Przełom lipca i sierpnia to okres wzmożonych prac żniwnych, a wraz z nim niestety dochodzi do niebezpiecznych zdarzeń, takich jak pożary kombajnów rolniczych. Choć zasadnicza część tegorocznych żniw jest już za nami, na polach wciąż nie brakuje maszyn do zbioru plonów, a ryzyko ich zapłonu pozostaje aktualne. Podobne zdarzenia miały miejsce również podczas późniejszych zbiorów, np. kukurydzy.
Przyczyny pożarów kombajnów
Przyczynami pożarów kombajnów często są awarie mechaniczne. Wśród nich można wyróżnić:
- Awarie mechaniczne: Pęknięcia przewodów hydraulicznych, wycieki oleju na rozgrzane elementy silnika, zatarcia łożysk, zwarcia instalacji elektrycznej.
- Wysoka temperatura elementów roboczych: W połączeniu z zabrudzeniami, resztkami roślinnymi i pyłami tworzy się środowisko sprzyjające szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia.
- Przeciążenia układów napędowych i hydraulicznych: Szczególnie podczas intensywnej pracy maszyn w różnych warunkach atmosferycznych.
Przykłady zdarzeń pożarowych
W ostatnim czasie odnotowano szereg incydentów związanych z pożarami kombajnów:
Pożar w powiecie kraśnickim
W sobotę po południu w jednej z miejscowości powiatu kraśnickiego doszło do pożaru kombajnu. Przed przybyciem strażaków świadkowie zdarzenia opanowali zagrożenie pożarowe. Do zdarzenia doszło około godziny 15 w miejscowości Wólka Rudnicka. Na miejscu interweniowała straż pożarna z Kraśnika, Wilkołaza oraz Wólki Rudnickiej. Strażacy sprawdzili komorę silnika kombajnu kamerą termowizyjną i nie stwierdzili zagrożenia. W tym przypadku szybka reakcja świadków uchroniła przed rozwinięciem się pożaru na cały pojazd.
Pożar w powiecie braniewskim
Takie zdarzenie zarejestrowano ostatnio w pobliżu miejscowości Długobór (pow. braniewski). Po dotarciu na miejsce, strażacy zastali palący się kombajn na polu. Pracowali tam strażacy z PSP w Braniewie oraz ochotnicy z jednostki OSP Płoskinia.
Pożar w powiecie ciechanowskim
7 lipca w miejscowości Wiksin gm. Grudusk (woj. mazowieckie) doszło do pożaru kombajnu zbożowego, zboża oraz rżyska. Po przybyciu na miejsce zdarzenia zastępu z OSP Grudusk, KDR zastał pożar zboża i rżyska o powierzchni około 3 ha oraz kombajnu zbożowego. Operator zdołał samodzielnie zlokalizować pożar powstały wewnątrz kombajnu przy użyciu gaśnic proszkowych oraz wyłączył główny wyłącznik prądu.
Pożary w powiecie malborskim
Podobne zdarzenia miały miejsce w powiecie malborskim. Strażacy z Malborka i okolic zostali wezwani do dwóch pożarów w gm. Nowy Staw - w Mirowie paliło się zboże na polu, z kolei w Brzózkach zapalił się kombajn.
Pożar w powiecie puckim
Dwa dni przed zdarzeniem w powiecie malborskim, w sobotę 8 sierpnia w gm. Krokowa aż 5 wozów strażackich walczyło z pożarem ścierniska. Po dojeździe stwierdzono, że doszło do pożaru ścierniska oraz słomy pozostałej po skoszeniu zboża, a pożarem zagrożone było pozostałe zboże. Na miejsce zdarzenia przybył właściciel ciągnikiem rolniczym z pługiem w celu oborania palącego się ścierniska. Pożar był na tyle poważny, że na miejsce zadysponowano cztery jednostki: dwa zastępy z OSP Sławoszyno, oraz po zastępie z OSP Krokowa, OSP Starzyno oraz JRG Puck.
Pożar kombajnu kukurydzy w powiecie elbląskim
29 listopada, podczas późnojesiennych zbiorów kukurydzy w okolicach miejscowości Nowa Wieś w gminie Pasłęk, doszło do poważnego pożaru kombajnu. Jak wynika z ustaleń, do pożaru doszło na skutek pęknięcia węża hydraulicznego. Olej pod wysokim ciśnieniem rozlał się na rozgrzane elementy jednostki napędowej, co doprowadziło do natychmiastowego zapłonu. Ogień bardzo szybko objął komorę silnika, uniemożliwiając jakąkolwiek skuteczną próbę ugaszenia go przy pomocy podręcznego sprzętu. Na miejsce skierowano zastęp Państwowej Straży Pożarnej z Pasłęka oraz jednostkę OSP z Zielonki Pasłęckiej. Strażacy szybko opanowali ogień, jednak pożar zdążył spowodować całkowite zniszczenia w obrębie komory silnika i przyległych podzespołów.
Zapobieganie pożarom
Choć ryzyko pożarów kończy się wraz z letnimi żniwami, praktyka terenowa pokazuje, że zagrożenie jest obecne przez cały rok. Zbiory kukurydzy oznaczają intensywną pracę maszyn w niskich temperaturach, ale przy wysokich obciążeniach układów hydraulicznych i napędowych. Wystarczy chwila awarii, żeby rozgrzany element stał się źródłem zapłonu. W okresach wzmożonych prac, nawet zimowych, dochodzi do szeregu nieprzewidywalnych sytuacji.
Aby zapobiec pożarom, kluczowe jest:
- Regularne przeglądy techniczne maszyn rolniczych: Kontrola stanu przewodów hydraulicznych, instalacji elektrycznej, układu napędowego i elementów roboczych.
- Utrzymywanie czystości maszyn: Usuwanie resztek roślinnych, pyłów i innych łatwopalnych materiałów z silnika i innych podzespołów.
- Szybka reakcja na niepokojące sygnały: Dym, nietypowe zapachy, nadmierne nagrzewanie się elementów maszyny powinny być natychmiast zgłaszane i analizowane.
- Wyposażenie w podręczny sprzęt gaśniczy: Posiadanie gaśnic proszkowych i umiejętność ich użycia.
- Szkolenie operatorów maszyn: Wiedza na temat potencjalnych zagrożeń i zasad postępowania w przypadku pożaru.
Szybka reakcja świadków oraz działania podejmowane przez rolników, takie jak zaoranie pasa wokół płonącego zboża za pomocą ciągnika z pługiem, mogą znacząco ograniczyć rozprzestrzenianie się ognia i zminimalizować straty.