Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne stanowią niezbędny element systemów przeciwpożarowych. Ich prawidłowe usytuowanie oraz oznakowanie mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia. Hydranty powinny być dobrze widoczne i łatwo dostępne, aby w razie zagrożenia można było z nich w jak najkrótszym czasie skorzystać, pobierając wodę do gaszenia pożarów i zaopatrywania pojazdów straży pożarnej.
Podstawy Prawne i Normatywne
Projektowanie, lokalizacja i odbiór hydrantów zewnętrznych są regulowane Ustawami i Rozporządzeniami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej oraz prawa budowlanego.
Kluczowe Akty Prawne
Do najważniejszych dokumentów regulujących kwestie związane z hydrantami należą:
- Ustawa z dnia 24 lipca 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030) - jest to kluczowy dokument określający wymagania dla sieci wodociągowej przeciwpożarowej, w tym dla hydrantów zewnętrznych.
Aprobata Techniczna i Normy Polskie
Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne, zgodnie z Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, stanowią wyrób budowlany. Oznacza to, że są elementem trwale wbudowanym w obiekt budowlany lub jego część, wpływającym na właściwości użytkowe obiektu. Hydranty podlegają ocenie technicznej przeprowadzanej przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej Państwowy Instytut Badawczy (CNBOP-PIB).
Hydranty mogą być dopuszczone do zastosowania w obiektach budowlanych lub ich częściach po uzyskaniu aprobaty technicznej CNBOP-PIB (lub Krajowej Ocenie Technicznej - KOT), która potwierdza ich przydatność techniczną. Muszą również posiadać atest higieniczny Państwowego Zakładu Higieny (PZH) oraz świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB do użytkowania w ochronie przeciwpożarowej. Brak któregokolwiek z tych dokumentów uniemożliwia wprowadzenie danego hydrantu do użytku.
Hydranty powinny być zgodne z normami, które opisują wymagania i metody badań dotyczące budowy, parametrów użytkowych oraz prawidłowego oznakowania. Do Polskich Norm dotyczących hydrantów zewnętrznych zalicza się:
- PN-EN 14384 Hydranty przeciwpożarowe nadziemne.
- PN-EN 14339 Hydranty przeciwpożarowe podziemne.
Rodzaje Hydrantów Zewnętrznych
Hydranty zewnętrzne to urządzenia, które umożliwiają bezpośredni pobór wody z głównych przewodów zewnętrznych sieci wodociągowej. Mogą mieć postać nadziemną lub podziemną.
Hydrant Zewnętrzny Nadziemny
Jest to kolumna obustronnie zakończona nasadami wylotowymi, umożliwiającymi pobór wody z rurociągu. Najczęściej ma kolor czerwony (rzadziej czarny lub szary), co zapewnia dobrą widoczność w przestrzeni publicznej. Do skorzystania z hydrantu nadziemnego nie jest konieczne stosowanie dodatkowego sprzętu, co zapewnia szybszy dostęp do wody.
Hydrant Zewnętrzny Podziemny
To kolumna umieszczona w rurociągu, umożliwiająca przyłączenie stojaka hydrantowego. Cała konstrukcja znajduje się pod powierzchnią terenu (chodnika, drogi, parkingu). Dostęp do niego jest zakryty specjalną klapą z literą „W”. Skorzystanie z hydrantu podziemnego wymaga specjalnego klucza, który znajduje się na wyposażeniu straży pożarnej.
Typy i Ciśnienia
Najczęściej stosowane hydranty zewnętrzne mają średnice DN 80 i DN 100. Rzadziej spotyka się hydranty nadziemne o średnicy DN 150. Dodatkowo, hydranty rozróżnia się pod względem zakresu ciśnień, w jakich mogą pracować:
- Hydrant PN 10 (ciśnienie nominalne 10 bar / 1 MPa).
- Hydrant PN 16 (ciśnienie nominalne 16 bar / 1,6 MPa).
Co do zasady, zaleca się instalowanie hydrantów zewnętrznych nadziemnych (szczególnie DN 80), ponieważ są łatwiejsze do zlokalizowania i szybsze w obsłudze. Stosowanie hydrantów podziemnych jest dopuszczalne, gdy hydrant nadziemny powodowałby utrudnienia (np. w ruchu drogowym, pieszych) lub byłby niewskazany.
Wymagania Dotyczące Lokalizacji Hydrantów Zewnętrznych
Hydranty zewnętrzne muszą być podpięte do sieci wodociągowej zapewniającej odpowiednią ilość i ciśnienie wody. Sieć wodociągowa na hydrantach zewnętrznych powinna zapewnić ciśnienie nie mniejsze niż 0,1 MPa oraz wydajność nie mniejszą niż 5 l/s (dla pożaru gaszonego przez minimum 2 godziny), a maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci przeciwpożarowej nie powinno przekraczać 1,6 MPa.
Lokalizacja hydrantów zewnętrznych jest ściśle określona przepisami, niezależnie od tego, czy jest to hydrant podziemny czy nadziemny. Muszą one znajdować się w odpowiednich odległościach zarówno od budynków, jak i od siebie.
Wymagania Ogólne
- Hydranty zewnętrzne powinny być zlokalizowane wzdłuż dróg, ulic i przy skrzyżowaniach, w odległościach od siebie wynoszących maksymalnie 150 metrów.
- Odległość hydrantu od zewnętrznej krawędzi jezdni/drogi/ulicy powinna wynosić maksymalnie 15 metrów.
- Odległość hydrantu od obiektu budowlanego nie powinna przekraczać 150 metrów. W przypadku obiektów chronionych, pierwszy hydrant powinien być umieszczony w odległości do 75 metrów od obiektu.
- Hydrant zawsze powinien być odsunięty od ściany chronionego budynku na minimum 5 metrów.
- Poza obszarami miejskimi odległości między hydrantami powinny być dostosowane do gęstości zaludnienia i planowanej zabudowy.
Kiedy Hydranty Zewnętrzne Są Wymagane?
Zapewnienie zewnętrznego zaopatrzenia w wodę przeciwpożarową, umożliwiającego gaszenie pożaru (w postaci hydrantu zewnętrznego podziemnego lub nadziemnego), jest wymagane w następujących przypadkach:
- W jednostkach osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, które nie stanowią zabudowy kolonijnej.
- W położonych w ich granicach budynkach użyteczności publicznej, budynkach zamieszkania zbiorowego, obiektach produkcyjnych i magazynowych.
- Obiekty produkcyjne i magazynowe muszą posiadać dostęp do hydrantów niezależnie od miejsca położenia, jeśli ich kubatura przekracza 2500 m³ lub ich powierzchnia przekracza 500 m² (wymagania mogą zależeć od gęstości obciążenia ogniowego i powierzchni strefy pożarowej, zgodnie z §6 i tabelą nr 2 rozporządzenia).
- Na każdej stacji paliw płynnych ze zbiornikami o łącznej pojemności do 200 m³ i na stacjach gazu płynnego - niezależnie od ich charakterystyki (§6 ust. 4 rozporządzenia wymaga 10 dm³/s).
- W obiektach użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego, w których jednocześnie może przebywać ponad 50 osób, jeśli posiadają wyznaczoną strefę pożarową o powierzchni ponad 1000 m².
Sieci wodociągowe będące źródłem wody do celów przeciwpożarowych powinny być zasilane z pompowni przeciwpożarowej, zbiornika wieżowego, studni lub innych urządzeń, które zapewniają wymaganą wydajność i odpowiednie ciśnienie w hydrantach zewnętrznych przez co najmniej 2 godziny. Przepisy wskazują, że sieci wodociągowe przeciwpożarowe powinny być wykonywane jako sieci obwodowe. Poza obszarami miejskimi, gdzie łączna wymagana ilość wody nie przekracza 20 dm³/s, dopuszczalna jest jednak budowa sieci rozgałęzieniowej.
Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych
Oznakowanie hydrantów zewnętrznych jest kluczowe dla szybkiej lokalizacji i sprawnej akcji gaśniczej. Znaki te powinny być zgodne z Polskimi Normami, co zapewnia ich uniwersalność i rozpoznawalność.
Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych Nadziemnych
Hydranty zewnętrzne nadziemne, zazwyczaj czerwone, są same w sobie dobrze widoczne. Ich oznakowanie to:
- Kwadratowa tabliczka w kolorze białym z dużą, czarną literą „H” w środku.
- Po obu stronach litery „H” umieszczone są dwa czerwone prostokąty.
- Znak może być umiejscowiony bezpośrednio na hydrancie lub na wysięgniku. Montaż na wysięgniku zdecydowanie podnosi widoczność urządzenia i jest niezbędny w miejscach, gdzie hydrant może być przysłonięty (np. na terenach zielonych, w zagłębieniach terenu).
- Znaki hydrantowe mogą być płaskie lub przestrzenne (tzw. 3D, widoczne z każdej strony), co zwiększa ich widoczność.
Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych Podziemnych
Ponieważ hydranty podziemne są ukryte, ich lokalizację wskazuje się za pomocą specjalnych tablic orientacyjnych:
- Są to czerwone tablice orientacyjne z białą obwódką i białymi piktogramami.
- Na tablicy znajduje się biała litera „H”, informacja o średnicy zaworu hydrantu (np. DN 80) oraz kluczowe dane dotyczące kierunku i odległości od znaku, w których znajduje się hydrant (np. strzałki i liczby w metrach).
- Oznaczenia lokalizujące hydrant zewnętrzny podziemny zazwyczaj pokazują jedną lub dwie odległości, w zależności od tego, czy pokrywa hydrantu znajduje się na wysokości znaku, czy też należy przemieścić się w prawo lub w lewo.
Znaki PPOŻ
Do oznakowania hydrantów zewnętrznych stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą „Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe”, posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB. Znaki te mają na celu ułatwienie szybkiego dostępu do hydrantu w przypadku pożaru, co jest kluczowe dla sprawnej i skutecznej akcji gaśniczej.
tags: #zmak #hydrant #zewnetrzny