Kwestia korzystania z płatnych odcinków autostrad przez pojazdy służb ratowniczych, w tym jednostki ochrony przeciwpożarowej, od lat budzi dyskusje. Problem dotyczy zwłaszcza przejazdów niebędących bezpośrednio udziałem w akcji ratowniczej (np. przejazdy techniczne, serwisowe czy zmiana miejsca stacjonowania), podczas których pojazdy nie korzystają z sygnałów uprzywilejowania.
Warto pamiętać, że z dniem 1 października 2021 roku system viaTOLL został zastąpiony nowym, satelitarnym systemem e-TOLL. Zmiana ta wymusiła na użytkownikach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) powyżej 3,5 tony przejście na nowe technologie rozliczeniowe, co bezpośrednio wpłynęło również na jednostki straży pożarnej.
Podstawy prawne zwolnień z opłat
Zgodnie z art. 13 ust. 3a ustawy o drogach publicznych, z opłat za przejazd drogami publicznymi zwolnione są pojazdy służb ratowniczych, w tym jednostki ochrony przeciwpożarowej. Przepisy nie wskazują wprost, że zwolnienie to przysługuje wyłącznie w trakcie trwania akcji ratowniczej z użyciem sygnałów uprzywilejowania. Niemniej jednak, praktyka stosowania tych przepisów przez zarządców dróg i operatorów systemów bywała niejednolita.
Systemy poboru opłat: od viaTOLL do e-TOLL
Historycznie, system viaTOLL opierał się na technologii mikrofalowej DSRC i urządzeniach viaBOX. Kierowcy pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony byli zobowiązani do ich posiadania, co dotyczyło również wozów strażackich GBA czy GCBA. Wprowadzenie systemu e-TOLL, opartego na pozycjonowaniu satelitarnym (GNSS), zmieniło zasady nadzoru i naliczania opłat.
- System e-TOLL: Jest obowiązkowy dla wszystkich pojazdów i zespołów pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony oraz autobusów.
- Metody rozliczeń: Użytkownicy mogą korzystać z aplikacji mobilnej e-TOLL PL, urządzeń pokładowych OBU lub zewnętrznych systemów lokalizacji (ZSL).
- Wozy strażackie: Straż Pożarna podejmowała działania mające na celu wyposażenie jednostek (PSP i OSP w KSRG) w nadajniki umożliwiające przejazd bez konieczności manualnego pobierania biletów na bramkach.
Wyzwania w codziennej praktyce
Kierowcy wozów strażackich wielokrotnie wskazywali na trudności techniczne i logistyczne przy wjeździe na płatne autostrady. Głównym wyzwaniem pozostaje:
- Konieczność korzystania z pasów serwisowych w przypadku zatorów przed bramkami.
- Nieścisłości interpretacyjne dotyczące statusu pojazdu oznakowanego, który nie znajduje się w akcji.
- Konieczność posiadania odpowiednich urządzeń elektronicznych, których dostępność rynkowa bywała ograniczona.
Niemcy - Instrukcja Obsługi (część I)
Wicewojewodowie oraz rzecznicy GDDKiA wielokrotnie podkreślali wagę priorytetyzacji przejazdów ratowniczych. Mimo deklaracji o wyposażaniu wozów w systemy pozwalające na bezbiletowy przejazd, proces ten napotykał bariery administracyjne i technologiczne. Kluczowym postulatem środowisk strażackich pozostaje pełne ujednolicenie zasad zwolnień z opłat dla wszystkich jednostek ochrony przeciwpożarowej, niezależnie od tego, czy w danej chwili realizują one sygnały uprzywilejowania, czy przemieszczają się w celach szkoleniowych lub technicznych.
tags: #wozy #strazackie #a #viatool