Polska armia, poza nowoczesnymi samolotami, śmigłowcami i ciężkim sprzętem bojowym, inwestuje również w nowej generacji samochody pożarnicze. W ubiegłym roku na wyposażenie kilkunastu jednostek Wojskowej Straży Pożarnej trafiło 21 średnich i ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych, opracowanych i wyprodukowanych przez bielską Wawrzaszek Inżynierię Samochodów Specjalnych (WISS). Współczesne pojazdy strażackie charakteryzują się zaawansowanymi systemami gaśniczymi, często wyposażonymi w więcej niż jedną linię natarcia, co zwiększa ich efektywność w walce z żywiołem.
Ciężki lotniskowy samochód ratowniczo-gaśniczy Wojskowej Straży Pożarnej (Scania G 450 CB6x6HHZ)
Podwozie i układ napędowy
Pod zabudowę ośmiu ciężkich lotniskowych samochodów ratowniczo-gaśniczych wykorzystano trzyosiowe podwozie Scania G 450 CB6x6HHZ. Zastosowany w nim wysokoprężny, rzędowy, sześciocylindrowy silnik z turbodoładowaniem, bezpośrednim wtryskiem Common Rail XPI, typu DC13 spełnia normę emisji spalin Euro 6 i ma pojemność 12,7 l. Osiąga moc 450 KM (331 kW) przy 1900 obr./min, a maksymalny moment obrotowy w zakresie od 1100 do 1350 obr./min wynosi 2350 Nm. Zużycie AdBlue przez silniki wysokoprężne Euro 6 wyposażone wyłącznie w SCR kształtuje się na poziomie 6% zużycia oleju napędowego. Do przekazywania napędu na wszystkie osie służy sześciobiegowa (6+1) automatyczna skrzynia biegów Allison Transmission GA867 z dwoma programami jazdy. Zawieszenie przedniej osi składa się ze stalowych parabolicznych resorów piórowych (4×28 mm), amortyzatorów teleskopowych i stabilizatorów, natomiast dwóch osi tylnych ze stalowych resorów piórowych (4×41 mm), amortyzatorów teleskopowych oraz drążka skrętnego. Nośność przedniego zawieszenia to 9000 kg, natomiast każdej z dwóch osi tylnych po 10.500 kg (łącznie 21.000 kg). Osie mają blokadę mechanizmu różnicowego, a na wszystkie koła założono ogumienie Michelin XZL 395/85R20. Dwuobwodowy układ hamulcowy zaopatrzony jest we wspomaganie pneumatyczne oraz system ABS. Hamulce wszystkich trzech osi są bębnowe z automatycznym ustawieniem luzu bęben-szczęka. W samochodzie zamontowano pneumatyczny system uruchamiania hamulców, który zapewnia możliwość wyjazdu z garażu bezpośrednio po uruchomieniu silnika nawet po 12 godzinach postoju. Stalowy zbiornik paliwa mieści 200 l ON i zamocowany został po prawej stronie, a zbiornik na AdBlue ma pojemność 47 l i znajduje się również z prawej strony.
Kabina i wyposażenie frontowe
Załoga ma do swojej dyspozycji jednomodułową, odchylaną, klimatyzowaną kabinę, fabryczną Scanii typu CG 16, wyposażoną w trzy stopnie wejściowe z oświetleniem. Umożliwia to łatwe wchodzenie i wychodzenie dzięki średniemu poziomowi zawieszenia kabiny na ramie oraz ułatwia zajmowanie w niej miejsca. Z przodu kabiny zamontowano zderzakowe działko wodno-pianowe Akron Fire Fox Style 3463 o wydajności 1700 l/min przy ciśnieniu 10 barów. Tam również znajduje się elektryczna wciągarka linowa SuperWinch typu Talon 18 o sile uciągu 8165 kg i 30-metrowej linie, sterowana za pomocą pilota przewodowego.
Zabudowa pożarnicza i skrytki
Nadwozie pożarnicze zostało zaprojektowane tak, by umożliwić łatwy do niego dostęp oraz przygotowane do łatwego demontażu wszystkich głównych elementów w przypadku ich uszkodzenia, jak i dla ułatwienia przeglądów serwisowych. To klasyczna zabudowa składająca się z trzech modułów: sprzętowego, modułu ze zbiornikami na środki gaśnicze i pompowo-sprzętowego. Szkielet modułu sprzętowego oraz pompowo-sprzętowego wykonano ze spawanych profili stalowych, a zewnętrzne i wewnętrzne ich poszycie z anodowanej blachy aluminiowej klejonej do szkieletu. Moduły te zostały zamocowane do ramy pomocniczej, a ta za pomocą stalowych elementów stożkowych do podwozia samochodu. Nadwozie ma pięć skrytek sprzętowych zamykanych żaluzjami aluminiowymi - po dwie z każdej strony pojazdu oraz jedną z tyłu. Użytkowy dach pojazdu pokryto aluminiową blachą ryflowaną i wykonany został w formie podestu roboczego wytrzymującego obciążenie 180 kg oraz masę przewożonego na nim sprzętu. Jego krawędzie zabezpieczają barierki. Po prawej i lewej stronie znajdują się po dwie zamykane aluminiowe skrzynie na sprzęt, a po lewej stronie pomiędzy skrzyniami przewożone są cztery odcinki węży ssawnych.
Systemy gaśnicze i linie natarcia
Wojskowa lotniskowa Scania ma dwa kompozytowe zbiorniki na środki gaśnicze: na wodę o pojemności 8045 l i środek pianotwórczy o pojemności 995 l. Zbiorniki mają falochrony, a u góry włazy rewizyjne. Odpowiednia instalacja odpowietrzająca została tak zaprojektowana, aby zagwarantować nieuszkodzenie ich przy szybkim napełnianiu i opróżnianiu. Dodatkowo ciężki lotniskowy samochód ratowniczo-gaśniczy wyposażono w agregat proszkowy Gloria PLA 250, w którym mieści się 250 kg proszku gaśniczego klasy BC SV (kompatybilnego z pianą). Został on umieszczony w pierwszym module za kabiną. Jego wyrzut następuje za pomocą azotu przewożonego w butli o pojemności 20 l i ciśnieniu 150 barów, z reduktorem do ciśnienia 16 barów. Podawanie proszku gaśniczego następuje przez linię szybkiego natarcia z wężem DN 20 o długości 30 m zakończonym prądownicą pistoletową o wydajności 5 kg/s. Po użyciu cała instalacja proszkowa przedmuchiwana jest azotem. Sterowanie układem proszkowym odbywa się z panelu dotykowego zintegrowanego z systemem sterowania umieszczonym wraz ze zwijadłem w pierwszym module w skrytce po prawej stronie. Awaryjnie istnieje możliwość sterowania manualnego.
W tylnej bocznej skrytce po prawej stronie u góry zamontowano zwijadło szybkiego natarcia WISS z napędem elektrycznym. Jego gumowy wąż niskiego ciśnienia DN 25 ma 60 m długości i zakończony jest prądownicą pistoletową. Z przodu na dachu modułu sprzętowego zamontowano sterowane elektrycznie działko wodno-pianowo-proszkowe z deflektorem Akron Trydent 3356 o wydajności od 1900 do 3800 l/min przy ciśnieniu 10 barów lub 9 kg/s proszku.
Autopompa i dozownik piany
Pojazd wyposażono w dwuzakresową autopompę Ruberg R2-280/R2-40 o wydajności 5693 l/min przy ciśnieniu 8 barów lub 300 l/min przy ciśnieniu 40 barów, umieszczoną wraz z panelem sterowania w tylnej części zabudowy, za zbiornikami na środki gaśnicze. Napęd przenoszony jest na nią przez przystawkę odbioru mocy za pośrednictwem wału przegubowego. Sterowanie napędem autopompy następuje elektrycznie z kabiny lub panelu sterowniczego. Autopompa ma cztery nasady ssawne 110 mm, umieszczone po dwie z tyłu nadwozia po obu stronach. Cztery nasady tłoczne 75 mm znajdują się (po dwie) z prawej i lewej strony pojazdu, na dole w module sprzętowo-pompowym. Układ wodno-pianowy wyposażony jest w zintegrowany z autopompą automatyczno-mechaniczny dozownik środka pianotwórczego Ruberg RFS 300, który umożliwia precyzyjne dozowanie środka pianotwórczego w zakresie stężeń 1, 3 i 6%.
Oświetlenie
Prawidłowe oświetlenie pojazdu podczas działań w porze nocnej zapewnia pięć lamp pola pracy LED, po dwie z każdej strony, wmontowanych w górnej części nadwozia, nad żaluzjami. Jedna lampa umieszczona jest z tyłu, pośrodku nad przedziałem autopompy. Poza tym samochód posiada na dachu, w przedniej części nadwozia pożarniczego, wysuwany pneumatycznie teleskopowy maszt oświetleniowy Fireco CS.8433.NE o wysokości 6 m od poziomu ziemi, z głowicą WISS z dwoma reflektorami LED o mocy 180 i 216 W. Maszt zasilany jest z agregatu prądotwórczego (220/380 V) o mocy 5 kVA przewożonego w skrytce za kabiną na wysuwanej półce.
Specjalistyczne pojazdy z dwoma liniami natarcia dla przemysłu
Wóz gaśniczy Grupy Azoty ZAK S.A. (Renault HD004C)
Grupa Azoty ZAK S.A. w Kędzierzynie-Koźlu, jeden z największych zakładów chemicznych w regionie, ma nowy samochód wyposażony w gaśnice śniegowe, który zastąpił starego Jelcza z 1986 roku. Samochód marki Renault HD004C został zbudowany na specjalne zamówienie, a według Grupy Azoty ZAK S.A. tylko kilka zakładowych służb ratowniczych w Polsce posiada na wyposażeniu taki pojazd. Jest to pojazd ratowniczo-gaśniczy z czterema metrami sześciennymi dwutlenku węgla i 250 kilogramami proszku. Po jego obu stronach zamontowano linie szybkiego natarcia do gaszenia dwutlenkiem węgla, zakończone prądownicami. Na pojeździe w przedziale wewnętrznym znajduje się sprzęt do ochrony dróg oddechowych, konkretnie cztery aparaty powietrzne. Do dyspozycji strażaków są także ubrania specjalne chroniące przed promieniowaniem cieplnym oraz narzędzia do prowadzenia działań ratowniczych.
Ciężki samochód proszkowo-śniegowy ORLEN S.A. (Scania P450B6X4NZ)
Zakładowa Straż Pożarna ORLEN S.A. w Płocku, największa jednostka tego typu w Polsce i jedna z największych w Europie, wzbogaciła swoją flotę o najnowszy wóz - ciężki samochód gaśniczy proszkowo-śniegowy. Zastąpił on kilkudziesięcioletni pojazd proszkowy z zabudową Rosenbauer PLF 10000 na podwoziu Steyr 32S39 (6×4).
Podwozie i silnik
Pod zabudowę wykorzystano 3-osiowe podwozie Scania P450B6X4NZ. Napęd zapewnia sześciocylindrowy silnik wysokoprężny spełniający normę Euro 6e, z turbodoładowaniem i systemami EGR oraz SCR. Moc jednostki wynosi 331 kW (450 KM). Podwozie w układzie napędowym (6×4) ma blokady mechanizmów różnicowych tylnych osi.
Kabina i nadwozie
Kabina pożarniczej Scanii to średniej długości jednomodułowa, odchylana, dwudrzwiowa, w układzie miejsc (1+1+1) kabina dzienna z podwyższonym dachem, typu CP17N. Fotele kierowcy i dowódcy mają zagłówki i trzypunktowe pasy bezpieczeństwa, zapewniające właściwy komfort pracy. Obydwa fotele posiadają zawieszenie pneumatyczne i regulowaną wysokość położenia siedziska i oparcia. Nadwozie pożarnicze wykonano z nierdzewnych profili stalowych, a poszycie z blachy aluminiowej. Pojazd posiada dziewięć skrytek sprzętowych (4+4+1), zamykanych aluminiowymi roletami, z oświetleniem LED i podestami roboczymi. Użytkowy dach nadwozia pożarniczego został pokryty aluminiową blachą ryflowaną. Krawędzie zabezpieczające dach stanowią burty będące przedłużeniem bocznych ścian nadwozia, natomiast w tylnej części barierka aluminiowa. Z przodu, za kabiną znajduje się wysuwany pneumatycznie, teleskopowy maszt oświetleniowy z dwoma reflektorami halogenowymi, każdy o mocy 180 W. W tylnej części dachu zamontowano działko proszkowe, wyposażone w dyszę proszkową o długości 80 cm, które może podawać proszek gaśniczy z intensywnością 30-50 kg/s.
Agregat proszkowy i śniegowy
W środkowej części nadwozia pożarniczego umieszczony został agregat proszkowy PLA 6000 HD. W każdym z dwóch zamontowanych zbiorników przewożonych jest 3000 kg proszku klasy ABC (łącznie 6000 kg). Wyrzut proszku następuje za pomocą sprężonego powietrza, a nie azotu, jak ma to miejsce w większości samochodów czy agregatów proszkowych. Za uzupełnianie powietrza odpowiada wchodząca w skład systemu sprężarka powietrza (kompresor). Do podawania proszku przeznaczone są dwie proszkowe linie szybkiego natarcia, które znajdują się w tylnej części zabudowy po lewej i prawej stronie. Na bębnie każdego ze zwijadeł nawinięty jest odcinek węża DN 20 o długości 25 m. Sterowanie układem proszkowym odbywa się z podświetlonego panelu sterowania systemem zasilania proszkiem. Dodatkowo, w celu możliwości przedłużenia proszkowych linii gaśniczych, w dodatkowej dolnej skrytce zamykanej aluminiową klapą odchylaną do dołu po prawej stronie, przewożone jest przenośne zwijadło z dwoma odcinkami wysokociśnieniowego gumowego węża.
Podanie dwóch linii wody (szybkie natarcie)
W pierwszej skrytce, za kabiną po prawej stronie, umieszczono agregat śniegowy wraz z panelem sterowania, składający się z ośmiu stalowych butli. Dwutlenek węgla, jako gaz gaśniczy, z uwagi na swoje cechy, nadaje się do gaszenia materiałów i przedmiotów o dużej wartości materialnej, dokumentacyjnej, technicznej i kulturowej. Wszystkie butle agregatu wyposażone są w zawory szybkootwieralne, co umożliwia natychmiastowe przygotowanie agregatu do działań gaśniczych. Podawanie dwutlenku węgla na źródło pożaru następuje poprzez nawinięty na zwijadle gumowy wąż wysokociśnieniowy o długości 40 m, z możliwością przedłużenia o kolejne 40 metrów, poprzez zastosowanie dodatkowego odcinka węża.
Dodatkowe urządzenia gaśnicze
Na wyposażeniu pojazdu znalazły się również dwa przewoźne mobilne półstałe urządzenia gaśnicze PU „POŻ-PLISZKA” Sp. z o.o., przewożone w tylnych skrytkach po prawej i lewej stronie. Urządzenie typu PUG 20x wyposażone jest w zbiornik mieszczący 20 kg środka gaśniczego, natomiast w drugim typu PUG 50x, zmagazynowane jest 50 kg gazu FK-5-1-12. Jest to skuteczny zamiennik halonu, przeznaczony do gaszenia pożarów grup ABC, w tym urządzeń elektrycznych pod napięciem. Nie przewodzi on prądu elektrycznego, a po zastosowaniu odparowuje, pozostawiając czystą i suchą powierzchnię. Nowa Scania P450B6X4NZ Zakładowej Straży Pożarnej ORLEN S.A. to unikatowy wóz łączący system proszkowy i śniegowy.