Ciężkie wozy strażackie: klucz do skutecznych działań ratowniczych

Wozy strażackie nie bez powodu towarzyszą strażakom każdego dnia. Błyskawicznie docierają na miejsce zdarzenia, a za ich czerwonymi drzwiami kryje się sprzęt, który pomaga w przeprowadzaniu różnorodnych działań. Bez wątpienia można stwierdzić, że rola samochodów w środowisku strażackim jest bardzo ważna.

Pojazdy strażackie nie tylko dowożą strażaków do miejsca akcji, ale pełnią także bardzo ważną rolę w transporcie kluczowego sprzętu. Na drogach niemal codziennie można zauważyć różne pojazdy strażackie - mniejsze, większe, pędzące na akcję lub wracające spokojnie do bazy. Istnieje również ważna klasyfikacja, która obejmuje trzy typy (kategorie) pojazdów pożarniczych.

Wycieczka wozem strażackim | Lekcja dla dzieci | Nauczyciele i rodzice

Charakterystyka i budowa ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych

Działania strażaków wymagają nie tylko bardzo szybkiej reakcji, ale przede wszystkim dobrego sprzętu. Ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze to podstawa wyposażenia większości jednostek ratowniczych.

Specyfikacja techniczna

Najczęściej jest to pojazd 4x4 z jednostkami napędowymi o mocy od 360 do 410 KM. Samochód ratowniczo-gaśniczy posiada zbiornik na wodę o pojemności od 4500 do 10500 litrów. Typowa pojemność zbiorników to 8000 l do 10 500 l wody i 10% pojemności środka pianotwórczego. Pojazdy tego typu dysponują pompami o dużej wydajności.

Samochody pożarnicze budowane są najczęściej na podwoziach pojazdów produkowanych seryjnie, o odpowiednio dobranych zespołach i parametrach. Solidne podwozie Scania zapewnia doskonałą sztywność skrętną i odporność na działanie momentów zginających. Podwozia Scania dedykowane dla tych rozwiązań wymagają dostosowania możliwości pojazdu do zadań, jakie ma wykonywać. Projekt pojazdu, a potem jego wykonawstwo, zawiera szereg unikatowych rozwiązań.

schemat ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego z opisem elementów

Kabiny załogowe

Nowa kabina załogowa Scania, przeznaczona dla pojazdów nowej generacji, została zbudowana na bazie kabiny P i jest dostępna w dwóch wariantach długości. Kabiny załogowe Scania wyznaczają nowy standard w branży pod względem komfortu, jakości i bezpieczeństwa. W czasie działań ratowniczych najważniejsze jest, aby zarówno załoga, jak i sprzęt szybko i bezpiecznie dotarły na miejsce akcji. W kabinie można przewozić 6 członków załogi, którzy mogą być dodatkowo chronieni przez boczne kurtyny powietrzne. Kabiny załogowe Scania cechuje duża przestrzeń wewnętrzna, umożliwiająca indywidualną aranżację przestrzeni z przodu, jak i z tyłu.

zdjęcie wnętrza kabiny załogowej Scania dla pojazdów strażackich

Układ wodno-pianowy i dodatkowe wyposażenie

Wszystkie wymienione elementy, takie jak zbiorniki na wodę i środki pianotwórcze, tworzą tzw. układ wodno-pianowy. Stosuje się również inne urządzenia dodatkowe, zamontowane na stałe, jak np. maszt oświetleniowy czy wciągarka. Do dodatkowego wyposażenia wozów strażackich zaliczyć można również: działko wodne, dodatkowy wąż oraz kamerę cofania czy falę świetlną LED.

W samochodzie strażackim można również znaleźć walizkę sprzętową, która najczęściej jest stosowana do przewożenia i przechowywania ważnych narzędzi. W takiej walizce można schować na przykład narzędzia ręczne, takie jak młotki, łomy, śrubokręty i latarki. Oprócz tego można tam umieścić narzędzia hydrauliczne, takie jak nożyce, a nawet rozpieracze.

Specjalistyczne pojazdy pożarnicze

Straż Pożarna to nie tylko walka z ogniem, ale także walka z innymi zagrożeniami, co wymaga różnorodnych, specjalistycznych pojazdów.

Samochody z drabinami obrotowymi i podnośnikami koszowymi

Znakomita większość jednostek straży pożarnej musi być wyposażona w drabiny obrotowe i podnośniki koszowe. Najczęściej instaluje się drabiny o zasięgu do 53 m. Pojazdy będące nośnikami takiego sprzętu mogą być wyposażone w krótką kabinę, Scania CrewCab lub niską Low-entry umieszczoną przed osią pojazdu. Podnośnik hydrauliczny to składana konstrukcja z koszem ratowniczym, składająca się z jednego sztywnego lub teleskopowo wysuwanego elementu, lub kilku takich elementów, lub z mechanizmu nożycowego, ewentualnie z kombinacji tych elementów, z drabiną lub bez drabiny.

zdjęcie samochodu pożarniczego z rozłożoną drabiną obrotową lub podnośnikiem koszowym

Pojazdy ratownictwa technicznego i chemicznego

W tej grupie są pojazdy z ogumieniem pojedynczym i wysokiej mobilności terenowej, obniżonej ramie w celu montażu konsoli żurawia niezwiększającej wysokości łącznej pojazdu. Wielowyjściowe napędy do rozmaitych urządzeń są standardowo stosowane w tego typu pojazdach. Samochód ratowniczo-gaśniczy może być wyposażony w drabiny i inny sprzęt ratowniczy.

Pojazdy ratownicze lotniskowe

Pojazdy ratownicze pełniące służbę na lotniskach są znacznie bardziej zaawansowane konstrukcyjnie w porównaniu do konwencjonalnych samochodów ratowniczych. Tereny otaczające lotniska zazwyczaj nie pozwalają na korzystanie z typowych samochodów ratowniczych. Są one wyposażone w pojedyncze ogumienie tylnych kół, zapewniające większy prześwit i zdolność pokonywania nierówności czy przeszkód terenowych. Pojazdy posiadają automatyczną skrzynię biegów i układ napędowy 4x4 lub 6x6.

zdjęcie specjalistycznego lotniskowego wozu ratowniczo-gaśniczego

Samochody wsparcia i logistyki

Wówczas służą jako pojazdy wsparcia, wyposażone w krótką kabinę 3-osobową. Zadaniem tych wozów jest (w razie wystąpienia takiej potrzeby) zabezpieczenie zaplecza logistycznego. Pojazdy te mogą przewozić wyłącznie węże lub być wyposażone w podręczny sprzęt gaśniczy oraz w mały zbiornik wodny (ok. 100 l) i wysoko wydajną pompę, aparaty ochrony dróg oddechowych, łomy itp. Istnieją również pojazdy wyposażone w BSP (Bezzałogowy System Powietrzny) oraz niezbędny sprzęt do prowadzenia operacji lotniczych, których głównym zadaniem jest wsparcie działań Specjalistycznych Grup Dronowych.

Samochody ratownictwa medycznego

Samochody ratownictwa medycznego to pojazdy samochodowe obsługiwane przez strażaków i przeznaczone do opieki nad pacjentami oraz ich transportu.

Oznakowanie i standaryzacja pojazdów pożarniczych

Definicja i podstawowe cechy

Samochód pożarniczy, samochód strażacki, wóz strażacki, pojazd pożarniczy, pożarowóz - to specjalnie oznakowany i przygotowany samochód (wóz bojowy) używany przez straż pożarną albo inną jednostkę ochrony przeciwpożarowej do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych lub innych działaniach statutowych (np. prewencyjnych). Pojazd samochodowy straży pożarnej (z wyjątkiem pojazdu osobowego operacyjnego straży pożarnej) powinien mieć barwę czerwieni sygnałowej, błotniki zaś i zderzaki - barwę białą.

System numeracji operacyjnej w Polsce

Pojazdy strażackie są oznaczone w większości krajów uniwersalnym numerem umożliwiającym identyfikację wozu w czasie akcji. W Polsce oznaczenie takie nazywane jest numerem operacyjnym i składa się z trzech elementów. Sposób oznakowania pojazdów, sprzętu: pływającego, silnikowego, pożarniczego określa załącznik do zarządzenia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 kwietnia 2008 r. Pierwszym jest trzycyfrowy numer (prefiks), określający powiat oraz typ jednostki. Drugim jest oznaczenie jednoliterowe województwa (zgodne z wyróżnikiem województwa na obecnych tablicach rejestracyjnych, z trzema wyjątkami: m.st. Warszawy - W; woj. mazowieckiego (bez Warszawy) - M; oraz jednostek centralnych Państwowej Straży Pożarnej, np. Komendy Głównej - [A]). Stosuje się także dodatkowo (głównie literowe) oznaczenia charakterystyki pojazdu.

infografika przedstawiająca system oznaczeń operacyjnych pojazdów strażackich w Polsce

Normy i oznaczenia techniczne

W Polsce stosuje się najczęściej oznaczenia zgodne z normą PN-79/M-51300 (od roku 2000 została zastąpiona przez PN-EN 1846-1). System oznaczeń określa norma PN-EN 1846-1:2011.

Przykłady oznaczeń:

  • Oznaczenia określają w kolejności: G - samochód ratowniczo-gaśniczy, C - ciężki, B - ze zbiornikiem wodnym, A - z autopompą, 5 - zbiornik na wodę o pojemności 5 m³, 32 - wydajność nominalna autopompy 32 hl/min.
  • Inny przykład: G - samochód ratowniczo-gaśniczy, C - ciężki, B - ze zbiornikiem wodnym, A - z autopompą, 5 - zbiornik na wodę o pojemności 5 m³, 24 - wydajność nominalna autopompy 24 hl/min.
  • Oznaczenie samochodu ratowniczo-gaśniczego klasy ciężkiej (S), kategorii uterenowionej (2), z załogą trzyosobową, ze zbiornikiem wody o pojemności 5000 dm³, z pompą pożarniczą o wydajności 3200 dm³/min.

Oznakowanie kontenerów i agregatów

Kontenery pożarnicze, agregaty ciągnione, motopompy, działka oraz przyczepy ze sprzętem pożarniczym powinny być malowane na zasadach określonych dla pojazdów gaśniczych. Kontenery-pojemniki oraz kontenery-cysterny powinny posiadać napisy określające ich zawartość lub przeznaczenie - kolor i krój liter napisów jak dla numerów na sprzęcie.

Nowoczesne rozwiązania i finansowanie

Do jednostek OSP mogą też trafić dodatkowe pojazdy finansowane z różnych źródeł. Sprzęt ratowniczy to fundament pracy strażaków. Nowoczesne wyposażenie umożliwi druhnnom i druhom z OSP zwiększenie gotowości operacyjnej oraz pozwoli na prowadzenie szybszych i bardziej efektywnych działań podczas interwencji.

tags: #wozy #strazackie #ciezki