Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne stanowią niezbędny element systemów przeciwpożarowych, mający bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia. Ich prawidłowe usytuowanie oraz oznakowanie jest kluczowe, aby w razie zagrożenia móc z nich skorzystać w jak najkrótszym czasie, pobierając wodę do gaszenia pożarów i zaopatrywania wodnego pojazdu straży pożarnej. Hydranty powinny być dobrze widoczne i łatwo dostępne.
Regulacje Prawne i Normy
Projektowanie, lokalizacja, odbiór oraz oznakowanie hydrantów zewnętrznych i wewnętrznych są regulowane szeregiem przepisów prawnych oraz norm technicznych, zapewniających ich efektywne działanie w systemach ochrony przeciwpożarowej.
Kluczowe Akty Prawne
Poniżej przedstawiono najważniejsze dokumenty regulujące kwestie związane z hydrantami:
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
Aprobata Techniczna CNBOP
Zgodnie z Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, hydranty wewnętrzne i zewnętrzne są wyrobem budowlanym. Podlegają one ocenie technicznej przeprowadzanej przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej Państwowy Instytut Badawczy (CNBOP). Hydranty mogą być stosowane w obiektach budowlanych po uzyskaniu aprobaty technicznej CNBOP, która potwierdza ich pozytywną ocenę techniczną przydatności.
Polskie Normy Dotyczące Hydrantów
Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne powinny być również zgodne z polskimi normami, które opisują wymagania, metody badań oraz zasady prawidłowego oznakowania. Do najważniejszych należą:
- PN-EN 671-1 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym
- PN-EN 671-2 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Hydranty wewnętrzne z wężem płasko składanym
- PN-EN 671-3 Stałe urządzenia gaśnicze. Hydranty wewnętrzne. Konserwacja hydrantów wewnętrznych z wężem półsztywnym i hydrantów wewnętrznych z wężem płasko składanym
- PN-EN 1074-6 Armatura wodociągowa. Wymagania użytkowe i badania sprawdzające. Część 6: Hydranty
- PN-EN 14384 Hydranty przeciwpożarowe nadziemne
- PN-EN 14339 Hydranty przeciwpożarowe podziemne
Rodzaje Hydrantów i Ich Zastosowanie
Hydranty to urządzenia umożliwiające bezpośredni pobór wody z sieci wodociągowej, dzielące się na zewnętrzne i wewnętrzne w zależności od ich lokalizacji.
Hydranty Zewnętrzne
Hydranty zewnętrzne są zlokalizowane na zewnątrz budynków i umożliwiają pobór wody z głównych przewodów zewnętrznych sieci wodociągowych. Mogą mieć postać nadziemną lub podziemną. Sieć wodociągowa na hydrantach zewnętrznych powinna zapewnić ciśnienie nie mniejsze niż 0,1 MPa oraz wydajność nie mniejszą niż 5 l/s przez co najmniej 2 godziny, a maksymalne ciśnienie hydrostatyczne w sieci nie powinno przekraczać 1,6 MPa.
Hydranty zewnętrzne powinny być zlokalizowane wzdłuż dróg, ulic i przy skrzyżowaniach, w odległościach od siebie wynoszących maksymalnie 150 metrów. Maksymalna odległość hydrantu od zewnętrznej krawędzi jezdni/drogi/ulicy wynosi 15 metrów, a od obiektu budowlanego - 150 metrów (w przypadku obiektów chronionych - 75 metrów).
Na sieci wodociągowej ppoż. stosuje się hydranty zewnętrzne nadziemne o średnicy nominalnej DN 80, zapewniające wydajność 5 dm3/s. Możliwe jest instalowanie hydrantów podziemnych DN 80, jeśli instalacja hydrantów nadziemnych jest szczególnie utrudniona lub niewskazana, np. w obiektach budowlanych produkcyjnych i magazynowych. Dla zapewnienia możliwości intensywnego czerpania wody na sieciach wodociągowych o średnicy nominalnej nie mniejszej niż DN 250 powinny być instalowane hydranty nadziemne DN 100 lub DN 150.
Hydranty Wewnętrzne
Hydranty wewnętrzne instalowane są wewnątrz budynków i obiektów budowlanych, umożliwiając pobór wody z wewnętrznej sieci wodociągowej lub instalacji przeciwpożarowej. Wyróżnia się hydranty natynkowe i wnękowe, w zależności od sposobu montażu. Stanowią one element systemu ppoż. projektowanego osobno dla każdego budynku, z uwzględnieniem jego przeznaczenia, sposobu użytkowania, wielkości, wysokości oraz układu pomieszczeń.
W obiektach budowlanych stosuje się następujące rodzaje hydrantów wewnętrznych:
- Hydrant 25 i hydrant 33 - z wężem półsztywnym o średnicy węża 25 lub 33 mm.
- Hydrant 52 - z wężem płasko składanym.
- Zawór 52 - niewyposażony w wąż pożarniczy.
Minimalna wydajność poboru wody może wynosić 2,5 l/s dla zaworu 52 i 1,0 l/s dla hydrantu 25, a minimalne ciśnienie mierzone na zaworze dla minimalnej wydajności w obydwu przypadkach wynosi 0,2 MPa. Hydranty wewnętrzne są podłączone do sieci wodociągowej pod wysokim ciśnieniem i mają za zadanie pomóc w gaszeniu pożarów, gwarantując bezpieczeństwo nawet po odcięciu wody w budynku.
Oznakowanie Hydrantów - Co Oznacza Mały Znak?
Skuteczność działań służb pożarniczych zależy w dużej mierze od prawidłowego oznakowania hydrantów. Znaki umożliwiają szybkie zlokalizowanie urządzenia w razie pożaru, co jest kluczowe dla sprawnego przeprowadzenia akcji gaśniczej.
Oznakowanie Hydrantów Wewnętrznych
Znak "Hydrant wewnętrzny" to tablica informacyjna wskazująca lokalizację hydrantu wewnętrznego, co jest kluczowe dla sprawnego przeprowadzenia akcji gaśniczej. Hydranty w wewnętrznych systemach ppoż. oznaczane są za pomocą czerwonych tablic z białą obwódką, czerwonym tłem i białym piktogramem przedstawiającym zwiniętego węża przeciwpożarowego. Ponadto, wewnątrz budynków i obiektów budowlanych stosuje się również szafy z czerwonymi lub przeszklonymi drzwiami dla hydrantów. Znak "Hydrant wewnętrzny" stosuje się na drzwiach szafki hydrantowej, wskazując miejsce, w którym znajduje się wąż pożarniczy.
Dodatkowe oznaczenia mogą wskazywać m.in. zawór hydrantowy, przyłączenie wewnętrznej sieci hydrantowej, pompownię hydrantową czy lokalizację klucza do szafki hydrantowej. W pobliżu hydrantu powinno się również umieścić instrukcję jego użytkowania w razie pożaru. Znaki ochrony przeciwpożarowej mogą być wykonane na sztywnych płytach lub folii samoprzylepnej i powinny być zgodne z normą PN-EN ISO 7010 (przy czym w dalszym ciągu można stosować znaki zgodne z wymaganiami wycofanej już normy PN-92/N-01256/01). Charakterystyczna dla wszystkich znaków informacyjno-ostrzegawczych jest kolorystyka biało-czerwona.
Użycie hydrantu wewnętrznego - SZKOLENIE Z SYMULATOREM POŻARU
Oznakowanie Hydrantów Zewnętrznych
Hydranty zewnętrzne nadziemne mają kolor czerwony, co zapewnia dobrą widoczność. Do ich oznakowania stosuje się biało-czerwone tabliczki (czerwone paski na zewnątrz, biały pasek wewnątrz) z wpisaną w jej środek czarną literą "H". Znak hydrant może być umiejscowiony bezpośrednio na hydrancie lub na wysięgniku, co podnosi widoczność urządzenia, zwłaszcza na terenach zielonych czy nierównych. Znaki hydrantowe mogą być płaskie lub przestrzenne, co zapewnia ich widoczność z każdej strony.
Do wskazania lokalizacji hydrantów podziemnych stosuje się czerwone tablice orientacyjne (biała obwódka, czerwone tło, białe piktogramy), na których znajduje się litera "H" oraz informacja o średnicy zaworu, kierunku i odległości od znaku, w której znajduje się hydrant. Do oznakowania hydrantów zewnętrznych stosuje się biało-czerwone tabliczki i znaki przestrzenne zgodne z normą "Znaki bezpieczeństwa. Techniczne środki przeciwpożarowe", posiadające świadectwo dopuszczenia CNBOP. Na znaku widnieje czarna litera „H” na białym tle.
Wymagania Techniczne i Konserwacja Hydrantów Wewnętrznych
W każdym miejscu publicznym musi być zainstalowany sprawny hydrant wewnętrzny. Oprócz prawidłowego oznakowania, istotne są także ich parametry techniczne i regularna konserwacja.
Rodzaje Hydrantów Wewnętrznych w Szczegółach
- Hydrant wewnętrzny 25: Wyposażony jest w 25 mm wąż hydrantowy półsztywny o długości 20 m. Z uwagi na mniejszy wąż zajmuje najmniej przestrzeni. Jest najbardziej uniwersalny i najczęściej spotykany w budynkach użyteczności publicznej, takich jak hotele, przychodnie, szkoły, urzędy, kina i restauracje. Osiąga wydajność rzędu 60 litrów wody na minutę. Wyposażenie obejmuje bęben z wężem półsztywnym DN 25, zawór kulowy DN 25 (umożliwiający szybkie podanie i odcięcie strumienia wody) oraz prądownicę wodną zamykaną na prąd zwarty lub rozproszony o średnicy dyszy Ø10 mm.
- Hydrant wewnętrzny 33: Posiada wąż półsztywny o średnicy 33 milimetrów. Jego półsztywność zapewnia brak ograniczeń przepływowych wody, nawet przy maksymalnym zwinięciu. Stosowany jest w miejscach o dużym przepływie ludzi oraz w podziemnych halach garażowych. Większa średnica węża umożliwia szybsze gaszenie pożaru. Wydajność to 90 litrów wody na minutę.
- Hydrant wewnętrzny 52: Wyposażony w w pełni składane (tzw. płasko składane) węże hydrantowe o średnicy 52 milimetrów. Stosowane są najczęściej w budynkach o powierzchni przekraczającej 100 m2 na jednej kondygnacji, w biurowcach, wieżowcach, budynkach wysokościowych oraz w halach produkcyjnych i magazynach. Osiągają największą wydajność przeciwpożarową - aż 150 litrów wody na minutę.
Certyfikacja i Konserwacja
W zakresie stosowania hydrantów wewnętrznych przepisy mówią o koniecznym uzyskaniu certyfikatu poświadczającego właściwości i sprawność urządzenia, wydawanego przez CNBOP. Hydranty wewnętrzne muszą spełniać normy PN-EN 671-1:2012 oraz PN-EN 671-2:2012.
Właściciel nieruchomości lub osoba zarządzająca placówką, w której są umieszczone hydranty wewnętrzne, jest zobowiązana do regularnej kontroli ich stanu. Zgodnie z normą PN-EN 671-3:2012, sprawność hydrantu wewnętrznego musi być testowana przynajmniej raz w roku. Ponadto, raz na 5 lat należy skontrolować maksymalne ciśnienie robocze hydrantu poprzez tzw. próbę ciśnieniową. Ważnym aspektem jest jakość produktu, która powinna być potwierdzona odpowiednimi certyfikatami producenta. Materiał skrzynki hydrantowej powinien być wykonany z blachy stalowej lub aluminium, które nie są podatne na korozję.