Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Górce Pabianickiej jest najstarszą jednostką na terenie Gminy Pabianice, posiadającą bogatą historię trwającą już 100 lat. Jej dzieje są ściśle związane z historią samej Górki Pabianickiej i okolicznych miejscowości.
Tło historyczne Górki Pabianickiej
W połowie XVI wieku wsie pabianickie zgrupowane były w sześciu kluczach. Większość osad, będących na prawie ziem, znajdowała się na terenie największego klucza pabianickiego, do którego weszły wsie takie jak: Petrykozy, Jutrzkowice, Bychlew, Kudrowice, Górka Pabianicka, Szynkielew, Karniszewice, Żytowice, Rokicie, Retkinia, Łaskowice i Świątniki.
Najstarsza data dotycząca Górki Pabianickiej to 1398 rok. Wtedy biskup gnieźnieński Jarosław Skotnicki erygował kościół św. Marcina, wystawiony z fundacji Kapituły Krakowskiej. Obiekt ten przetrwał do 1683 roku. Później zbudowano nowy kościół, który w 1858 roku spłonął w dużym pożarze wsi. Kolejny kościół został wybudowany w 1886 roku.
Dokumenty archiwalne zawierają również dane dotyczące podatku podymnego i spisów ludzi wsi Górka Pabianicka w latach 1899-1907. Wśród najstarszych nazwisk przewijają się: Wojciech Holwek, Jan Herman, Władysław Surmiński, Stanisław Maciszewski, Antoni Sikorski, A. Goss, Stanisław Musiałek, Józefa Kiełczewska i naczelnik Wojciech Gaweł.
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej
Jednostka OSP w Górce Pabianickiej powstała 10 sierpnia 1917 roku, w czasie okupacji ziem przez wojsko niemieckie i trwającej I wojny światowej. W tych ważnych dla Polski czasach w małej wiosce znaleźli się ludzie, którzy postanowili z własnej inicjatywy powołać Ochotniczą Straż Pożarną. Założycielami jej byli: Konstanty Bartoszek, Jan Kałużka, Leon Kolasa, Leon Madej, Walenty Łoboda, Piotr Figiel i Błażej Kobylarczyk. Dwaj ostatni oddali swoje działki pod budowę sali strażackiej. Z ofiar społecznych wybudowano remizę, którą oddano w pełni wykończoną w 1923 roku. Do uroczystego wręczenia sztandaru, ufundowanego z datków mieszkańców wsi, doszło w 1927 roku.
Okres przedwojenny i lata okupacji
Do 1939 roku jednostka prowadziła szeroką działalność. Wszyscy strażacy mieli mundury i sprzęt, a także werbowano nowych członków. Taką grupę przejmuje i zmusza do służby w 1939 roku okupant niemiecki. Komendantem zostaje Alfred Pacer, ówczesny sołtys wsi. Rok później strażacy bezsilnie patrzyli, jak Niemcy palą sztandar jednostki. Drzewce i instrumenty członkowie straży chowali w swoich domach, chroniąc je przed zniszczeniem.
Rozwój w powojennej Polsce
W pierwszych dniach po wyzwoleniu, w 1945 roku, powołany został nowy zarząd. Prezesem został Feliks Hemer (kierownik miejscowej szkoły), wiceprezesem Konstanty Jałocha, gospodarzem Konstanty Mik, skarbnikiem Franciszek Kolasa, sekretarzem Jan Owczarek, naczelnikiem Leon Kolasa, a jego zastępcą Adam Olejnik. Z ich inicjatywy, w 30. rocznicę powołania OSP, zakupiono nowy sztandar. Finansowo wsparł ich Władysław Majer. 1 października 1950 roku komendant powiatowy OSP, Zenon Stępień, uroczyście przekazał straży samochód marki Horch. 12 stycznia 1957 roku nowo wybrany zarząd opracował statut i podjął się przygotowań do uroczystości 40-lecia straży. 22 października 1957 roku kupiono działkę przy remizie pod budowę garażu.
Budowa i rozbudowa Domu Strażaka
W 1973 roku powołany został Społeczny Komitet Budowy Nowej Strażnicy. Materiały i pieniądze gromadzono przez trzy lata. W 1976 roku kupiono w Warszawie projekt strażnicy, a wiosną rok później rozpoczęto budowę. 25 maja 1980 roku oddano w Górce Pabianickiej Dom Strażaka. Obiekt ma 2022 metry kwadratowe, w tym 422 m² powierzchni użytkowej. Parter zajmują dwa garaże na samochody bojowe, magazyn sprzętu, dyżurka, kotłownia, pokój zarządu i pomieszczenie sanitarne. Pierwsze piętro to sala zebrań, świetlica, szatnia i magazyny.
W skład komitetu wchodzili: przewodniczący Jan Hanc (prezes OSP Górka Pabianicka), wiceprzewodniczący Feliks Kukieła, skarbnik Marian Budzyn, sekretarz Zygmunt Łuszcz, gospodarz Daniel Kraska, członek Jan Madej. Wartość czynów społecznych wyliczono na 1,5 miliona złotych. Przy budowie przepracowano 8200 godzin, a brali w niej udział oprócz członków straży, także mieszkańcy wsi Górka Pabianicka, Świątniki i Petrykozy.
Sprzęt i działania operacyjne
W 1980 roku straż otrzymuje po raz pierwszy w swojej historii typowy samochód bojowy z pełnym wyposażeniem w sprzęt i umundurowaniem bojowym. W tym samym roku strażacy brali udział w dwóch akcjach gaśniczych w Piątkowisku i Porszewicach. Rok później, jako pierwsi w gminie, otrzymali radiotelefon do samochodu bojowego typu GBM. Brali również udział w pięciu akcjach gaśniczych na terenie gminy Pabianice. W zaangażowaniu w akcjach ówczesny kronikarz wyróżnił następujących druhów: Grzegorza Suleja, Jana Fortuniaka, Karola Szewca, Stanisława Kukiełę. Najgroźniejszym pożarem, w jakim uczestniczyła jednostka, był w 1981 roku pożar młyna w Pabianicach. Natomiast w 1983 roku wyjeżdżali do pożarów w Łaskowicach, Piątkowisku, Markówce i Prusinowicach. W 1986 roku otrzymali drugi wóz bojowy typu GBA, co uczyniło jednostkę wiodącą w województwie łódzkim pod względem bazy i sprzętu.
Dalszy rozwój i modernizacja
W lipcu OSP otrzymała z Warszawy autobus dla potrzeb jednostki i orkiestry dętej przy OSP. Jesienią 1986 roku powstała myśl rozbudowy strażnicy dla potrzeb orkiestry i jej autokaru, zaplecza socjalnego i technicznego oraz zebrań zarządu gminnego OSP. Pod budowę zakupiono działki od: Leona Kobylarczyka (7 arów) i Romana Figla (2 ary). Najwięcej problemu stwarzała wieżyczka strażacka w kształcie ośmiokąta, jako symbol wcześniej budowanych wspinalni i wieży obserwacyjnej na wypadek pożaru czy klęski żywiołowej. Wnioskodawcą budowy wieżyczki była Anna Jarosik, a wykonawcą Zdzisław Bikiewicz. Na podstawie uchwały zarządu OSP oraz Rady Sołeckiej we wsi Górka Pabianicka, 17 maja 1986 roku powołano Społeczny Komitet Rozbudowy Strażnicy. Wykorzystując sprzyjające warunki, w 1986 roku rozpoczęto rozbudowę strażnicy na skalę nienotowaną wcześniej w województwie łódzkim. Zaprojektowano dużą salę ćwiczeń, garaże, pomieszczenia magazynowe i inne. Suma przeznaczona na rozbudowę w kolejnym roku wzrosła do prawie półtora miliona złotych.
Obchody jubileuszowe i wyróżnienia
Nie ma systemu ratownictwa bez OSP – Jubileusz 100 – lecia OSP Mokrzesz
Uroczyste obchody jubileuszu rozpoczęły się zbiórką pocztów sztandarowych i zaproszonych jednostek na placu przed kościołem, gdzie odprawiono uroczystą mszę świętą. Po niej pododdziały przemaszerowały do strażnicy OSP, gdzie rozpoczęła się część oficjalna. Po przywitaniu gości i podniesieniu flagi państwowej przedstawiono rys historyczny OSP w Górce Pabianickiej. Uroczystość była również okazją do wręczenia licznych odznaczeń i wyróżnień dla zasłużonych członków jednostki:
- Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej otrzymał Jerzy Gaweł.
- Złoty Medal za Zasługi dla Pożarnictwa otrzymali: Jakub Olejnik, Stanisław Kukieła, Grzegorz Sulej, Andrzej Olejnik, Jan Gaweł, Wacław Zdybek.
- Srebrny Medal za Zasługi dla Pożarnictwa otrzymali: Robert Sumera, Michał Sulej, Paweł Urbaniak, Sławomir Trzeszczak.
- Brązowy Medal za Zasługi dla Pożarnictwa otrzymali: Kamil Kupski, Marcin Banat, Michał Kowaliński, Rafał Madej, Michał Gaweł.
- Odznaka Strażak Wzorowy została wręczona: Kamilowi Banatowi, Krzysztofowi Jarockiemu, Hubertowi Banatowi, Robertowi Hancowi, Arturowi Hancowi.