W pełnym wyzwań świecie straży pożarnej szybkie i bezpieczne dotarcie do wysoko położonych miejsc może decydować o życiu lub śmierci. Wozy strażackie z drabiną, często nazywane wozami drabinowymi, odgrywają kluczową rolę w dostępie do wysokich budynków, ratowaniu osób z wyższych pięter i kierowaniu strumieni wody na płomienie na znacznych wysokościach. Nowoczesne miasta usiane są wieżowcami, wieżowcami mieszkalnymi i kompleksami komercyjnymi. Dotarcie na wyższe piętra w sytuacjach awaryjnych, zwłaszcza gdy klatki schodowe są zablokowane lub niebezpieczne, ma kluczowe znaczenie dla działań gaśniczych i ratowniczych.
Zanim wsiądziemy do pojazdu, który pobił rekord, warto zrozumieć, dlaczego wysokość ma znaczenie w przypadku wozów strażackich. Wozy drabinowe są zazwyczaj wyposażone w wysuwany wysięgnik lub drabinę, często zamontowaną na obrotowym podwoziu, umożliwiającym obrót o 360 stopni. Ten samochód to nie tylko drabina na kołach - to zaawansowana, sterowana komputerowo platforma ratownicza, zaprojektowana do skomplikowanych scenariuszy gaszenia pożarów w miastach. Użyteczność wysokich wozów strażackich z drabiną wykracza daleko poza samo gaszenie pożarów.
Światowi liderzy: rekordowe wozy strażackie z drabiną
Magirus M68L: szczyt niemieckiej technologii
Najwyższą drabiną pożarniczą na świecie jest model M68L, bazujący na podwoziu marki Magirus. Zasięg 68 metrów sprawia, że jest to obecnie najwyższy na świecie wóz strażacki z drabiną, ucieleśniając najnowocześniejszą inżynierię i możliwości ratowania życia.
Magirus M68L posiada siedmioczęściową drabinę teleskopową wykonaną z wytrzymałych i lekkich materiałów, takich jak stop aluminium. Każda sekcja drabiny jest zagnieżdżona w poprzedniej, wysuwając się sekwencyjnie za pomocą siłowników hydraulicznych. Po rozłożeniu podpory pojazdu stabilizują podwozie, zapobiegając przewróceniu się drabiny podczas jej obsługi. Na szczycie drabiny znajduje się kosz ratunkowy, który może pomieścić kilka osób wraz z narzędziami, a nawet zamontowaną dyszą gaśniczą. Jest to najnowocześniejsza na świecie drabina hydrauliczna z windą ratowniczą.
XCMG DG100: chiński gigant o rekordowej wysokości
W ostatnich latach, wraz z szybkim wzrostem wysokości budynków w dużych miastach, drabinowe wozy strażackie stały się istotnym elementem miejskich akcji gaśniczych i ratowniczych. Ponieważ „wyższy, bardziej stabilny i bezpieczniejszy” staje się nowym standardem dla sprzętu do ratownictwa powietrznego, wóz drabinowy XCMG DG100 wyróżnia się jako wielofunkcyjne rozwiązanie gaśnicze, które łączy w sobie możliwości drabiny strażackiej, wozu z armatką wodną o dużym zasięgu i wozu strażackiego z pianką.
Drabinowy system przeciwpożarowy DG100 ma montowaną z boku konstrukcję z wysięgnikiem kombinowanym, o maksymalnej wysokości roboczej 102 metrów i maksymalnym wysięgu 27 metrów, co zapewnia doskonałą zdolność pokonywania przeszkód na dużych wysokościach. Wyposażony jest w 32 zabezpieczenia drabinowe, które zapewniają kompleksową ochronę podczas akcji ratownictwa powietrznego, zapewniając bezpieczeństwo personelu nawet w ekstremalnych warunkach.
Jeśli chodzi o skuteczność gaśniczą, ten wózek z drabiną sterowniczą wykorzystuje opatentowany system sterowania z adaptacją ciśnienia, który zapewnia stabilną moc armatki wodnej, minimalne wahania ciśnienia w rurociągu i wysoką skuteczność gaszenia bez uderzeń. System drabin dla wozów strażackich jest zaawansowany na całym świecie i można go dostosować do różnych scenariuszy pożarowych. Ponadto wózek charakteryzuje się mocnym układem silnika, elastycznym układem kierowniczym i inteligentną obsługą, co zwiększa jego zwrotność i ogólną niezawodność. Dzięki kompleksowemu systemowi bezpieczeństwa i dużym możliwościom reagowania w sytuacjach awaryjnych drabinowy wóz strażacki DG100 jest podstawowym wyposażeniem nowoczesnych flot miejskich straży pożarnej.
Najwyższe podnośniki hydrauliczne w Polsce i Europie
Podnośnik LOTOS Straż w Gdańsku
W Polsce, najwyższym podnośnikiem hydraulicznym, a zarazem europejskim liderem, dysponuje Zakładowa Straż Pożarna „Lotos” (Spółka LOTOS Straż). Ten wyjątkowy pojazd trafił do LOTOSU na początku marca. Jego bazą jest podwozie SCANIA P450 10x4. Producentem zabudowy z podnośnikiem jest znana w branży pożarniczej firma Bronto Skylift z Finlandii. Jest to najnowocześniejsze tego typu urządzenie, zdolne prowadzić skuteczne działania ratowniczo-gaśnicze na wysokości 81 m.
Nowy sprzęt będzie służyć LOTOS Straż do zabezpieczania najwyższych obiektów rafineryjnych. Maksymalna, robocza wysokość podnośnika to 81 m, a boczny wysięg - prawie 30 m, co czyni go najwyższym tego typu sprzętem w Polsce. Odpowiednią sztywność konstrukcji zapewnia zespawanie jej elementów ze stali o wysokiej wytrzymałości techniką plazmową. Maksymalny udźwig zamontowanego na końcu kosza to 500 kg.
Specjalistyczną zabudowę z podnośnikiem wykonano w zakładach Bronto Skylift w Finlandii. Prace nad nią trwały 14 miesięcy, a ich efektem jest najnowocześniejsze tego typu urządzenie, dysponujące możliwością zdalnego sterowania i pozwalające na prowadzenie akcji gaśniczej z wykorzystaniem działka wodno-pianowego o wydajności 3800 l/min. Źródłem jego zasilania są wozy gaśnicze, znajdujące się na wyposażeniu LOTOS Straż. W razie potrzeby urządzenie może pracować bezzałogowo i być sterowane przez operatora na ziemi.
W koszu zamontowane są kamery termowizyjna i obserwacyjna, których zadaniem jest pomoc operatorowi w zdalnym sterowaniu. Koszem można sterować również za pomocą znajdującego się w nim manipulatora. Podnośnik ma także własną linię powietrza oddechowego z odpowiednim osprzętem, z którego mogą korzystać ratownicy. Kosz wyposażono również we wciągarkę sprzętową o udźwigu 150 kg.
Całość osadzono na 5-osiowym podwoziu marki Scania, z trzema skrętnymi osiami. Dwie przednie nadają kierunek skrętu, a koła piątej wychylają się w przeciwnym kierunku, zacieśniając promień skrętu. To niezwykle ważne, biorąc pod uwagę, że pojazd ma aż 16,5 metra długości. Co istotne, wysokość pojazdu po złożeniu podnośnika nie przekracza 4 metrów, co pozwala bezpiecznie przejechać pod wszystkimi instalacjami na terenie gdańskiej rafinerii.
Do gdańskiego zakładu podnośnik trafił 1 marca, od tego czasu trwają szkolenia. Do pracy na tym wyjątkowym urządzeniu zostanie przeszkolonych w sumie 15 strażaków i 2 ratowników chemicznych z LOTOS Straż. Do jego obsługi niezbędna jest specjalistyczna wiedza, a jego możliwości są imponujące. Głównym zadaniem LOTOS Straż jest zapewnienie bezpieczeństwa i ciągłości pracy na terenie rafinerii. Nowy sprzęt będzie ogromnym wsparciem w przypadku prowadzenia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych na dużych wysokościach.
Specjalistyczny pojazd w Stargardzie
Tabor stargardzkich strażaków wzbogacił się o specjalistyczne auto z prawie 42-metrową, najwyższą łamaną drabiną na świecie, umożliwiającą podejmowanie osób znajdujących się w stanie zagrożenia na wysokości. Kosztowało nieco ponad 3,6 miliona złotych. Po rejestracji i przeprowadzeniu szkoleń nowy pojazd zostanie wprowadzony do podziału Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Stargard. Stargardzka straż wzbogaciła się też o nowiutkiego forda rangera, lekki samochód rozpoznawczo-ratowniczy dla Specjalnej Grupy Ratownictwa Technicznego, która już działa w miejscowej komendzie.
Modernizacja floty w Gdańsku
W czwartek, 15 stycznia, w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku nastąpiło oficjalne przekazanie strażakom nowego samochodu z drabiną mechaniczną. Inwestycja ta, opiewająca na kwotę prawie 5 milionów złotych, została częściowo sfinansowana ze środków budżetu miasta.
Zakupiony pojazd to samochód marki Iveco Eurocargo z napędem 4x2, automatyczną skrzynią biegów i silnikiem o mocy 235 kW. Nowy nabytek zastąpił wyeksploatowany samochód starszej generacji, co znacząco wzmocniło możliwości operacyjne gdańskich strażaków. Jak podkreślił zastępca prezydenta Gdańska, „Drabina służy przede wszystkim do obiektów wysokich, których w naszym mieście nie brakuje i takie wsparcie spowodowało, że wspólnymi siłami mogliśmy kupić tak drogi i potrzebny sprzęt”. Zakup nowoczesnego pojazdu znacząco wzmocnił możliwości operacyjne Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku w zakresie działań ratowniczych, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.
Technologia i wyposażenie wozów strażackich
Budowa i funkcjonalność drabin pożarniczych
Drabiny pożarnicze to specjalistyczny sprzęt używany przez straż pożarną, który znacząco ułatwia dostęp na wysokości podczas akcji ratowniczych. Drabiny te mogą być wykorzystywane jako doraźny sprzęt ratowniczy, a ich klasyfikacja obejmuje różne kategorie, np. C - ciężki (powyżej określonej liczby metrów zasięgu). Niektóre nowoczesne wozy strażackie łączą w sobie segmenty teleskopowe i przegubowe, co zapewnia większą elastyczność w warunkach miejskich. Są to przegubowe lub teleskopowe wysięgniki z łyżką lub platformą na końcu zamiast drabiny.
Innowacyjne rozwiązania w pojazdach MAN
Pojazdy uprzywilejowane marki MAN, dzięki swojej niezwykle solidnej konstrukcji, z łatwością radzą sobie podczas trudnych akcji ratowniczych. Wejście do kabiny kierowcy i kabiny załogi jest wyjątkowo wygodne i bezpieczne, co zawdzięcza szerokim, antypoślizgowym stopniom. Kokpit charakteryzuje się przejrzystością wnętrza, intuicyjnie obsługiwanymi wskaźnikami i zwiększonym polem widzenia. Duży zakres regulacji kierownicy umożliwia łatwe dopasowanie do postury kierowcy, zapewniając komfort jazdy nawet podczas zmiany.
Pojazdy MAN dla straży pożarnej, pomocy technicznej i innych służb ratowniczych mogą być fabrycznie wyposażone w innowacyjne rozwiązania przestrzenne, takie jak przestronna, podwójna kabina. Mogą zostać wyposażone w wydajne przystawki odbioru mocy, co eliminuje potrzebę czasochłonnych i kosztownych modyfikacji w przyszłości. Mechaniczne źródło napędu, działające niezależnie od pracy sprzęgła, zapewnia moc niezbędną do prawidłowego działania pomp, wyciągów linowych, alternatorów i drabin obrotowych.
Aby zapewnić szybkie i niezawodne dotarcie do miejsca zdarzenia, pojazdy straży pożarnej i inne pojazdy ratownicze MAN zostały wyposażone w silniki o wysokiej mocy i lekkiej konstrukcji. W pojazdach ratowniczych stosowana jest również automatyczna skrzynia biegów MAN TipMatic EMERGENCY, która skraca czas zmiany biegu i zapewnia lepsze przyspieszenie przy wyższej prędkości obrotowej. Za sprawą stałego lub dodatkowo uruchamianego napędu na wszystkie koła, pojazdy uprzywilejowane MAN zapewniają maksymalną trakcję i przyczepność, zarówno w trudnych warunkach drogowych, jak i na nieutwardzonych drogach. Samochody specjalne o zoptymalizowanej ładowności znajdują zastosowanie w zakładach rzemieślniczych, pracach komunalnych oraz jako pojazdy uprzywilejowane.
Potężne wozy bojowe Rosenbauer i Paul Nutzfahrzeuge
Samochód został wykonany przez firmy Rosenbauer i Paul Nutzfahrzeuge z Niemiec. Pod zabudowę posłużyło podwozie Paul Heavy Mover częściowo bazujące na Mercedesie Actrosie, posiada napęd 6×6, silnik V8 Mercedesa o mocy 571 KM i automatyczną skrzynię biegów. Kabina jest przystosowana do przewozu pięciu osób. Zabudowa Buffalo została wykonana z materiałów odpornych na korozję. Posiada zbiornik wody o pojemności aż 33 tysięcy litrów oraz autopompę N65, której wydajność wynosi 6500 litrów na minutę przy ciśnieniu 10 bar. Ma aż 13 metrów długości, 3,55 metra szerokości i 4,2 wysokości.
Koszty i wyzwania związane z zaawansowanymi wozami drabinowymi
Ze względu na ich wyspecjalizowany charakter i zaawansowaną technologię, te wózki drabinowe są drogie. Zaawansowany model, taki jak DG100, może kosztować nawet 15 000 000 dolarów. Jeśli chodzi o pytanie „ile waży drabina?”, taka duża drabina strażacka może ważyć ponad 50 ton, w zależności od konfiguracji i systemów pokładowych. Ze względu na cenę i specjalistyczną naturę, bardzo wysokie wozy drabinowe, takie jak Magirus M68L, nie są powszechne w każdej straży pożarnej.
Programy wsparcia i modernizacja
Znaczna część środków na zakup nowoczesnego pojazdu dla KM PSP w Gdańsku pochodziła z zakończonego już rządowego programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2022-2025. W ramach tego programu przeznaczono 3,45 miliona złotych. Dodatkowe środki pozyskano z różnych źródeł: WFOŚiGW w Gdańsku - 500 tys. zł, Urzędu Marszałkowskiego - 500 tys. zł, Gminy Miasta Gdańska - 148 tys. zł, Portu Gdańsk - 50 tys. zł. Ponadto, Miasto Gdańsk, w ramach Funduszu Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej, przekazało dodatkowe 300 tys. złotych.
Podczas uroczystości podsumowano również wydatki z pierwszego rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. W minionym roku do województwa pomorskiego trafiło z tego tytułu 284 miliony złotych, z czego blisko 43 miliony przypadły Państwowej Straży Pożarnej. „Program Ochrony Ludności uczy nas współpracy, wręcz wymaga tej współpracy. Bezpieczeństwa nie możemy oderwać od współpracy, od relacji pomiędzy służbami, samorządem i rządem. Pieniądze zostały przeznaczone na doposażenie strażaków oraz na wymianę starego sprzętu w skali całego województwa” - podkreślono podczas uroczystości, na której zaprezentowano m.in. nowoczesny sprzęt.
Część pozyskanego w ramach programu sprzętu trafiła do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych w województwie pomorskim. We wrześniu 2025 roku Miasto Gdańsk przekazało Komendzie Miejskiej PSP pierwsze środki w wysokości ponad 4,5 mln złotych. Największa część tych funduszy - ponad 4,1 mln zł - została spożytkowana na zakup wyposażenia związanego z ochroną ludności i zadaniami obrony cywilnej. „Bardzo istotne jest to, że dzięki Programowi Obrony Cywilnej i Ochrony Ludności mogliśmy kupić w zeszłym roku sprzęt za około 40 milionów złotych do budowania odporności, który służy również wielu naszym spółkom infrastruktury krytycznej i pozwala działać w trudnych momentach” - zaznaczono. Usprawnienie organizacji akcji ratowniczo-gaśniczych i skrócenie czasu reakcji służb to kluczowe korzyści płynące z tych inwestycji.
tags: #woz #strazacki #z #drabiny #najwieksza