Drabiny w Straży Pożarnej: Rodzaje, Zastosowanie i Bezpieczeństwo

W świecie służb ratowniczych wybór odpowiedniego sprzętu jest bardzo ważny - w końcu chodzi o ludzkie bezpieczeństwo oraz życie. Poza specjalnym wozem oraz całym ekwipunkiem niezbędnym do gaszenia pożaru niezwykle ważna jest drabina strażacka. To właściwie podstawowy sprzęt, który musi się znaleźć w każdej remizie. Drabiny pożarnicze są niezastąpionym elementem wyposażenia każdej jednostki straży pożarnej, pomagając w skutecznym przeprowadzeniu akcji pożarniczych.

Zastosowanie drabin strażackich

Drabina straży pożarnej ma różnorodne zastosowania. Sprawdzają się również w przypadku działań podziemnych, czyli wszędzie tam, gdzie trudno się dostać. Drabiny straży pożarnej mają więc zastosowanie gaśnicze oraz ratownicze. Dzięki niej ratownicy mogą zyskać dostęp do wyższych kondygnacji budynku bez potrzeby wchodzenia do jego środka. Drabina pomaga także prowadzić akcje gaśnicze z góry.

Dobra drabina strażacka z podporami pomaga w następujących działaniach:

• Skutecznie gasić pożary z dołu lub góry.
• Ratować ludzi z płonących budynków.
• Sięgać do kanałów i studzienek.
• Tworzyć przeprawy, na przykład po kruchym lodzie.

Drabiny strażackie aluminiowe oraz drewniane sprawiają, że praca na wysokości jest nie tylko możliwa, ale przede wszystkim bezpieczna. Czasem wykorzystywane są do działań odbiegających od stereotypowych skojarzeń - chodzi przede wszystkim o ratownictwo wodne i lądowe, gdzie używa się ich do ratowania ludzi i zwierząt na przykład po załamaniu tafli lodu.

Rodzaje drabin strażackich

Nie każdy model drabiny da się wykorzystać w danej sytuacji. Wszystko zależy od zasięgu, liczby stopni, maksymalnego obciążenia i użytego materiału. Na rynku dostępne są różne typy drabin strażackich: od standardowych drabin ręcznych, przez drabiny o rozszerzalnej konstrukcji, aż po specjalistyczne drabiny zintegrowane z pojazdami strażackimi, takie jak drabiny mechaniczne czy podnośniki koszowe.

Podstawowe rodzaje drabin ręcznych

Zgodnie z normą PN-EN 1147 z 2002 roku, podstawowe rodzaje drabin strażackich to:

• Drabina dostępna - pomaga dotrzeć do trudno dostępnych miejsc, ale nie jest przeznaczona do akcji ratunkowych, podczas których trzeba kogoś szybko przetransportować na wysokości.
• Drabina hakowa - da się ją wieszać na hakach, co jest bardzo wygodne w trakcie akcji ratowniczych.
• Drabina ratownicza wysuwana - jej konstrukcja umożliwia przeprowadzenie akcji ratowniczej, podczas której niezbędne jest przeniesienie kogoś z góry albo przetransportowanie z dołu.
• Drabina nasadkowa straży pożarnej - ratownicy używają jej podczas akcji ewakuacyjnych oraz tworzenia przejścia przez np. rów czy dach. Jest to drabina składająca się z kilku przęseł, które można łączyć ze sobą za pośrednictwem specjalnych uchwytów. Stosowana jest do podawania prądów gaśniczych, akcji gaśniczych w piwnicach, a także w studniach, na poddaszach.
• Drabina słupkowa - szczeble są zamocowane zawiasowo, więc można z łatwością składać bocznice ze sobą. Jest bardzo lekka i niewielka, więc przydaje się zarówno na zewnątrz parterowych budynków, jak i w środku domów. Sprawdza się też, gdy trzeba dostać się do kanału lub studni. Wykonana z dwóch przesuwanych względem siebie bocznic i dziewięciu szczebli. Drabina jest jedną z najlżejszych drabin strażackich stosowanych w pożarnictwie.
• Drabina teleskopowa straży - da się ją szybko oraz łatwo rozstawić. Z jej pomocą można dostać się do trudno dostępnych miejsc.
• Drabina dachowa - stosowana jest do wchodzenia po zewnętrznej stronie dachu. Adapter kalenicowy MikoRescueTech zapewnia stabilne mocowanie drabiny na dachu, zwiększając bezpieczeństwo pracy na wysokościach.
• Drabina jednoczęściowa - to podstawowy model z pojedynczym przęsłem.

Drabiny strażackie drewniane to przede wszystkim modele jednoczęściowe, wysuwane, dachowe, słupkowe i nasadowe. Wszystkie z nich, poza słupkowymi, ale za to uwzględniając hakowe, mogą być ze stopów aluminium.

Drabiny samochodowe (mechaniczne)

Wóz drabinowy, często nazywany po prostu „drabiną samochodową”, to pojazd wyposażony w zamontowaną, wysuwaną drabinę, która jest często napędzana hydraulicznie lub pneumatycznie, aby osiągać imponujące wysokości, od 30 metrów do ponad 100 metrów. Drabiny samochodowe najczęściej kojarzone są z wozem strażackim, ale są również wykorzystywane w budownictwie, pracach konserwacyjnych i przemyśle. Drabiny mechaniczne i podnośniki koszowe to zaawansowane technologicznie rozwiązania, które zapewniają najwyższy poziom bezpieczeństwa i efektywności podczas akcji ratowniczych.

Rodzaje drabin samochodowych:

• Drabiny podwieszane (powietrzne) - należą do najbardziej rozpoznawalnych typów, często używanych przez straż pożarną. Są zazwyczaj proste i nie mają przymocowanego wiadra ani kosza na górze.
• Drabiny z wysięgnikiem przegubowym (platformowe) - posiadają ramię przegubowe, które umożliwia zginanie drabiny w segmentach, co zapewnia większą elastyczność i zwrotność.
• Wozy drabinowe z glebogryzarką - wyróżniają się tym, że mają dwóch kierowców: jednego w kabinie i jednego z tyłu, który steruje drabiną. Ten podwójny system sterowania pozwala na efektywniejsze pokonywanie ciasnych zakrętów i wąskich ulic.
• Drabiny wieżowe - łączą funkcjonalność tradycyjnej drabiny z platformą lub koszem przymocowanym u góry. Taka konstrukcja umożliwia operatorom podnoszenie siebie i dodatkowego sprzętu, takiego jak węże lub sprzęt medyczny, na wyższe stanowiska.

Budowa drabin samochodowych:

Większość drabin samochodowych jest teleskopowa, z wieloma sekcjami, które wsuwają się jedna w drugą po zsunięciu drabiny. Układ hydrauliczny napędza wysuwanie, chowanie i obracanie drabiny. Podpory, czyli stabilizatory, to mechaniczne ramiona wysuwane z boków pojazdu w celu zwiększenia stabilności podczas korzystania z drabiny. Nowoczesne drabiny samochodowe są wyposażone w różnorodne systemy bezpieczeństwa, które zapobiegają wypadkom.

Zastosowanie drabin samochodowych w miastach:

W ostatnich latach, wraz z szybkim wzrostem wysokości budynków w dużych miastach, drabinowe wozy strażackie stały się istotnym elementem miejskich akcji gaśniczych i ratowniczych.

1. Dostęp do wyższych pięter: Zapewnienie dostępu do wyższych pięter, gdzie mogą być uwięzieni ludzie. Strażacy mogą ratować osoby z okien, balkonów lub dachów.
2. Wsparcie działań gaśniczych: Używanie wozów drabinowych do rozstawiania węży gaśniczych na wyższych piętrach, co pozwala na prowadzenie ognia z wyższej pozycji.
3. Dostęp do trudno dostępnych miejsc: Wozy drabinowe umożliwiają szybki dojazd do miejsc ograniczonych przez wąskie ulice, ruch uliczny i inne przeszkody.
4. Platforma robocza: Po rozłożeniu drabina może służyć jako bezpieczna i stabilna platforma robocza dla strażaków.

Nowoczesne drabiny mechaniczne Rosenbauer

Drabiny mechaniczne Rosenbauer są używane na całym świecie w akcjach ratowniczych i gaśniczych, a także w pomocy technicznej. Maksymalna wysokość robocza od 20 m do 64 m oraz różne możliwości konfiguracji gwarantują, że wybrane drabiny Rosenbauer idealnie spełnią swoje zadanie.

• Stabilność: Poziomo-pionowe podpory drabin obrotowych Rosenbauera umożliwiają całkowicie niezależne i bezstopniowe podparcie. System podpór umożliwia indywidualne sterowanie każdą podporą, nawet pionowe wysunięcie bez przesunięcia poziomego. Jeśli podnośnik musi być używany na pochyłym terenie, automatyczne poziomowanie za pomocą systemu podpór zapewnia, że obrotnica pozostaje pozioma, umożliwiając poziomowanie do 14°.
• Konfiguracja XS z ramieniem przegubowym: W sytuacjach, w których przestrzeń wokół drabiny mechanicznej jest bardzo ograniczona, Rosenbauer opracował zestaw drabin XS z ramieniem przegubowym. Minimalna odległość do środka obrotnicy w drabinie klasy 30 metrów wynosi zaledwie 6,40 m.
• System sterowania: Drabina mechaniczna Rosenbauer ma trzy stanowiska sterowania i wyświetlacz z funkcjami sterowania w kabinie kierowcy. Sercem jest system sterowania RBC Logic. Główne stanowisko sterowania na obrotnicy zapewnia optymalną widoczność, z możliwością sterowania wszystkimi ruchami głównych przęseł drabiny i przęsła przegubowego za pomocą dwóch dźwigni. Stanowisko sterowania w koszu ratowniczym jest obsługiwane za pomocą dwóch joysticków.
• Konstrukcja: Zestawy drabinowe wszystkich drabin obrotowych Rosenbauer są wykonane z wysokowytrzymałej drobnoziarnistej stali, spawanej przez roboty spawalnicze, przy użyciu konstrukcji skrzynkowej, a następnie malowanej proszkowo. Funkcja „wyrównania szczebli” automatycznie ustawia szczeble poszczególnych sekcji drabiny jeden nad drugim.
• Wyposażenie: Standardowe wyposażenie obejmuje zintegrowany pion wodny zamontowany na ostatnim przęśle, do zasilania wodnego podczas akcji gaśniczych. Zasilanie wodne może dostarczać wodę do zdalnie sterowanego działka gaśniczego o wydajności do 2000 l/min.
• Kosz ratowniczy: Nośność koszy ratowniczych Rosenbauer waha się od 300 kg do 500 kg. Przednią ścianę kosza ratowniczego można całkowicie otworzyć, aby umożliwić dołożenie dodatkowych komponentów, takich jak wspornik noszy, rampa dla wózków inwalidzkich lub pojemnik na gruz. Panel sterowania w koszu jest składany, a stanowisko sterowania znajduje się po lewej stronie.
• Podest roboczy: Podest jest wykonany w całości z wytrzymałego aluminium, pokrytego warstwą antypoślizgową i oświetlonego paskami LED bez efektu oślepiania.
• Systemy bezpieczeństwa Rosenbauer:
  • SAFETURN: liniowe projektory LED rzutują wyraźne oznaczenie strefy obrotu drabiny obrotowej na podłoże.
  • SAFESKY: mocne moduły LED zapewniają szerokie oświetlenie i umożliwiają niezawodne wykrywanie linii energetycznych.
  • SAFEJACK: cztery punktowe projektory LED oznaczają na podłożu w pełni wysunięte pozycje płyt podporowych.
  • SAFESTEP: kolorowe oświetlenie stopni dostępowych wskazuje poziom zagrożenia.

Wóz drabinowy XCMG DG100

Wóz drabinowy XCMG DG100 wyróżnia się jako wielofunkcyjne rozwiązanie gaśnicze, które łączy w sobie możliwości drabiny strażackiej, wozu z armatką wodną o dużym zasięgu i wozu strażackiego z pianką. Drabinowy system przeciwpożarowy DG100 ma montowaną z boku konstrukcję z wysięgnikiem kombinowanym, o maksymalnej wysokości roboczej 102 metrów i maksymalnym wysięgu 27 metrów, co zapewnia doskonałą zdolność pokonywania przeszkód na dużych wysokościach. Wyposażony jest w 32 zabezpieczenia drabinowe, które zapewniają kompleksową ochronę podczas akcji ratownictwa powietrznego. Drabinowy wóz strażacki DG100 to podstawowe wyposażenie nowoczesnych flot miejskich straży pożarnej.

Ze względu na ich wyspecjalizowany charakter i zaawansowaną technologię, drabiny samochodowe są drogie. Zaawansowany model, taki jak DG100, może kosztować nawet 15 000 000 dolarów. Taka duża drabina strażacka może ważyć ponad 50 ton, w zależności od konfiguracji i systemów pokładowych.

Zasady bezpieczeństwa i konserwacja drabin

Podobnie jak inne sprzęty wykorzystywane przez służby, drabiny strażackie również obowiązują konkretne normy bezpieczeństwa. Zachowanie wysokich standardów jest bardzo ważne z perspektywy nie tylko ratowanych osób czy miejsc, ale także osób ratujących. Wszystkie drabiny strażackie muszą spełniać surowe normy bezpieczeństwa. Powinny być wykonane z wytrzymałych materiałów, takich jak stal czy aluminium, które są odporne na ogień i inne ekstremalne warunki.

Zasady bezpieczeństwa podczas używania drabin:

• Gdy sprzęt opiera się np. o budynek, to jego wierzchołek musi wystawać o co najmniej 2-3 szczeble w górę.
• Prawidłowy kąt ustawienia drabiny przy ścianie wynosi 70 +/- 5° w stosunku do podłoża.
• Stopki zawsze muszą stabilnie stać i być zabezpieczone przed przesuwaniem się. Podłoże powinno być jednakowo twarde dla zachowania równowagi.
• Drabiny strażackie z podporami, jak i inne rodzaje nie mogą być rozstawiane blisko napowietrznych linii energetycznych. Jest to jedno z największych zagrożeń związanych z korzystaniem z drabiny samochodowej. Z tego powodu wiele drabin samochodowych jest izolowanych lub wykonanych z materiałów nieprzewodzących.
• W trakcie wchodzenia należy trzymać się szczebli - nigdy bocznic. Kiedy lewa dłoń dotyka następnego szczebla, to prawa noga powinna przesunąć się również w górę.
• Podczas akcji gaśniczej na drabinę strażacką można wejść w odpowiednim stroju oraz z adekwatnym wyposażeniem.
• Z drabiny dla straży pożarnej może korzystać jednocześnie do 3 osób w zależności od modelu.
• Podczas akcji ratowniczych ani ćwiczeń nie wolno jej używać jako wariantu wolnostojącego.

Obsługa drabiny samochodowej wiąże się z nieodłącznym ryzykiem i wymaga specjalistycznego szkolenia. Operatorzy muszą precyzyjnie manewrować drabiną, często w sytuacjach wysokiego napięcia. Szkolenie obejmuje obsługę elementów sterujących hydrauliką, rozkładanie podpór oraz znajomość limitów wagowych. Zarządzanie obciążeniem jest kluczowym czynnikiem, ponieważ przekroczenie dopuszczalnego obciążenia może zagrozić stabilności drabiny. Silny wiatr, deszcz i inne niekorzystne warunki pogodowe mogą sprawić, że korzystanie z drabiny samochodowej będzie niebezpieczne.

Konserwacja drabin straży pożarnej

Aby drabina strażacka zawsze była sprawna i działała prawidłowo, za każdym razem trzeba weryfikować jej stan techniczny. Uwagi wymagają wszystkie elementy - każdy szczegół może wpłynąć na poziom bezpieczeństwa. W przypadku nawet drobnej usterki musi to być odnotowane w protokole oraz niezwłocznie zgłoszone do odpowiednich służb - taki sprzęt nie nadaje się do użytku.

• Drabiny aluminiowe: Nawet po jednym użyciu należy ją wyczyścić - wystarczy woda oraz łagodne środki czyszczące - oraz użyć specyfików, które uchronią konstrukcję przed korozją. Modele wysuwane zawsze warto przetrzymywać w pozycji pionowej. Jeśli jednak musi być ustawiona poziomo, powinna być podparta w przynajmniej 3 miejscach i nie leżeć na ziemi.
• Drabiny drewniane: Lepiej trzymać tam, gdzie jest sucho oraz chłodno.

tags: #wozy #strazackie #drabina