Wóz Strażacki z Działkiem Wodnym: Kompleksowe Informacje

Wóz strażacki z działkiem wodnym to specjalistyczny pojazd ratowniczo-gaśniczy, który odgrywa kluczową rolę w zwalczaniu pożarów oraz w innych akcjach wymagających precyzyjnego i efektywnego dostarczania wody. Od nowoczesnych, zdalnie sterowanych systemów, przez historyczne armatki wodne adaptowane z pojazdów milicyjnych, po współczesne opancerzone konstrukcje - technologia ta stale ewoluuje, by zapewnić strażakom maksymalną skuteczność i bezpieczeństwo.

Nowoczesne Rozwiązania w Służbie Straży Pożarnej

Sprzęt strażacki ewoluuje, wprowadzając coraz bardziej zaawansowane rozwiązania. Przykładem jest specjalistyczny, 25-metrowy podnośnik koszowy, który pachnie jeszcze nowością i jest nafaszerowany elektroniką. Choć jego załogę stanowi dwóch strażaków-ratowników, w praktyce obsługiwać może go jedna osoba. Nowy podnośnik słupskiej straży może być również zdalnie sterowany. Co więcej, działkiem wodnym przyczepionym do kosza tego kolosa można kierować za pomocą pilota.

Jeden pulpit sterowniczy umieszczono na nadwoziu pojazdu, drugi w samym koszu. Na obu zamontowano konsole z ciekłokrystalicznymi ekranami, na których operator może odczytać informacje o wysokości, wysięgu bocznym czy kącie nachylenia ramion. Dostępne są także dane dotyczące prędkości wiatru, a nawet ostrzeżenie przed kolizją kosza. Elektronika nie pozwala również na przewrócenie się podnośnika, a system alarmuje o przeciążeniu. Ponadto samochód wyposażony jest w kamerę cofania, dzięki której kierowca może łatwo sprawdzić, co znajduje się z tyłu auta.

25-metrowy podnośnik skonstruowała koszalińska firma Bumar. Jak na razie, to jedyny tego typu pojazd w słupskiej straży, ale nie jedyny przystosowany do pracy na wysokości. Na stanie jednostki, przy ul. Młyńskiej 2, jest jeszcze drabina o wysięgu 37 metrów. Jednak ten nowy sprzęt lepiej sprawdza się w wąskich, osiedlowych uliczkach, ponieważ łatwiej nim manewrować.

Opancerzone Wozy z Działkami Wodnymi dla Modułu rescEU DSIM Poland

W ostatnich latach obserwujemy zapotrzebowanie na opancerzone pojazdy do przewozu i ewakuacji ratowników, szczególnie w kontekście zagrożeń CBRN (chemicznych, biologicznych, radiologicznych, nuklearnych), w tym terrorystycznych, kryminalnych czy środowiskowych. Akademia Pożarnicza ogłosiła przetarg na pozyskanie takiego pojazdu dla modułu rescEU DSIM Poland, którego obszar działań obejmuje cały świat, stąd musi on być samowystarczalny i niezależny od różnych okoliczności.

Pojazd ma osiągać gotowość do wyjazdu w ciągu 12 godzin od otrzymania dyspozycji, a jego komponenty muszą być zdolne do współpracy w izolacji od zewnętrznych źródeł wsparcia. Zgodnie z dokumentacją przetargową, pojazd jest przeznaczony do wsparcia działań analitycznych w przypadku zagrożeń czynnikami CBRNE oraz zagrożeń terrorystycznych w obszarze ewakuacji medycznej. Jego konstrukcja i budowa pozwalają na bezpieczną pracę w obszarze zagrożenia wybuchami, przeprowadzenie ewakuacji poszkodowanych ze strefy zagrożenia wybuchem oraz wjazd pojazdem w strefę skażoną.

Wymagania Techniczne Opancerzonego Wozu

Wymagania techniczne dla opancerzonego wozu są bardzo szczegółowe. Poszukiwany pojazd ma charakteryzować się następującymi parametrami:

• Chłodzony powietrzem silnik wysokoprężny o pojemności nie mniejszej niż 10 000 cm³ i mocy maksymalnej nie mniejszej niż 300 kW/408 KM, spełniający minimum normę emisji EURO 3 i przystosowany do zasilania paliwem NATO F-34.
• Automatyczna przekładnia o minimum sześciu biegach, z dodatkową chłodnicą silnika do stref gorących oraz oddzielną chłodnicą oleju skrzyni biegów.
• Maksymalna prędkość co najmniej 90 km/h i minimalny zasięg na zbiorniku paliwa 400 km.
• Zdolności terenowe: głębokość brodzenia min. 1100 mm, prześwit 400 mm (+/- 30 mm), kąt natarcia i zejścia min. 35°.
• Możliwość pracy w strefach klimatycznych A2, A3 i C1 (STANAG 2895), w temperaturach od -25°C do +45°C i wilgotności względnej minimum 75% przy +28°C.

Układ napędowy 4x4 ma być chroniony przed warunkami zewnętrznymi, obie osie mają posiadać niezależne, regulowane pneumatyczne zawieszenie, blokady mechanizmów różnicowych uruchamiane z pozycji kierowcy oraz układ ABS z regulacją czułości. Wymagany jest również centralny system pompowania opon sterowany z kabiny kierowcy, z automatycznym zabezpieczeniem przed utratą ciśnienia, a koła muszą być wyposażone we wkładki typu runflat.

Zabudowa i Ochrona

Nadwozie nowego wozu powinno pomieścić trzech strażaków oraz umożliwiać transport/ewakuację dwóch poszkodowanych na noszach, z systemem transportowym i noszami w zestawie. Wszyscy członkowie załogi mają siedzieć w fotelach przeciwybuchowych. Ochrona balistyczna określona jest na poziomie min. 2 wg STANAG 4569, a przeciwminowa na 2a/2b. Drzwi po każdej stronie mają mieć mechaniczny system zamykania i elektryczne wspomaganie otwierania. Z tyłu pojazdu ma być opuszczana hydraulicznie rampa, przystosowana do wejścia/wyjścia ratowników oraz wnoszenia noszy.

Wnętrze pojazdu ma umożliwiać ewakuację wszystkich członków załogi zarówno przez drzwi, jak i tylną rampę. Nadwozie będzie wyposażone w system nadciśnienia z filtrowentylacją, chroniący przed zagrożeniami CBRNE. Maksymalne wymiary pojazdu to: wysokość do 3000 mm, szerokość do 2550 mm, długość do 8000 mm, rozstaw osi 3500-4500 mm. Maksymalna dopuszczalna masa całkowita wozu to 22 000 kg.

Systemy Gaśnicze i Działko Wodne

Pojazd powinien być wyposażony w zbiornik na wodę o minimalnej pojemności 1500 dm³ i maksymalnej do 2000 dm³, zapewniający zaopatrzenie wodne systemów ochronnych pojazdu oraz działka wodnego. W tylnej części nadwozia musi znajdować się system podłączenia linii zasilającej do napełniania zbiornika i prowadzenia ciągłych działań ratowniczych.

Działko wodne, zamontowane na przednim zderzaku (z możliwością demontażu), ma mieć wydajność minimum 1000 dm³/min i być sterowane joystickiem z kabiny kierowcy. Minimalny zakres pracy działka to: poziomo +/- 90°, pionowo od -45° do +90°. Dodatkowo pojazd musi być wyposażony w instalację chłodzenia wodnego, służącą jako jego zabezpieczenie termiczne i system dekontaminacji. Zestaw dysz ma zapewnić chłodzenie powierzchni nadwozia z opcją zaprogramowania czasu działania, a system powinien działać podczas jazdy pojazdu.

Faworyt Przetargu: CZS 15 Triton / Waran

Analiza wymagań przetargowych wskazuje, że obiektem pożądania polskich strażaków jest pojazd zbliżony konfiguracją do czeskiego CZS 15 Tritona, a bardziej jego polski odpowiednik stworzony na tym samym podwoziu Tatry, dostarczany na krajowy rynek przez Hutę Stalowa Wola pod nazwą Waran.

Pod koniec 2019 roku do Straży Pożarnej Republiki Czeskiej (HZS ČR) dostarczono dwa takie samochody ratowniczo-gaśnicze, w tym opancerzony pojazd gaśniczy 4x4 - CZS 15 Triton. Trafiły one do jednostki ratowniczej przeznaczonej do walki z pożarami w obszarach niebezpiecznych i pożarami lasów. CZS 15 Triton to efekt współpracy firm: Excalibur Army (dostawca bazowego pojazdu), Tatra Trucks (dostawca podwozia) oraz THT Polička (wykonawca zabudowy pożarniczej).

Triton jest pojazdem dowodzenia i rozpoznania przeznaczonym do działania w trudnych warunkach terenowych i w środowiskach o wysokim poziomie zagrożenia. Może być wykorzystywany w akcjach ratowniczych w pożarach z ryzykiem wybuchu, w obszarach z niebezpiecznymi lub wybuchowymi materiałami, w wypadkach w zakładach chemicznych, w obszarach skażonych substancjami toksycznymi, a także w klęskach żywiołowych, pożarach lasów lub w następstwie ataków terrorystycznych.

Długość pojazdu wynosi 6271 mm, szerokość 2550 mm, wysokość w stanie gotowym do jazdy 2760 mm, a masa całkowita 16 ton. Przedział pożarniczy Tritona mieści zbiornik wody o pojemności 2000 litrów, pompę THT PJA 1500 (o wydajności 1500 l/min i ciśnieniu 1,0 MPa) oraz przestrzeń do przechowywania sprzętu. Pompa zasila działko wodne ALCO APF 2-DC zamontowane na przednim zderzaku oraz system dysz ochronnych do chłodzenia pojazdu. Efektywny zasięg działka, przy nominalnym natężeniu przepływu wynoszącym 2000 l/min, wynosi ponad 35 metrów. Jego sterowanie możliwe jest za pomocą pulpitu i joysticka zamontowanego w kabinie.

Zabudowa pożarnicza znajdująca się za 4-drzwiową opancerzoną kabiną załogi wykonana jest z lekkiego metalu z zewnętrzną okładziną o zwiększonej odporności na uszkodzenia mechaniczne. Stanowiący bazę dla Tritona wielozadaniowy pojazd opancerzony Patriot II został opracowany przez czeskie spółki Excalibur Army i Tatra Defence Vehicle. Jego bazą jest podwozie samochodu ciężarowego Tatra T-815-7. W Wojsku Polskim czeski wóz znany jest pod nazwą Waran.

Historia Armatek Wodnych w Służbie Pożarniczej

Milicyjne armatki wodne niosą ze sobą szczególnie ponurą historię, uczestnicząc w tłumieniu protestów. Jednak w latach 90. XX wieku pomilicyjne ciężarówki otrzymały szansę odpracowania niechlubnej przeszłości, trafiając do straży pożarnej.

Szczególnym przykładem takiego pojazdu jest najnowszy okaz Muzeum Służb Mundurowych w Gdańsku - armatka wodna, która rozpoczęła swoją służbę w gdańskim oddziale Milicji Obywatelskiej, wykorzystywana między innymi przy protestach okresu stanu wojennego. Następnie samochód trafił do straży pożarnej, zaliczając służbę w PSP oraz OSP. Podstawowymi armatkami wodnymi tego okresu były Stary 29 oraz Jelcze 420 Hydromil.

Opisywany pojazd to jednak austriacki Steyr RWD 7500, wyposażony w zabudowę renomowanej marki Rosenbauer i wyprodukowany w 1972 roku. Otrzymał on sześciocylindrowy silnik diesla oraz benzynowy silnik typu V4 od Forda, który napędzał pompę o wydajności 1600 l/min. Z tyłu znalazł się też zbiornik na wodę o pojemności 7,5 m³, a samochód miał na wyposażeniu płyty pancerne, wzmocnione szyby oraz rozbudowaną kabinę.

Po wycofaniu z milicyjnego użytku na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, samochód trafił do Państwowej Straży Pożarnej w Suwałkach. Wcześniej zdemontowano z niego wieżyczkę z działkiem wodnym, a nadwozie przemalowano na czerwono. Służył następnie w OSP Prostki w latach 1994-2014, a ostatnim służbowym przystankiem była jednostka OSP Długosze. Obecnie, dzięki staraniom miłośników, trafił do Muzeum Służb Mundurowych w Gdańsku.

Rola Wodnego Wozu Strażackiego w Gaszeniu Pożarów

Wodny wóz strażacki jest jednym z najbardziej podstawowych i powszechnie stosowanych pojazdów strażackich na świecie. Niezależnie od tego, czy chodzi o reakcję na pożar domów, pożar przemysłowy, czy pożar zagrażający społecznościom wiejskim, tego typu aparat strażacki odgrywa kluczową rolę w szybkim i skutecznym dostarczaniu wody w celu stłumienia płomieni.

Wodny wóz strażacki to pojazd gaśniczy wyposażony w pokładowy zbiornik na wodę, pompę strażacką, systemy węży i powiązany sprzęt gaśniczy. W przeciwieństwie do wyspecjalizowanych wozów strażackich, takich jak wóz strażacki z pianką, ciężarówka z drabiną powietrzną, lub pojazd ratowniczy, wodny wóz strażacki skupia się głównie na gaszeniu pożaru na bazie wody.

Funkcjonowanie i Zastosowanie

Podstawową misją wodnego wozu strażackiego jest gaszenie pożaru. Na obszarach o ograniczonym lub opóźnionym dostępie do hydrantów przeciwpożarowych, pokładowy zbiornik na wodę jest kluczowy. Wóz strażacki przyjeżdża z własnym zapasem, dzięki czemu strażacy mogą natychmiast rozpocząć akcję gaśniczą. Po dotarciu na miejsce zdarzenia pompa strażacka pobiera wodę ze zbiornika pokładowego, hydrantu lub źródła zewnętrznego, takiego jak rzeka czy zbiornik. W przypadku długotrwałych wypadków, wozy strażackie mogą transportować wodę między miejscem napełniania a miejscem pożaru, podczas gdy pompy rozprowadzają wodę do linii ataku.

Wodne wozy strażackie są bardzo wszechstronne i można je stosować w różnorodnych środowiskach:

• Obszary miejskie i podmiejskie: Na tych obszarach zwykle dostępne są systemy hydrantowe, ale wbudowany zbiornik zapewnia natychmiastową akcję.
• Obszary przemysłowe: Fabryki, magazyny, rafinerie i centra logistyczne charakteryzują się większymi obciążeniami pożarowymi i złożonymi zagrożeniami, gdzie duże zbiorniki wody są nieocenione.
• Obszary wiejskie: Na obszarach, gdzie hydrantów jest niewiele lub nie ma ich wcale, niezastąpione są wodne wozy strażackie, często w postaci cystern o dużej pojemności.
• Interfejs miejsko-leśny: Na obszarach, gdzie lasy stykają się z zabudową mieszkaniową, wodne wozy strażackie są projektowane z myślą o możliwościach terenowych i reagowaniu na pożary.

Pojemność Zbiorników na Wodę

Ilość wody, jaką może przewozić wóz strażacki, może się znacznie różnić w zależności od jego rozmiaru, konstrukcji i przeznaczenia:

• Standardowe miejskie wozy strażackie: Typowy wóz strażacki może pomieścić od 500 do 1500 galonów (około 1900 do 5700 litrów) wody.
• Wozy strażackie na terenach wiejskich: Mogą być wyposażone w większe zbiorniki, mieszczące od 1500 do 3000 galonów (około 5700 do 11 350 litrów) wody. Niektóre jednostki korzystają z "tankowców", które mogą transportować nawet do 5000 galonów (około 19 000 litrów).
• Wozy strażackie do gaszenia pożarów lasów: Te specjalistyczne pojazdy są bardziej zwrotne i mogą przewozić od 300 do 1000 galonów (około 1135 do 3785 litrów) wody, z naciskiem na elastyczność w trudnym terenie.

Wozy strażackie są wyposażone w zaawansowane systemy pompowania wody ze zbiorników pod wysokim ciśnieniem, co pozwala im docierać na duże wysokości i odległości. Pompa wodna, serce systemu, zazwyczaj może pompować wodę pod ciśnieniem do 1500 galonów na minutę (GPM) lub więcej. Wozy są również wyposażone w różnego rodzaju węże i dysze, a niektóre także w systemy pianowe, które mieszają wodę z pianą gaśniczą.

Chociaż wozy strażackie zazwyczaj przewożą wodę, warto zaznaczyć, że wozy drabinowe zazwyczaj tego nie robią. Służą one głównie do akcji poszukiwawczo-ratowniczych i zapewniania strażakom dostępu do wysoko położonych miejsc, choć niektóre mogą być wyposażone w przyłącza wodne zasilane z zewnętrznych źródeł.

Rozwój Polskich Samochodów Pożarniczych z Elementami Wodnymi

Produkcja samochodów pożarniczych ma w Polsce długą tradycję, często podejmowaną przez przedsiębiorstwa zaopatrujące wcześniej strażaków w sprzęt. Przykładem jest Fabryka Narzędzi Pożarniczych „Strażak” z Warszawy, założona w 1898 roku.

Pionierskie Lata i Okres Międzywojenny

Pierwszym polskim miastem, które zmotoryzowało strażaków był Poznań, gdzie w listopadzie 1911 roku do służby weszły trzy wozy bojowe na niemieckich podwoziach Daimlera. Przed II wojną światową samochody pożarnicze, zwane wówczas „autopogotowiami”, były produkowane również w Zakładach Mechanicznych Ursus SA, spółce Lilpop, Rau i Loewenstein czy „Unii Strażackiej” we Lwowie. Po rozpoczęciu produkcji samochodów w Polsce, zaczęto montować zabudowy pożarnicze na krajowych podwoziach, głównie Ursusa A i Polskiego Fiata 621.

Polska Produkcja Po II Wojnie Światowej

Pierwszy samochód pożarniczy opracowany po II wojnie powstał w 1948 roku w Państwowych Zakładach Lotniczych w Mielcu na podwoziu angielskiego Bedforda OLBZ. Później produkcję samochodów strażackich rozpoczęła Sanocka Fabryka Wagonów „Sanowag” (obecny Autosan), gdzie w latach 1952-58 powstało nieco ponad 2500 wozów gaśniczych na podwoziach ówczesnych Starów. W 1958 roku produkcję pojazdów pożarniczych rozpoczęły Jelczańskie Zakłady Samochodowe.

Jelcz 003 i Jelcz 028: Średnie Samochody Wodno-Pianowe

Jednym z najczęściej spotykanych wśród najstarszych polskich samochodów pożarniczych jest Jelcz 003 na podwoziu Stara 25, tzw. „babki”, produkowany od 1969 do 1975 roku. Był on rozwinięciem Jelcza 028 wprowadzonego w 1966 roku. Oba modele powstały na podwoziu Stara z 6-cylindrowym silnikiem benzynowym. Jelcz 003 był zaliczany do średnich samochodów gaśniczych wodno-pianowych. Masa własna wynosiła 5,05 t, całkowita 8,6 t. Nadwozie pożarnicze typu N-762 mieściło czterech strażaków, a dwóch kolejnych jechało w kabinie kierowcy. W stosunku do poprzednika Jelcz 003 miał zwiększony ze 120 do 200 l zbiornik na środek pianotwórczy. Warto zaznaczyć, że już Jelcz 028 pozwalał używać autopompy i działka w trakcie jazdy. Ponadto był to pierwszy polski samochód strażacki ze skuteczną linią szybkiego natarcia.

Jelcz 004: Ciężki Wóz Gaśniczy Wodno-Pianowy

W kategorii „najpopularniejsze wozy strażackie PRL-u” poczesne miejsce zajmuje Jelcz 004, wprowadzony do produkcji w grudniu 1974 roku. Ten ciężki samochód gaśniczy wodno-pianowy powstał na podwoziu Jelcza 315 MS z turbodoładowanym silnikiem wysokoprężnym SW 680/105 o mocy 243 KM. Nadwozie pożarnicze mieściło m.in. zbiornik wody o pojemności 6000 l i zintegrowany z nim zbiornik środka pianotwórczego o pojemności 600 l, a także autopompę napędzaną wałkiem od przystawki przy skrzyni biegów. Standardową, jelczańską kabinę typu 113 przystosowano do przewozu czterech strażaków. Pierwotny wariant nosił oznaczenie GBA 6/32 i w 1979 roku został zastąpiony przez zmodernizowanego Jelcza 004M GCBA 6/32 z bardziej wydajnym układem wodno-pianowym. Co ważne, zrezygnowano również z odmiany z dwoma działkami, w produkcji pozostały samochody z działkiem pojedynczym.

Jelcz 005: Następca z Napędem 4x4

Od początku lat siedemdziesiątych, równocześnie z Jelczem 004 był projektowany Jelcz 005. Planowano, że będzie korzystał z podwozia nowej rodziny Starów i zastąpi Jelcza 003. Jelcz 005 na podwoziu Stara 244 z napędem 4×4 był z założenia następcą Jelcza 003. Ciężarówka miała silnik wysokoprężny S359 o mocy 150 KM. Za 2-osobową kabiną kierowcy zamontowano nadwozie pożarnicze z miejscem dla 4 strażaków. Zbiornik wody miał pojemność 2500 l, a środka pianotwórczego 250 l. Samochód był wyposażony w autopompę napędzaną od skrzyni biegów oraz pojedyncze działko o wydajności 1600 l/min. Produkowano go do 1999 roku.

Mimo upływu lat, Jelcze 005 oraz 008, podobnie jak Jelcze 004, pełniły służbę jeszcze w XXI wieku, świadcząc o ich długowieczności. Te dawne, polskie samochody pożarnicze zyskują z wolna status legendy.

Wodny wóz strażacki, niezależnie od epoki i technologii, jest kamieniem węgielnym współczesnego gaszenia pożarów. Przenosząc wodę, wytwarzając ciśnienie i dostarczając kontrolowane strumienie w celu stłumienia płomieni, zapewnia niezbędną pierwszą linię obrony przed wszelkiego rodzaju pożarami. Ich prosta konstrukcja, elastyczność operacyjna i sprawdzona skuteczność sprawiają, że wodne wozy strażackie pozostają niezastąpione dla straży pożarnej na całym świecie.

tags: #woz #strazacki #z #dzialkiem #wodnym