W wielu małych miejscowościach dzieci od najmłodszych lat zaglądają do remiz strażackich. Na przykład po to, aby wziąć do ręki strażacki sprzęt, przymierzyć hełm i ubranie, w którym Strażak jeździ do akcji. Takie doświadczenia często prowadzą do zainteresowania się służbą pożarniczą, a dla najmłodszych stworzono Dziecięce Drużyny Pożarnicze (DDP) w Ochotniczych Strażach Pożarnych (OSP).
Znaczenie Dziecięcych Drużyn Pożarniczych dla rozwoju dzieci
Dziecięce Drużyny Pożarnicze są istotne z kilku powodów, wspierając rozwój najmłodszych w kluczowych obszarach:
- Bezpieczeństwo: Dziecko powinno znać zasady postępowania w różnych sytuacjach życiowych, tak, aby uniknąć zagrożeń. Dziecięce Drużyny Pożarnicze uczą dzieci podstawowych zasad bezpieczeństwa, takich jak zachowanie się w sytuacjach zagrożenia pożarem oraz jakie działania podjąć w przypadku pożaru. Ważnym elementem podczas organizacji zajęć jest również zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa.
- Edukacja przez zabawę: Edukacja powinna sprawiać frajdę. Podczas tzw. flow, czyli głębokiego zanurzenia w konkretnej aktywności, pojawiają się emocje, które sprzyjają zapamiętywaniu informacji, nabywaniu umiejętności i kształceniu postaw. Utworzenie Dziecięcej Drużyny Pożarniczej może przyczynić się do szybszego osiągania przez dzieciaki zaplanowanych wyników oraz daje szansę na indywidualny rozwój.
- Kultura Społeczna: Odnosi się ona do wytworów niematerialnych, symbolicznych, które wiążą się z tradycją, normami i zasadami życia w społeczeństwie i moralnością.
- Rozwój osobisty: Każde dziecko pod wpływem różnych bajek i przygód superbohaterów marzy, aby zostać jednym z nich. Nic tak nie napawa dziecka dumą, jak posiadanie własnej supermocy, którą może być umiejętność gaszenia pożaru i ratowania drugiego człowieka.
Organizacja zajęć w Dziecięcych Drużynach Pożarniczych
Najważniejszym elementem jest określenie grupy docelowej, czyli wieku dzieci. Należy dążyć do stworzenia takich grup, aby dzieci były rocznikowo najbardziej zbliżone do siebie (np. 5-7 lat). Często zdarzają się sytuacje, kiedy na zajęcia przychodzą rodzeństwa, np. z różnicą wieku 3-4 lat, i chcą razem aktywnie uczestniczyć w organizowanych zajęciach, co również należy uwzględnić.
Nabór i pierwsze spotkanie
Gdy określimy grupę docelową, musimy zachęcić młodych przyszłych adeptów, aby zechcieli przyjść na zajęcia. W erze komputerów nie jest to najłatwiejsze i wymaga zaangażowania i kreatywności. Sprawdzonymi sposobami są media społecznościowe i ogłoszenia o naborze lub wizyty w przedszkolach, gdzie można zachęcić dzieci do przyjścia na zajęcia (np. poprzez rozdawanie zaproszeń). Pierwsza zbiórka powinna dotyczyć również opiekunów i rodziców - można ją zorganizować równolegle lub dodatkowo. Wszystkie dokumenty należy podpisać przed rozpoczęciem zajęć.
Częstotliwość i czas trwania zajęć
Zajęcia powinny być prowadzone co najmniej 2 razy w miesiącu. Zbiórka DDP nie powinna trwać dłużej niż 45 minut, wliczając trzy przerwy. Przerwy powinny być 4-5 minutowe, aby dzieci mogły się napić, coś zjeść oraz skorzystać z toalety i odpocząć. Do zajęć potrzebne są długie skarpety i karteczki z numerami alarmowymi.
RYTMIKA DLA DZIECI - STRAŻ POŻARNA - BAJKI- PRZEDSZKOLE
Przykładowy przebieg zajęć i zabaw dla maluchów
Zbiórkę należy zacząć od ustawienia dzieci w linii. Najlepszym sposobem jest rozłożenie węża strażackiego, do którego dzieci równo ułożą swoje nogi. Następnie witamy dzieciaki okrzykiem: "Baczność! Spocznij!", pokazując poprawną postawę.
Rozgrzewka
Ustawiamy dzieci w kole i maszerujemy, głośno krzycząc "Raz Dwa Raz Dwa". Następnie dzieci wykonują polecenia: "Prawa ręka do góry, Lewa ręka do Góry", maszerując raz w jedną stronę, raz w drugą, podnoszą ręce. Mogą również wspinać się na palce, podnosząc dwie ręce do góry.
Zabawy ruchowe
- "Ogonek": Każde dziecko odkłada jedną skarpetę, a drugą pomagamy włożyć w spodnie lub przyczepić tak, by miało ogonek. Na sygnał (gwizdek) dzieci biegają po wyznaczonym terenie i wyciągają sobie ogonki - osoby bez ogonka siadają. Na kolejny sygnał (gwizdek) dzieci ustawiają się w linii przed wężem (można w tym czasie nałożyć na lewego buta skarpetę). Następnie podnoszą wąż i trzymają go równo w linii. Na komendę dają krok do przodu lewą nogą (np. "skarpety krok do przodu", "buty krok do przodu").
- "Pali się!": Dzieci układają ze skarpet małe kółeczka, czyli swoje remizy, i ustawiają się obok. Na sygnał (gwizdek) dzieci rozbiegają się po wyznaczonym placu / sali. Na sygnał "Pali się!" muszą stanąć koło remizy. Kiedy pożar zostanie ugaszony, dajemy sygnał i dzieci znów się rozbiegają, a w tym czasie likwidujemy jedną remizę. Osoba, która nie będzie miała remizy, odpada. Dzieci nie lubią przegrywać i odpadać z gry, ale muszą się również takiego zachowania nauczyć.
Nauka numerów alarmowych i zasad zachowania
Zbiórka przed wężem, dzieci siadają i zawiązują nóżki na kokardki (siedzą po turecku). Wtedy obowiązuje jedna zasada uczestnictwa w zajęciach: kiedy opiekunowie mówią, dzieci słuchają i odwrotnie. Obrazki trzymają dzieci, które ustawiamy w każdym kącie, by były widoczne. Należy również pokazać, jak najlepiej zapamiętać numer 112 - europejski numer alarmowy: "Jedne usta - pokazują wszystkie dzieci na swoje usta. Jeden nosek - pokazują wszystkie dzieci na swój nos. Dwa oczka - i dzieci pokazują na swoje oczka".
Następnie na środku sali rozrzucamy karteczki z numerami telefonów alarmowych. Na sygnał "start" każdy podnosi karteczkę, patrzy na numer alarmowy, jaki jest tam zapisany, i ustawia się przy odpowiednim rysunku.
Ćwiczenia sprawnościowe i zespołowe
- "Dowódca wydaje komendy": Zbiórka przed wężem na sygnał (gwizdek). Uczymy dzieci odliczania do dwóch. Następnie na komendę jedynki robią krok do przodu i w bok, tworząc pary. Wydajemy wtedy komendy, pokazując dzieciom, co mają robić, np. "Włosy" - wszystkie dzieci kładą ręce na włosach, "kolana" - wszystkie dzieci kładą ręce na kolanach, "brzuch" itd. Natomiast kiedy pada komenda "Pali się!", zabieramy skarpetę.
- "Gaszenie ognia wodą": Tworzymy dwie drużyny z jedynek i dwójek. Ustawiamy dwie wanienki z wodą i układamy wycięte ognie z papieru na powierzchni wody. Dzieci ustawiają się wokół wanienek z przygotowanymi spryskiwaczami (gaśnicami) i na sygnał, używając spryskiwaczy, gaszą płomienie, zatapiając je całkowicie. Wygrywa drużyna, która zatopiła pierwsza wszystkie ognie.
- "Wąż wodny": Na sygnał (gwizdek) dzieci ustawiają się w linii przed wężem. Ustawiamy wanienki z wodą i w odległości dwa wiadra/pojemniki. Następnym zadaniem będzie z większej odległości przelanie wody z wiaderka A do wanienki B. Dzieci z kubeczkami ustawiają się między punktem A i B, tworząc wąż. Współpracują ze sobą. Pierwsza osoba nabiera wodę, przelewa następnej osobie, a ta kolejnej.
- "Raz dwa trzy, dowódca patrzy": Dzieci ustawiają się na jednym końcu sali, na linii startu, i ruszają do przeciwległego jej końca, gdzie stoi dowódca. Dowódca odwraca się i kiedy popatrzy w stronę drużyny, wszyscy muszą być nieruchomo. Każdy, kto się poruszy, może być wrócony przez dowódcę na linię startu.
Utrzymanie zainteresowania i różnorodność zajęć
Istotnym elementem zachęcenia dzieciaków do przyjścia na kolejne zajęcia jest niewiadoma, co na nich będzie. Wzbudzamy ich ciekawość, np. prosimy, żeby przyniosły duże, długie skarpety bądź wanienki i opakowanie (np. po spryskiwaczu do szyb). Ważne jest, aby zmieniać miejsce organizacji zajęć, co jest tak samo ważne jak ich różnorodność. Zajęcia, w zależności od pogody, można organizować na zewnątrz. Raz na 2 miesiące warto się też zintegrować i zamiast zajęć zrobić np. ognisko.
Pionierka Dziecięcych Drużyn Pożarniczych
Jedną z kluczowych postaci w rozwoju Dziecięcych Drużyn Pożarniczych w Polsce jest Agnieszka Żurek - pomysłodawczyni i właścicielka pierwszego Dziecięcego Poligonu Strażackiego w Polsce. Jest również Prezeską Stowarzyszenia Akademia Małego Strażaka. Posiada bogate doświadczenie w samorządzie, pełniąc funkcje Dyrektora Centrum Kultury, Kierownika Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, a także Sekretarza Urzędu Gminy. Jej zaangażowanie zostało docenione - jest zdobywczynią Strażackiego Oskara - Statuetki Floriany oraz odznaczona Brązowym Medalem „Zasłużony dla Pożarnictwa” i medalem Ministra Edukacji Narodowej za dzielność edukacyjną dotyczącą dzieci i młodzieży.