Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Kałuszynie jest ściśle związana z rozwojem miasta i potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa jego mieszkańcom. Choć formalnie jednostka powstała na początku XX wieku, pierwsze wzmianki o zorganizowanej ochronie przeciwpożarowej sięgają znacznie wcześniej.
Początki ochrony przeciwpożarowej w Kałuszynie (1834)
Początki kałuszyńskiej Ochotniczej Straży Pożarnej sięgają drugiej połowy XIX wieku i początków XX wieku. Pierwszym zalążkiem takiej organizacji był luźny związek mieszkańców Kałuszyna do walki z pożarami. Ślady organizacji znajdujemy w księdze pt. „Rachunek Kassy Ekonomiczney Miasta Kałuszyn tak Funduszów Gminnych jako też przechodnich. Rok 1834.”, informującej o zakupie przez władze miasta sprzętu przeciwpożarowego. Wówczas Straż Społeczna Ogniowa dysponowała m.in. sikawką średnią wozową (1 szt.), sikawkami ręcznymi blaszanymi (60 szt.), kubłami skórzanymi (15 szt.), drabinami (15 szt.) oraz bosakami (30 szt.). Mimo posiadania sprzętu, brakowało wówczas odpowiedniej organizacji oraz zabezpieczenia materiałowego i lokalowego, co potwierdzają zapisy w inwentarzach miejskich. Ponadto mieszkańcy wnosili do Kasy Miejskiej składkę ogniową, której wysokość w 1834 roku wynosiła 1595 złotych.
Utworzenie i wczesny rozwój Ochotniczej Straży Pożarnej (1902-1938)
Powstanie jednostki
Ochotnicza Straż Pożarna w Kałuszynie powstała w maju 1902 roku pod nazwą „Straż Ogniowa Ochotnicza” jako rezultat inicjatywy grupy społeczników i mieszkańców miasta. Ich działania były zainspirowane doświadczeniami tragicznych pożarów, w tym wielkiego pożaru w roku 1901, który dotkliwie zniszczył znaczną część miejskiej zabudowy. Utworzenie organizacji było możliwe po uzyskaniu zgody władz carskich, a jej statut został zatwierdzony 3 maja 1902 roku. Zadaniem straży stało się zwalczanie pożarów i przyczyn ich powstawania na terenie miasta. Straż od samego początku jednoczyła mieszkańców miasta różnego pochodzenia i zawodów, którzy wspólnie dbali o bezpieczeństwo i rozwój organizacji. Pierwszym gospodarzem był Jan Gabert, właściciel gospodarstwa rolnego.
Pierwsza siedziba i budowa remizy
Pierwsza siedziba Straży mieściła się w drewnianym baraku-szopie, zlokalizowanym w pobliżu Placu Kilińskiego, 80 metrów na południe od nowo wzniesionego kościoła gotyckiego. Przechowywano tam sprzęt gaśniczy, taki jak drabiny, bosaki, sikawki, tłumice, beczkowóz konny oraz ręczną sikawkę. W 1916 roku podjęto inicjatywę budowy nowej, murowanej remizy pod nazwą „Strażnica”. Dzięki dobrowolnym ofiarom mieszkańców miasta Kałuszyna oraz staraniom miejscowych działaczy, szczególnie ks. Dziekana Józefa Rybarkiewicza (Prezesa), Stefana Kozłowskiego (Skarbnika), Franciszka Stasiaka, Ignacego Peciaka i Leonarda Budkowskiego, udało się ukończyć inwestycję w stanie surowym w roku 1918. Wykończenie poszczególnych pomieszczeń trwało przez wiele lat okresu międzywojennego, od 1918 do 1938 roku. Wybudowana w 1918 roku remiza istnieje do dziś.
Liczebność i wyposażenie w okresie międzywojennym
W roku 1926 w szeregach straży było 44 członków czynnych, 7 członków wspierających oraz jeden członek honorowy. Liczba członków rosła, a organizacja stopniowo umacniała swoją pozycję jako podstawowy filar bezpieczeństwa mieszkańców Kałuszyna. W tym okresie straż dysponowała różnorodnym sprzętem:
- Węże ssawne: 3 szt.
- Węże tłoczne: 7 szt.
- Bosaki: 9 szt.
- Topory: 29 szt.
- Linki: 7 szt.
- Pasy: 90 szt.
- Tłumice: 10 szt.
- Kaski mosiężne: 55 szt.
- Mundury: 46 szt.
- Dzwony alarmowe: 8 szt.
Orkiestra Dęta - kulturalny filar OSP
Jednym z najciekawszych i najbardziej zasłużonych elementów działalności Ochotniczej Straży Pożarnej w Kałuszynie była strażacka orkiestra dęta. Zgodnie z przekazami kronikarskimi, już od 1912 roku, z inicjatywy ks. Dziekana Józefa Rybarkiewicza, kałuszyńska straż pożarna mogła poszczycić się swoją własną orkiestrą. Orkiestra towarzyszyła najważniejszym wydarzeniom, uroczystościom miejskim i patriotycznym, a także występowała podczas lokalnych świąt oraz obchodów strażackich. Stanowiła ważny filar życia kulturalnego miasta - integrowała mieszkańców, dodawała splendoru miejskim obchodom i wspierała działalność społeczną OSP. Jej obecność była nieoceniona m.in. podczas poświęcenia sztandarów, uroczystości religijnych oraz licznych defilad.
Podczas II wojny światowej (w latach 1939-1945), kiedy wiele wartości materialnych zostało utraconych, orkiestra również ucierpiała: większość instrumentów zaginęła, jednak część sprzętu udało się zachować. Lata powojenne były trudnym okresem dla muzyków, lecz orkiestra odrodziła się wraz z odbudową struktur i życia społecznego Kałuszyna. Orkiestra dęta OSP w Kałuszynie była dumą miasta, łącząc pokolenia strażaków-amatorów, ich rodziny i lokalnych entuzjastów muzyki.
Współczesna działalność i wyposażenie
Obecnie Ochotnicza Straż Pożarna w Kałuszynie stale się rozwija, inwestując w sprzęt i szkolenia. Jednostka posiada 2 samochody bojowe: STAR i JELCZ, 2 motopompy, 2 radiostacje RADMOR oraz agregat prądotwórczy. Decyzją Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w 1997 roku kałuszyńska OSP została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), co potwierdza jej wysoką gotowość i profesjonalizm w działaniach ratowniczych.
4 Spotkanie wigilijne DiMDP OSP Kałuszyn 2018 .FILM DŁUGI
Cele statutowe Ochotniczej Straży Pożarnej
Ochotnicza Straż Pożarna w Kałuszynie, podobnie jak inne jednostki, realizuje szeroki zakres zadań statutowych, które wykraczają poza samo zwalczanie pożarów. Do jej kluczowych celów należą:
- Prowadzenie działań ratowniczych, udział w działaniach ratowniczych oraz akcjach ratowniczych, a także udział w działaniach prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże.
- Udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych poza granicami kraju na podstawie umów międzynarodowych.
- Udział w alarmowaniu i ostrzeganiu ludności o zagrożeniach.
- Udział w ochronie ludności.
- Wykonywanie kwalifikowanej pierwszej pomocy.
- Organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach, ćwiczeniach i zawodach sportowo-pożarniczych organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, gminę lub inne uprawnione podmioty.
- Zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym (miejskim) planie ratowniczym.
- Propagowanie zasad i dobrych praktyk w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
- Organizowanie przedsięwzięć służących krzewieniu sportu i kultury fizycznej.
- Organizowanie przedsięwzięć oświatowo-kulturalnych propagujących wiedzę i umiejętności w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
- Upowszechnianie i wspieranie współdziałania między lokalnymi partnerami społecznymi i gospodarczymi z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
- Propagowanie zasad udzielania pierwszej pomocy.
- Wspieranie gminy w realizacji pomocy na rzecz społeczności lokalnej.
- Wspomaganie rozwoju wspólnot i społeczności lokalnych.
- Integrowanie społeczności lokalnej.
- Udział we współpracy międzynarodowej gminy.
- Udzielanie pomocy członkom ochotniczych straży pożarnych i ich rodzinom.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury oraz tradycji.
- Organizowanie twórczego spędzania czasu wolnego dzieci, młodzieży i dorosłych oraz osób chorych i niepełnosprawnych.
- Wychowanie dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dla bezpieczeństwa.
- Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz dyskryminacji osób i grup społecznych.
- Podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.
- Prowadzenie działalności promocyjnej i reklamowej mającej na celu podnoszenie świadomości społecznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz pozyskiwanie funduszy i dotacji na wykonywanie działalności statutowej. Działalność promocyjna może obejmować: organizowanie i udział w kampaniach edukacyjnych, uczestnictwo w wydarzeniach lokalnych, współpracę z mediami i instytucjami, publikowanie materiałów informacyjnych, sprzedaż materiałów promocyjnych. Wszelkie działania promocyjne i reklamowe powinny być zgodne z misją i wartościami OSP oraz przestrzegać obowiązujących przepisów prawa.
tags: #105 #lat #osp #w #kaluszynie