Tunel drogowy to konstrukcja, która znacząco usprawnia ruch, jednak stwarza specyficzne wyzwania dla służb ratowniczych, w tym straży pożarnej. Niska wysokość przejazdów czy konieczność szybkiego manewrowania w ograniczonej przestrzeni wymagają zastosowania niestandardowych rozwiązań.
Wyzwania Wysokościowe na Przykładzie Grodziska Mazowieckiego
W Grodzisku Mazowieckim oddano kierowcom do dyspozycji tunel pod torami kolejowymi, który jednak jest wyjątkowo niski. Przed nim muszą zwalniać karetki, by nie zahaczyć o sufit, a wozy strażackie w ogóle nie są w stanie przez niego przejechać. Maciej Sikorski z Falck Medycyna zauważa: „- Problem jest taki, że karetki muszą zwolnić przy przejeździe przez ten tunel z uwagi na to, że nie chcielibyśmy zahaczyć o sufit”. W efekcie karetki, jadąc wolno, ocierają anteną o krawędź tunelu. Tunel ten stanowi również problem dla strażaków, gdyż ich samochody się w nim nie mieszczą, mimo że już na etapie projektu prosili o budowę wyższego. Burmistrz Grodziska Mazowieckiego przyznał, że niski tunel to nie przypadek, argumentując, że „- Jeżeli mogłyby korzystać te większe samochody straży pożarnej, to mogłyby korzystać również tiry”.
Standardowy wóz strażacki to zazwyczaj „solówka” z dużym prześwitem i napędem na więcej niż jedną oś, co pozwala na bezproblemowy wjazd do lasu. W wielu komendach znajdują się także ciągniki siodłowe, które w połączeniu z cysterną służą do dowożenia dużych ilości wody na miejsce akcji. Chociaż kiedyś dominowały Jelcze serii 400, dziś polscy strażacy wykorzystują nowoczesne ciągniki siodłowe, często o konfiguracji znanej z europejskich szos, z kabinami sypialnymi i napędem 4×2, choć zdarzają się też bardziej specjalistyczne maszyny z napędem 6×4 i dzienną kabiną. Przykładem dużej cysterny jest pojazd na bazie Scanii Streamline w Kielcach, czy też nietypowy International 9700 z Kędzierzyna-Koźla, wyposażony w ogromną sypialnię, połączony z typowo amerykańską cysterną.
Tragedia w Tunelu Mont Blanc jako Impuls do Rozwoju Specjalistycznych Pojazdów
Powstanie wielu specjalistycznych pojazdów tunelowych jest związane z tragicznym w skutkach pożarem, który miał miejsce 24 marca 1999 roku w tunelu Mont Blanc. Wówczas zapaliła się belgijska ciężarówka przewożąca margarynę. Ładunek szybko zajął się ogniem, emitując szkodliwe substancje, na co system wentylacyjny tunelu nie był przygotowany. Samochody strażackie, śpieszące na ratunek, utknęły w drodze z powodu dymu odbierającego widoczność oraz stojących na jezdni samochodów. W efekcie w tunelu zginęło aż 39 osób. Po pożarze, wraz z udoskonaleniem całej konstrukcji tunelu, na potrzeby służb ratunkowych z Mont Blanc zbudowano trzy nietypowe ciężarówki, zdolne do sprawnego poruszania się w obu kierunkach.
Charakterystyczną cechą tych pojazdów jest zastosowanie dwóch kabin kierowcy, połączonych z jednym silnikiem i niezwykle zwrotnym podwoziem. Osie mogą skręcać się na dwa sposoby: dla maksymalnej zwrotności koła ustawiają się w przeciwległych kierunkach, natomiast aby samochód mógł przecisnąć się między przeszkodami, obie osie skręcają w tym samym kierunku, umożliwiając jazdę bokiem. Te wyjątkowe ciężarówki osiągają prędkość 120 km/h w obu kierunkach, dysponując automatyczną skrzynią biegów i napędem na cztery koła. Są wyposażone w specjalistyczny sprzęt gaśniczy i ratunkowy oraz zbiornik mieszczący 4 tysiące litrów wody.
Nowoczesne Rozwiązania dla Tuneli Drogowych
Wóz Ratowniczo-Gaśniczy dla Tunelu w Świnoujściu
Strażacy w Świnoujściu pozyskali nowy, specjalistyczny wóz ratowniczo-gaśniczy, który będzie używany w tunelu pod Świną. Pojazd kosztował ponad 1 milion 130 tysięcy złotych, a 260 tysięcy złotych dofinansował samorząd miejski. Ten wyjątkowy pojazd jest wyposażony w nowoczesny sprzęt w postaci zestawu hydraulicznego o napędzie elektrycznym, który nie generuje dodatkowych zanieczyszczeń, w przeciwieństwie do zestawów spalinowych. Zastępca komendanta miejskiego PSP w Świnoujściu, Tomasz Wojciechowski, podkreśla, że „- Działanie tego nowoczesnego sprzętu jest bardzo intuicyjne” i nie będzie ograniczać strażaków podczas akcji, co ułatwi dostęp do poszkodowanych. Samochód ten dysponuje 3 m³ wody i autopompą o wydajności 30 hektolitrów na minutę.
TRV ZE1 „MERKUR” - Specjalistyczny Pojazd do Ewakuacji
TRV ZE1 „MERKUR” to specjalistyczny pojazd przeznaczony do działań w tunelach drogowych, którego podstawowym zadaniem jest ratowanie i ewakuacja ludzi z pożarów. Jego najważniejszym atutem jest specyficzna konstrukcja, m.in. z podwójnym elektrycznym układem napędowym, co zapewnia ciągłość działania nawet w przypadku awarii jednego z silników. Pojazd posiada trzy strefy: dwie kabiny oraz przedział do ewakuacji osób. Przedział ewakuacyjny z przesuwnymi drzwiami mieści osiem miejsc siedzących i cztery stojące. W kabinach znajdują się uchwyty na aparaty powietrzne, miejsce dla ratowników oraz pulpity sterowania systemami. Ze względu na możliwość wystąpienia paniki u ewakuowanych, wejścia do kabin od strony przedziału ewakuacyjnego oddzielone są drzwiami.
Innowacyjny Pojazd Dwukabinowy z Szanghaju
Straż pożarna Chin, a konkretnie Fire Fighting Bureau w Szanghaju, stała się inicjatorem projektu dwukabinowego wozu gaśniczego. Inspiracją była świadomość niebezpieczeństwa pożarów wybuchających w długich, ciasnych tunelach miejskich autostrad. Ten pojazd, zaprojektowany z myślą o rzadkich, lecz niebezpiecznych sytuacjach, zapewnia bezpieczeństwo ekipie strażackiej i pozwala zyskiwać cenne sekundy. W momencie wyjazdu do akcji gaśniczej obie kabiny są obsadzone ekipami. Dzięki skrętowi obu osi, samochód może zawracać w tunelu, wykonywać swobodne manewry, a nawet poruszać się bez problemów w obu kierunkach, gdy zawrócenie jest niemożliwe. W kierunku „głównym” osiąga prędkość 110 km/h, a w przeciwnym 90 km/h, co pozwala na szybkie opuszczenie strefy zagrożenia.
Samochód wyposażono w główny zbiornik wody o pojemności 2000 litrów oraz dwa osobne zbiorniki na pianę, każdy po 200 litrów. Pompa wodna jest zdolna przepompować 3000 litrów cieczy na minutę. Ze względu na bardzo wysoką temperaturę panującą podczas gaszenia pożarów w tunelach, konstruktorzy zainstalowali po bokach auta specjalne dysze. Rozpryskują one wodę na cały pojazd, chroniąc go przed bezpośrednim ogniem i wysoką temperaturą, szczególnie opony, które w takich warunkach są podatne na mięknięcie. W każdej z kabin zamontowano monitory rejestrujące obraz z kamer umieszczonych z tyłu oraz sensory pomocne w manewrowaniu. Do pracy w ciemnych tunelach przewidziano specjalne oświetlenie, w tym ksenonowe lampy, halogeny i szperacze o łącznej mocy 4000 Watt. Zderzaki po obu stronach samochodu wyposażono w profesjonalne wyciągarki o sile uciągu 5 ton każda.
Wozy strażackie dla dzieci | Melodie o ciężarówkach dla dzieci | Kanał Twenty Trucks | Wóz strażacki
Zasady Bezpieczeństwa i Działania Operacyjne w Tunelach
Scenariusz Ćwiczeń w Tunelu S7
Złożoność działań w tunelu obrazuje scenariusz ćwiczeń przeprowadzonych na trasie S7. Założenie obejmowało autobus przewożący około 30 osób, jadący w kierunku Zakopanego. W wyniku awarii układu elektrycznego pojawia się zadymienie, które eskaluje w tunelu, prowadząc do paniki kierowcy, zderzenia z pojazdem dostawczym i nagłego hamowania, skutkującego kolizją pięciu samochodów osobowych. Autobus przewraca się na bok. Kierowcy podejmują nieskuteczne próby gaszenia podręcznym sprzętem, doznając poparzeń. Pożar rozwija się intensywnie, a pasażerowie w szoku próbują rozbijać szyby, potęgując obrażenia. Tunel zostaje zablokowany, co powoduje korek na drogach dojazdowych, a liczne zgłoszenia na numer 112 informują o wypadku i dużej liczbie poszkodowanych.
Rolą Policji w takich sytuacjach jest zabezpieczenie miejsca zdarzenia, zablokowanie wjazdu do tunelu, organizacja objazdów, kierowanie ewakuowanych osób do punktów koncentracji, przeprowadzenie oględzin i przywrócenie ruchu. Podczas ćwiczeń sprawdzano wiele kwestii dotyczących bezpieczeństwa w tunelu, w tym wnioskowano o lokalizację stacjonarnych urządzeń do odcinkowego pomiaru prędkości, co ma zminimalizować ryzyko niebezpiecznych sytuacji.
Regulacje Ruchu Drogowego w Tunelach
W celu zwiększenia bezpieczeństwa w tunelach, obowiązują specjalne przepisy ruchu drogowego. Poza obszarem zabudowanym, w tunelach o długości przekraczającej 500 metrów, kierujący pojazdem jest obowiązany utrzymywać odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż 50 metrów, jeśli kieruje pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony lub autobusem. Dla innych pojazdów lub zespołów pojazdów odstęp ten musi wynosić 80 metrów. W tunelu zabrania się zawracania, cofania i zatrzymywania się, chyba że wynika to z warunków lub przepisów ruchu drogowego. W przypadku zatrzymania, kierujący jest obowiązany zachować odstęp od poprzedzającego pojazdu nie mniejszy niż 5 metrów.
