Zbijak do szyb samochodowych jest niezbędnym elementem wyposażenia podczas działań ratowniczych, umożliwiającym szybkie i sprawne uzyskanie dostępu do osób poszkodowanych. Właściwe dobranie narzędzia oraz technika pracy mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zarówno ratownika, jak i osoby znajdującej się wewnątrz pojazdu.
Podczas akcji ratowniczych w zdarzeniach drogowych szyb samochodowych nie powinno się wybijać przy użyciu standardowego sprzętu burzącego. Uderzenie takim narzędziem powoduje, że wpada ono wraz ze szkłem do wnętrza pojazdu, co może zranić poszkodowanego. Ponadto huk towarzyszący użyciu ciężkiego sprzętu jest bardzo głośny, co prowadzi do dyskomfortu i może wywołać urazy wtórne u przytomnych osób.

Rodzaje szyb w pojazdach
Współczesne pojazdy wykorzystują dwa główne rodzaje szyb, co determinuje wybór odpowiedniego sprzętu ratowniczego:
- Szyby hartowane: Składają się z jednej warstwy szkła. W momencie pęknięcia rozpadają się na liczne drobne, ostre kawałki.
- Szyby laminowane: Konstrukcja składa się z dwóch lub więcej warstw szkła połączonych folią (PVB, TPU lub EVA). W trakcie próby zbicia powstają jedynie „pajączki”, a szyba nie rozpada się na drobne elementy.
Ważne: Należy pamiętać, że obecnie szyby laminowane są stosowane nie tylko w przednich oknach, ale również w niektórych modelach samochodów w drzwiach bocznych.
Usuwanie szyb laminowanych
Do usunięcia szyby laminowanej konieczne jest użycie specjalistycznego sprzętu, takiego jak:
- Piła ręczna dedykowana do cięcia szyb laminowanych.
- Piła szablasta z odpowiednim brzeszczotem.
- Sprzęt doraźny, np. Halligan z końcówką do cięcia blachy.
Podczas cięcia powstają drobinki szkła i folii, które są szkodliwe dla zdrowia. Strażacy muszą stosować maski filtracyjne oraz okulary ochronne, dbając również o zabezpieczenie rannych w pojeździe.
Technika pracy ze zbijakiem do szyb hartowanych
Aby sprawnie zbić szybę hartowaną, należy stosować dedykowane zbijaki. Na rynku dostępne są następujące typy narzędzi:
- Zbijaki automatyczne: Uruchamiane poprzez mocne dociśnięcie końcówki do szyby.
- Zbijaki sprężynowe: Wymagają naciągnięcia sprężyny przed uderzeniem.
- Zbijaki w formie młoteczków oraz zintegrowane z nożami ratowniczymi.

Wielu ratowników rekomenduje stosowanie zbijaków sprężynowych. Zapewniają one większy próg bezpieczeństwa dla dłoni ratownika, minimalizując ryzyko wpadnięcia ręki do wnętrza pojazdu w momencie pęknięcia szyby. Kluczową zasadą, niezależnie od typu narzędzia, jest zawsze uderzanie w rogu szyby.
Zbijak do szyb samochodowych to kompaktowy sprzęt, który jako niezbędnik bezpieczeństwa powinien znaleźć się także na wyposażeniu każdego kierowcy. Warto wybierać modele wykonane z trwałych materiałów, takich jak mosiądz z końcówką ze stali hartowanej, co gwarantuje niezawodność w sytuacjach awaryjnych.