniczek. Internauci zarzucili zawodniczkom składanie pustych obietnic. Pani Olga wyjaśniła, że otrzymała około 118 tys. zł, z czego 60 tys. przekazała na cele statutowe fundacji, a pozostałe środki również trafiły do podopiecznych fundacji i innych osób w trudnej sytuacji materialnej. Telewizja Polska i producent Endemol Shine Polska podkreślili, że panie występowały jako osoby fizyczne, deklarując promocję racerunningu, a nazwa fundacji ani deklaracja przekazania całej wygranej nie padły w programie.