Węże strażackie stanowią fundamentalny element wyposażenia każdej jednostki straży pożarnej oraz wielu innych sektorów. Stosowane są do bezpośredniego podawania wody z samochodów strażackich czy też z hydrantów podczas akcji ratowniczo-gaśniczej. Pozwalają na przetaczanie nie tylko wody, ale także środków gaśniczych, takich jak m.in. środek pianotwórczy. Od wysokiej jakości wykonania węża strażackiego i łatwego dostępu do niego może zależeć powodzenie i czas trwania akcji gaśniczej strażaków. Są to elementy, które muszą spełniać określone przepisami parametry, aby dobrze pełniły swoją funkcję.
Zastosowanie i Wydajność Węży Strażackich 4 cale (100 mm)
Węże strażackie 4 cale, czyli o średnicy 100 mm, to rozwiązanie przeznaczone do zadań wymagających wyjątkowo wydajnego przepływu wody. Stosowane są w sytuacjach, w których czas reakcji i skuteczność mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia. Ich wykorzystanie nie ogranicza się jednak wyłącznie do jednostek ochrony przeciwpożarowej - coraz częściej pojawiają się na wyposażeniu firm wodociągowych, zakładów przemysłowych, rolniczych oraz służb zarządzania kryzysowego.
Węże o średnicy 100 mm pozwalają na przetłoczenie znacznie większej ilości wody niż ich mniejsze odpowiedniki. Przykładowo, przy ciśnieniu 8 barów i długości odcinka 20 metrów, przepływ może sięgnąć nawet 6000 litrów na minutę. W praktyce średnica 4 cale przekłada się nie tylko na wydajność, ale i na elastyczność zastosowania. Sprawdzają się tam, gdzie inne węże nie są w stanie dostarczyć wystarczającej ilości wody w krótkim czasie.
Oprócz tego wąż strażacki, zarówno tłoczny, jak i ssawny, wykorzystywany jest powszechnie do odpompowywania wody z zalanych budynków, oczyszczania dużych obiektów, w systemach nawadniania (deszczownie) oraz transporcie wody morskiej i przemysłowej.
OSP Wola #vlog 60 Rozwijanie i zwijanie węży
Charakterystyka i Właściwości Materiałowe Węży
Wysoka jakość wykonania jest kluczowa dla niezawodności i trwałości węży strażackich. Węże strażackie cechują się wysoką wydajnością oraz odpornością na różnorakie warunki. Są to elementy, które muszą spełniać określone przepisami parametry, aby dobrze pełniły swoją funkcję.
Konstrukcja i Odporność
Nowoczesne akcesoria produkowane są z oplotów z tworzyw sztucznych, dzięki czemu węże są odporne na przetarcia, pęknięcia, przebicia czy inne uszkodzenia mechaniczne. Nie mogą się rozwarstwiać, a przede wszystkim powinny być szczelne oraz odporne na działanie wysokich i niskich temperatur. Powinny być również elastyczne, co zapewnia swobodny przepływ wody, niezależnie od umiejscowienia węża i stopnia jego zagięcia.
Poza elastycznością i odpornością na czynniki zewnętrzne, wąż strażacki powinien charakteryzować się również gładką powierzchnią w środku. Umożliwia to szybkie przesyłanie wody czy innego środka gaśniczego, pod mniejszym, jak i większym ciśnieniem. Materiały użyte do produkcji charakteryzuje duża wytrzymałość, dzięki temu są odporne na ścieranie i łamanie, są też termoplastyczne, ściśle przylegają do oplotu i wzmacniają ścianki węża, odpowiednio je usztywniając bez ograniczania ich ruchomości.
Serie Specjalistyczne: Professional i Professional Plus
- Seria Professional: To rozwiązanie dla użytkowników, którzy poszukują trwałości i odporności przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności węża. Dzięki zastosowaniu poliestrowego oplotu oraz wewnętrznej powłoki z PVC węże te są odporne na ścieranie i wielokrotne zginanie. Charakteryzują się także niską wagą - jeden odcinek 20-metrowy waży zaledwie ok.
- Seria Professional Plus: Idzie o krok dalej. To produkt stworzony z myślą o najbardziej wymagających zadaniach - również tych prowadzonych w warunkach skrajnych, jak kontakt z chemikaliami, wysokie ciśnienie robocze (nawet do 17 barów) czy długotrwałe użytkowanie w środowisku przemysłowym.
Obie serie dostępne są z pełnym zakresem złączy, co pozwala na konfigurację produktu zgodnie z konkretnym zastosowaniem. Węże z serii Professional i Professional Plus mają konstrukcję przystosowaną do wielokrotnego składania bez ryzyka deformacji lub pęknięcia powłoki wewnętrznej. Dzięki temu są praktyczne w transporcie, nie zajmują dużo miejsca i szybko można je przygotować do ponownego użycia.
Rodzaje Węży Strażackich Ze Względu na Zastosowanie
Węże strażackie podzielić można na dwa główne rodzaje, bazując na przeznaczeniu oraz budowie, jaką się wyróżniają: węże tłoczne oraz węże ssawne. W obu przypadkach stanowią one elementarną część wyposażenia jednostek Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP).
Węże Tłoczne
Wąż tłoczny wykorzystywany jest do tłoczenia wody lub środka gaśniczego z motopompy do prądownicy, która umożliwia skierowanie strumienia we właściwe miejsce. Budowa tego typu węży pożarniczych opiera się na dwóch warstwach - zewnętrznej (tworzywo sztuczne lub naturalne) oraz wewnętrznej w postaci gumy PCV czy też żywicy termoutwardzalnej.
Węże tłoczne zaliczane są do modeli płasko składanych, zajmujących niewiele miejsca, które pod wpływem ciśnienia rozprężają się, zwiększając tym samym swoją średnicę przekroju. Średnice węży tłocznych mogą wynosić od 25 mm do 110 mm, niekiedy są one również podawane w calach. Węże tłoczne stosowane podczas działań pożarniczych muszą posiadać świadectwo dopuszczenia wydawane przez CNBOP (Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej).
Popularne średnice węży tłocznych:
- wąż strażacki z nasadą 52 mm, znany również jako "wąż strażacki 2 cale",
- wąż strażacki z nasadą 75 mm, znany jako "wąż strażacki 3 cale".
Węże Ssawne
Wąż ssawny przeznaczony jest do zasysania wody, a także środków gaśniczych ze zbiorników, z wykorzystaniem autopompy lub motopompy wytwarzającej podciśnienie. W odróżnieniu od urządzeń tłocznych nie są przystosowane do pracy z wysokim ciśnieniem. Ze względu na swoje zastosowanie węże ssawne muszą zachowywać odpowiednią sztywność i kształt nieblokujący przepływu. Dlatego też zbudowane są one z rdzenia w postaci metalowej siatki oraz zabezpieczenia zewnętrznego z gumy, PCV lub nitrylu.
Wąż ssawny posiada długość od 1,6 do 2,4 metra oraz trzy średnice, względem których wyróżnić można:
- wąż ssawny 75 mm (wąż ssawny 3 cale),
- wąż ssawny 110 mm (wąż ssawny 4 cale),
- wąż ssawny 150 mm (wąż ssawny 6 cali).
Rola Nasad w Systemach Wężowych
Przy zakupie węża strażackiego najważniejsze jest dopasowanie parametrów technicznych do konkretnego zastosowania. Średnica to jedno, ale równie ważne są: ciśnienie robocze, długość odcinka, typ złączy oraz materiał wykonania. Kolejna kwestia to łatwość zwijania i przechowywania.
Nasadka Storz
Internetowy sklep Hydros proponuje nasadę Storz z gwintem zewnętrznym o średnicy 4”. Jest to polecany element, który pozwoli połączyć ze sobą węże strażackie. W sklepie Hydros można znaleźć szeroki wybór trwałych nasad do węży strażackich o różnych rozmiarach, charakteryzujących się wysoką jakością wykonania. Prezentowany model marki Omnigena z gwintem zewnętrznym został wytworzony z odpornego i trwałego aluminium. Nasada umożliwia połączenie ze sobą odcinków węży oraz węży wraz ze sprzętem przeciwpożarowym w szybki i łatwy sposób. Maksymalne ciśnienie robocze wynosi 15 bar.
Budowa Linii Gaśniczej
Typowa linia gaśnicza zbudowana jest zarówno z węży ssawnych, jak i tłocznych. Pierwsze z nich odpowiedzialne są za zapewnienie stałego dostępu do środka gaśniczego.
Linia Ssawna
Linia ssawna zbudowana jest najczęściej z dwóch węży ssawnych 110 mm (4 cale) o długości 2,4 m, zakończonych specjalnym urządzeniem, jakim jest smok ssawny, który zasysa wodę z basenu pożarniczego do zbiornika w wozie strażackim.
Linia Tłoczna
Węże tłoczne tworzą natomiast linię gaśniczą, która może składać się przykładowo z dwóch węży tłocznych 75 mm o standardowej długości 20 m wpiętych do rozdzielacza kulowego, rozdzielającego strumień wodny z głównej linii wężowej. Rozdzielacz posiada najczęściej 3 wyjścia: pierwsze (środkowe) na wąż 75 mm (przedłużenie głównego odcinka wody) oraz dwa wyjścia na wąż 52 mm po lewej i prawej stronie. Do dwóch wyjść z nasadami 52 mm podpinane są kolejne węże tłoczne 52 mm (2 cale) zakończone prądownicami, tworząc w ten sposób dwie linie gaśnicze dla roty pierwszej oraz drugiej.
Straty Ciśnienia w Liniach Wężowych
Skuteczność przeprowadzanych akcji gaśniczych zależy w dużej mierze od odpowiedniego ciśnienia podawanej wody lub środka gaśniczego. Należy wobec tego pamiętać, że węże tłoczne narażone są na straty ciśnienia, które powodowane są przez trzy czynniki:
- wysokość, na jaką podawany jest środek gaśniczy,
- liczba i rodzaj stosowanej w linii gaśniczej armatury,
- straty liniowe wynikające ze średnicy węża gaśniczego, długości linii oraz jej ułożenia.
Straty ciśnienia podczas podawania środków gaśniczych można jednak zminimalizować poprzez zastosowanie węży tłocznych o odpowiedniej średnicy, dostosowanej do długości linii wężowej oraz natężenia przepływu. Przykładowo, przy przepływie środka na poziomie 100 - 150 l/min zastosowanie węży tłocznych o średnicy 75 mm (3 cale) lub 110 mm (4 cale) na stumetrowym odcinku linii wężowych niweluje straty ciśnienia niemal do zera. Zastosowanie węży tłocznych 52 mm generuje natomiast w tym samym przypadku straty ciśnienia na poziomie 0,2 at (atmosfera techniczna) przy natężeniu przepływu 100 l/min oraz 0,4 at przy natężeniu przepływu 150 l/min.
Wymagania i Normy
Elementy wyposażenia strażackiego, takie jak węże, muszą spełniać określone przepisami parametry. Wśród nich wyróżnić można normę PN-EN 14540:2008 (Dz.U. Nr 85 z 2010 r., poz. 553). Spełnienie tych wymagań jest potwierdzane poprzez świadectwo dopuszczenia wydawane dla węży tłocznych przez CNBOP. Węże tłoczne charakteryzują się nieskomplikowaną budową, co sprawia, że dokumentacja użytkowa dla tych urządzeń jest rzadko spotykana.
Wybór Węża Strażackiego
Podsumowując, przy wyborze węża strażackiego należy przede wszystkim zwrócić uwagę, czy posiada świadectwo dopuszczenia CNBOP. Wewnętrzne powłoki, wykończenia ułatwiające przepływ laminarny, mają również znaczenie, jednak warto także zasięgnąć opinii oraz doświadczenia zaznajomionych jednostek, które mogą doradzić i pomóc w odpowiednim wyborze elementów linii gaśniczej.