Tyfon to pneumatyczny sygnalizator dźwiękowy, rodzaj gwizdka, w którym dźwięk wytwarzany jest przez strumień powietrza lub pary przepływający przez otwory w sąsiedztwie wibrującej tarczy. Urządzenie to było rodzajem sygnalizatora akustycznego, wykorzystywanego nie tylko w pożarnictwie, ale także w innych dziedzinach.
Historia i zasada działania tyfonu
Tyfon został wynaleziony około 1920 roku przez Helgego Rydberga ze Szwecji, pracownika, a później asystenta na Uniwersytecie w Lund. Zasada działania tyfonu opiera się na tłoczeniu powietrza, które przechodzi przez otwory w wibrującej tarczy, generując w ten sposób dźwięk.
Zastosowanie tyfonów
Oprócz zastosowania w straży pożarnej, tyfonów używano także na statkach żeglugi rzecznej i morskiej do ostrzegania przed mgłą. W żegludze służyły jako sygnał akustyczny lub mgłowy, przy czym ich stacjonarna wersja bywa nazywana nautofonem. Klasyczny, przenośny tyfon składał się z wydajnej pompy ręcznej połączonej z sygnalizatorem akustycznym.
Polskie dziedzictwo: Lwów i Lwowskie Biuro Handlowe
Silnym ośrodkiem polskiego pożarnictwa w okresie przedwojennym był Lwów. W dziedzinie produkcji sprzętu pożarniczego dominowała fabryka „Unia Strażacka”. Jednakże, jednym z ważnych podmiotów była również firma „Lwowskie Biuro Handlowe”, której właścicielem był Z. Majewski. Wytwórnia i sklep tej firmy znajdowały się przy ul. Kościuszki we Lwowie. Firma prowadziła własną wytwórczość, konstruując m.in. tyfony pożarnicze.
Z. Majewski prowadził aktywną akwizycję, zwłaszcza w połowie lat 20. XX wieku, co świadczy o dynamice jego przedsiębiorstwa.
Tyfon „T 75 B” w Centralnym Muzeum Pożarnictwa
W zbiorach Centralnego Muzeum Pożarnictwa znajduje się zabytkowy tyfon z lat 30. XX wieku. Ten konkretny egzemplarz został wyprodukowany przez Lwowskie Biuro Handlowe i oznaczony symbolem „T 75 B”. Charakterystyka tego tyfonu przedstawia się następująco:
- Waży około 8 kilogramów.
- Mierzy 58 cm długości.
- Jego sygnał alarmowy był słyszalny na odległość do około 400 metrów.
Eksponat z CMP posiada drewnianą podstawę, na której umieszczona jest tabliczka znamionowa „Lwowskiego Biura Handlowego”, co dodatkowo podkreśla jego historyczną wartość i pochodzenie.
„Tyfon” jako znak towarowy
Warto również zauważyć, że termin „Tyfon” jest zarejestrowanym znakiem towarowym pneumatycznych sygnalizatorów dźwiękowych. Produkty te są wytwarzane przez firmę «Kockum Sonics» z Dübendorf w Szwajcarii, będącą częścią «Kockumation Group» z Malmö.