Węże pożarnicze, nazywane również wężami strażackimi, to podstawowy sprzęt Straży Pożarnej, chociaż nie tylko. Ich zadaniem jest pobieranie i transportowanie wody, a także różnych środków pianotwórczych. Węże pożarnicze to bardzo istotny element wodnej armatury służącej między innymi do gaszenia pożarów. Zadaniem węża jest podawanie wody i środków pianotwórczych.
Węże strażackie stanowią kluczowy element wyposażenia, umożliwiając skuteczne podawanie wody na duże odległości, nawet do kilkudziesięciu metrów. Wykonane z wysokiej jakości przędzy poliestrowej z wewnętrzną wkładką z PCV, węże zapewniają odporność na uszkodzenia mechaniczne oraz wysoką wytrzymałość na ciśnienie robocze. Dzięki temu są niezastąpione w pracy strażackiej, nawet w ekstremalnych warunkach.
Rodzaje Węży Pożarniczych
Węże strażackie dzielą się na ssawne i tłoczne, z czego każdy rodzaj ma inne zastosowanie. Węże dzielą się także ze względu na materiał, długość i średnicę.
Węże Tłoczne
Pożarnicze węże tłoczne służą do tłoczenia wody, a także wodnych roztworów środka pianotwórczego. Działają na zasadzie tłoczenia wody do prądownicy, po czym wydobywa się z nich strumień gaśniczy z wodą lub innym środkiem, np. pianotwórczym. Są to węże bez drucianego oplotu, łatwo zwijalne, mające wewnątrz koszulkę z tworzywa zmniejszającą opór podczas tłoczenia wody. Węże tłoczne mają zazwyczaj długość od 15-tu do 20-tu metrów.
Węże Ssawne
Pożarnicze węże ssawne mają wbudowany oplot druciany, który zapobiega spłaszczeniu podczas zasysania z otwartego zbiornika. Podstawową różnicą między wężem tłocznym a ssawnym jest to, że ten drugi rodzaj posiada oplot druciany. Zadaniem oplotu jest zapobieganie spłaszczeniu w momencie zasysania wody lub innych środków gaśniczych (pianotwórczych). Można nimi podawać wodę lub środek pianotwórczy. Węże ssawne są też o wiele krótsze od tłocznych - posiadają od jednego do 2,4 metra długości. Nie są przystosowane do pracy z ciśnieniem wyższym niż atmosferyczne.
Normy i Wymagania Techniczne
Tego rodzaju węże powinny spełniać wymagania normy PN-EN 14540. Wymagania, jakie powinny spełniać węże pożarnicze, znajdują się w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wykazu wyrobów strażackich służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania.
Wszystkie węże muszą mieć łączniki umożliwiające podłączenie ich z jednej strony do motopompy (lub autopompy), zaś z drugiej do prądownicy (węże tłoczne) i smoka ssawnego (węże ssawne).
Ćwiczenie umiejętności 14-1: Otwieranie hydrantu
Średnice Węży Strażackich
Średnica węża to jeden z kluczowych parametrów, który wpływa na jego zastosowanie i wydajność. Rozróżnia się różne wielkości węży w zależności od ich średnicy wewnętrznej.
Średnice Węży Tłocznych
Zgodnie z rozporządzeniem, pożarnicze węże tłoczne występują w różnych średnicach, dostosowanych do konkretnych zastosowań:
- Pożarnicze węże tłoczone do hydrantów: o średnicy wewnętrznej 25 i 52 mm. Cześć z nich przeznaczona jest do hydrantów i wówczas taka średnica może wynosić 25 albo 52 milimetry.
- Pożarnicze węże tłoczone do pomp pożarniczych: o średnicy wewnętrznej 25, 42, 52, 75, 110 mm.
Średnice węży tłocznych wynoszą 25, 52, 75, 110 i 150 milimetrów. Mniejsza średnica węża umożliwia szybkie ugaszenie małego pożaru. Jest to o tyle istotne, że szybkie ugaszenie głównego źródła ognia może skutecznie zapobiec jego dalszemu rozprzestrzenieniu się.
Średnice Węży Ssawnych
Rozróżnia się wielkości węży ssawnych (w zależności od średnicy wewnętrznej): 52, 75, 110, 125 i 150 mm. Średnica węży ssawnych jest z reguły większa niż w przypadku węży tłocznych, ale tutaj podobnie - znajdziemy średnice 25, 52, 75, 110 i 150 milimetrów.
Węże o Dużych Średnicach - 4 Cale (100 mm)
Węże strażackie 4 cale, czyli o średnicy 100 mm, to rozwiązanie przeznaczone do zadań wymagających wyjątkowo wydajnego przepływu wody. Stosowane są w sytuacjach, w których czas reakcji i skuteczność mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia. Ich wykorzystanie nie ogranicza się jednak wyłącznie do jednostek ochrony przeciwpożarowej - coraz częściej pojawiają się na wyposażeniu firm wodociągowych, zakładów przemysłowych, rolniczych oraz służb zarządzania kryzysowego.
Węże o średnicy 100 mm pozwalają na przetłoczenie znacznie większej ilości wody niż ich mniejsze odpowiedniki. Przykładowo, przy ciśnieniu 8 barów i długości odcinka 20 metrów, przepływ może sięgnąć nawet 6000 litrów na minutę. W praktyce średnica 4 cale przekłada się nie tylko na wydajność, ale i na elastyczność zastosowania. Sprawdzają się tam, gdzie inne węże nie są w stanie dostarczyć wystarczającej ilości wody w krótkim czasie.
Materiały Wykonania
Najczęściej stosuje się wytrzymałe tworzywa (np. guma syntetyczna, poliuretan), które oplatane są włóknami syntetycznymi, np. wysokiej jakości przędzą poliestrową. Takie materiały zapewniają elastyczność i odporność na ścieranie, uszkodzenia mechaniczne, działanie warunków atmosferycznych, zabrudzenia, wysokie ciśnienie.
Przy zakupie węża strażackiego najważniejsze jest dopasowanie parametrów technicznych do konkretnego zastosowania. Średnica to jedno, ale równie ważne są: ciśnienie robocze, długość odcinka, typ złączy oraz materiał wykonania.
Konserwacja i Przechowywanie
Niezależnie od tego, jaki rodzaj węża i o jakiej średnicy jest używany, należy dbać o systematyczne sprawdzanie ich stanu technicznego i właściwe przechowywanie. Nadmierna ekspozycja na wysoką temperaturę czy działanie promieni słonecznych może obniżyć ich wytrzymałość. Kolejna kwestia to łatwość zwijania i przechowywania. Węże mają konstrukcję przystosowaną do wielokrotnego składania bez ryzyka deformacji lub pęknięcia powłoki wewnętrznej. Dzięki temu są praktyczne w transporcie, nie zajmują dużo miejsca i szybko można je przygotować do ponownego użycia.