System Numeracji Operacyjnej Pojazdów Państwowej Straży Pożarnej

W celu usprawnienia komunikacji między ratownikami prowadzącymi działania ratownicze oraz stanowiskiem kierowania, samochody Państwowej Straży Pożarnej posługują się specyficznym systemem numeracji operacyjnej. Oznaczenia te mają pomóc w prowadzeniu akcji ratowniczych, w których udział bierze wiele zastępów, pełniąc podobne zadanie do numerów rejestracyjnych. Numer operacyjny jest umieszczany na samochodach straży pożarnych, oznakowanych jako pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym, a także na statkach pożarniczych. Zawiera on istotne fragmenty kryptonimu radiowego pojazdu i odnosi się do jednego i tylko jednego samochodu lub statku.

Numer operacyjny lub numer na sprzęcie powinien mieć barwę kontrastującą z elementem lub nadwoziem, na którym został umieszczony. System ten obowiązuje od połowy 2002 roku, kiedy to samochody Państwowej Straży Pożarnej (PSP) zostały oznakowane numerami operacyjnymi w formacie XXX[z]YY.

Struktura Numeru Operacyjnego

Numer operacyjny składa się z trzech głównych części:

• XXX - prefix, oznaczający jednostkę organizacyjną, z której pochodzi pojazd.
• [z] - infix, oznaczający województwo.
• YY - sufiks, określający rodzaj i przeznaczenie pojazdu lub sprzętu.

Prefix (XXX) - Oznaczenie Jednostki

Prefix (XXX) to trzycyfrowy kod identyfikujący konkretną jednostkę organizacyjną Państwowej Straży Pożarnej, do której należy pojazd. Pierwsza cyfra prefixu w przypadku jednostek OSP (Ochotniczej Straży Pożarnej) ma określone znaczenie:

• Jeżeli w powiecie (mieście) znajduje się do 6 jednostek JRG/PSP, otrzymują one kolejno numery: XX1, XX2, XX3, itd. aż do numeru 6.
• Numery 7 i 8 należą wtedy do jednostek OSP nie włączonych w Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG).
• Numer 9 jest zarezerwowany dla jednostek OSP włączonych w struktury KSRG.
• Inaczej jest, gdy w powiecie (mieście) znajduje się więcej niż 6 jednostek JRG/PSP. Wtedy albo jednostki OSP w takim powiecie (mieście) nie ma, albo jest ona w KSRG i ma automatycznie numer 9 lub inny wolny.

Infix (z) - Oznaczenie Województwa

Infix (z) to jednoliterowy kod, który oznacza województwo, z którego pochodzi dany pojazd Państwowej Straży Pożarnej. Oto lista oznaczeń:

Sufiks (YY) - Rodzaj Pojazdu lub Sprzętu

Sufiks (YY) to dwucyfrowy kod, który identyfikuje rodzaj i przeznaczenie pojazdu. W przypadku wozów ochotniczej straży pożarnej, sufiks nie zawsze ma bezpośredniego związku z pełnionymi przez nie funkcjami; dotyczy on głównie pojazdów PSP.

Rodzaj i przeznaczenie pojazdu

• XXX - 20 - lekki gaśniczy (np. GLBA, GLBM, GLA, GLM)
• XXX - 21 - pierwszy wyjazdowy (np. GLBA, GBA, GLBM, GBM)
• XXX - 22 - gaśniczy (np. GLBA, GBA, GLBM, GBM)
• XXX - 23 - gaśniczy (np. GLBA, GBA, GLBM, GBM)
• XXX - 24 - gaśniczy (np. GLBA, GBA, GLBM, GBM)
• XXX - 25 - pierwszy ciężki gaśniczy
• XXX - 26 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 27 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 28 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 29 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 30 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 31 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 32 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 33 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 34 - ciężki gaśniczy (np. GCBA)
• XXX - 35 - pierwszy proszkowy (np. GPr - samochód ze zbiornikiem z proszkiem gaśniczym)
• XXX - 36 - proszkowy (np. GPr)
• XXX - 37 - proszkowy (np. GPr)
• XXX - 38 - cysterna wodna (np. GCBM cysterna)
• XXX - 39 - cysterna wodna (np. GCBM cysterna)
• XXX - 40 - ratownictwa drogowego (np. SRd)
• XXX - 41 - ratownictwa drogowego (np. SRd)
• XXX - 42 - ratownictwa drogowego (np. SRd)
• XXX - 43 - ratownictwa technicznego (np. SRt)
• XXX - 44 - ratownictwa technicznego (np. SRt)
• XXX - 45 - ratownictwa technicznego (np. SRt)
• XXX - 46 - samochód oświetleniowy (np. SOn)
• XXX - 47 - samochód oświetleniowy (np. SOn)
• XXX - 48 - samochód dźwig (np. SDz)
• XXX - 49 - ciężki ratownictwa drogowego (np. SCRd)
• XXX - 50 - przeciwgazowo-dymowy (np. SPGaz, SPGaz-Dym)
• XXX - 51 - autodrabina (np. SD)
• XXX - 52 - autodrabina (np. SD)
• XXX - 53 - autopodnośnik (np. SH)
• XXX - 54 - autopodnośnik (np. SH)
• XXX - 55 - mikrobus, autobus
• XXX - 56 - mikrobus, autobus
• XXX - 57 - mikrobus, autobus
• XXX - 58 - mikrobus, autobus
• XXX - 59 - ambulans (np. SMed)
• XXX - 60 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne (np. SRchem)
• XXX - 61 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne (np. SRchem)
• XXX - 62 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne (np. SRchem)
• XXX - 63 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne (np. SRchem)
• XXX - 64 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne (np. SRchem)
• XXX - 65 - ratownictwo chemiczno-ekologiczne (np. SRchem)
• XXX - 66 - amfibie, poduszkowce
• XXX - 67 - amfibie, poduszkowce
• XXX - 68 - amfibie, poduszkowce
• XXX - 69 - amfibie, poduszkowce
• XXX - 70 - statek pożarniczy
• XXX - 71 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 72 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 73 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 74 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 75 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 76 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 77 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 78 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 79 - pojazd specjalistycznej grupy (np. SRw, SRwys, SRP, SKn, SCKn)
• XXX - 80 - samochód wężowy (np. SW)
• XXX - 81 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 82 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 83 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 84 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 85 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 86 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 87 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 88 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 89 - pojazd kwatermistrzowski (np. SLKw, SKw, SKn, SCKn)
• XXX - 90 - samochód operacyjny (np. SOp, SLOp)
• XXX - 91 - samochód operacyjny (np. SOp, SLOp)
• XXX - 92 - samochód operacyjny (np. SOp, SLOp)
• XXX - 93 - pojazd administracyjny
• XXX - 94 - pojazd administracyjny
• XXX - 95 - pojazd administracyjny
• XXX - 96 - pojazd administracyjny
• XXX - 97 - pojazd administracyjny
• XXX - 98 - samochód dowodzenia i łączności (np. SLDiŁ, SDiŁ, SLDł, SDł)
• XXX - 99 - samochód dowodzenia i łączności (np. SLDiŁ, SDiŁ, SLDł, SDł)

Rodzaj i przeznaczenie sprzętu

W systemie numeracji operacyjnej uwzględniono również różnego rodzaju sprzęt, oznaczany formatem XXX - X **, gdzie ** oznacza numer kolejny w jednostce.

• XXX - A ** - agregaty (np. 701-A01), w tym agregaty powietrzne, sprężarki, AODO, agregaty prądotwórcze, stacje uzdatniania wody, najaśnice.
• XXX - B ** - butle ciśnieniowe (np. 661-B01), w tym butle ciśnieniowe do gazów.
• XXX - C ** - aparaty oddechowe (np. 501-C01).
• XXX - H ** - sprzęt hydrauliczny, piły (np. 611-H01).
• XXX - K ** - kontenery (np. 250-K01).
• XXX - Ł ** - łodzie i pontony (np. 301-Ł01).
• XXX - M ** - motopompy (np. 362-M01).
• XXX - N ** - naczepy (np. 551-N01).
• XXX - P ** - przyczepy (np. 330-P01), w tym przyczepy z wyposażeniem ratowniczym oraz ciągnione: motopompy, działka i agregaty.
• XXX - R ** - sprzęt medyczno-ratowniczy (np. 571-R01), w tym nosze, sanie, zestawy ratownicze.
• XXX - W ** - działka i armatura wodna, węże pożarnicze (np. 311-W01), w tym działka i kurtyny przenośne, armatura wodno-pianowa, węże pożarnicze.
• XXX - Z ** - zapory, skokochrony, namioty (np. 451-Z01).
• XXX - X ** - pozostałe.

Dodatkowe Oznaczenia Specjalistycznych Pojazdów

Samochody specjalne stanowią szeroką grupę aut specjalistycznych dostosowanych do prowadzenia wyspecjalizowanych działań. Oznaczenie pojazdów straży pożarnej składa się z ciągu liter i cyfr, z których każda ma swoje znaczenie. Do najczęściej spotykanych zaliczamy GBA, GCBA, SD, SRd, SRt.

W oznaczeniach pojazdów, kolejne litery określają bliższe dane identyfikujące budowę i wyposażenie samochodu. Dodatkowo, samochody gaśnicze posiadają oznaczenie cyfrowe charakteryzujące pojemność zbiornika na wodę w metrach sześciennych oraz wydajność pompy w hektolitrach. Symbole oddzielone są znakiem "/".

• Pierwsza liczba oznacza pojemność zbiornika w metrach sześciennych (tonach).
• Druga liczba oznacza wydajność pompy w hektolitrach na minutę (hl/min) przy ciśnieniu roboczym 8 bar.

I tak, oznaczenie 2,5/20 oznacza zbiornik o pojemności 2,5 metra sześciennego i autopompę o wydajności 20 hektolitrów na minutę przy ciśnieniu roboczym 8 bar.

Symbole takie jak GPr (samochód ze zbiornikiem z proszkiem gaśniczym) czy Sn (samochód gaśniczy z instalacją śniegową) również precyzują typ pojazdu. Litera H w oznaczeniu typu pojazdu, np. w SH, oznacza podnośnik hydrauliczny, a cyfra po nim określa maksymalną wysokość.

Przykłady Numerów Operacyjnych

Aby lepiej zrozumieć system, przyjrzyjmy się kilku przykładom:

• 531[D]22 GBA 2,2/16 - oznacza, że pojazd pochodzi z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej (JRG) Polkowice (531), z województwa dolnośląskiego (D). Jest to samochód gaśniczy (22) typu GBA (średni samochód gaśniczy z autopompą), ze zbiornikiem o pojemności 2,2 metra sześciennego i wydajności pompy 16 hektolitrów na minutę.
• 405[E]25 GCBA - oznacza, że pojazd pochodzi z jednostki 405 z województwa łódzkiego (E). Jest to pierwszy ciężki gaśniczy (25) typu GCBA (ciężki samochód gaśniczy z autopompą).
• 362[D]53 SH - oznacza, że pojazd pochodzi z jednostki 362 z województwa dolnośląskiego (D). Jest to autopodnośnik (53) typu SH.
• 581[S]43 SRt - oznacza, że pojazd pochodzi z JRG Rybnik (581), z województwa śląskiego (S). Jest to samochód ratownictwa technicznego (43) typu SRt.
• 491[K]81 SCKn - oznacza, że pojazd pochodzi z JRG Nowy Targ (491), z województwa małopolskiego (K). Jest to pojazd kwatermistrzowski (81) typu SCKn.

tags: #woz #strazacki #prefix