Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Skołyszynie to przykład długoletniej służby, poświęcenia i nieustannego rozwoju na rzecz bezpieczeństwa lokalnej społeczności. Jednostka, której początki sięgają końca XIX wieku, przez lata umacniała swoją pozycję, stając się jednym z filarów ochrony przeciwpożarowej w regionie. Uroczystości jubileuszowe, takie jak 130-lecie w 2014 roku i niedawne obchody 140-lecia, stanowią świadectwo bogatej tradycji i zaangażowania wielu pokoleń strażaków.
Początki i rozwój jednostki
Wieś Skołyszyn, położona przy rzece Ropie oraz przecinana drogą krajową nr 28 i linią kolejową nr 108, rozwijała się dynamicznie już od IX-X wieku. W 1884 roku wieś przecięły tory kolejowe linii Stróże-Zagórz Galicyjskiej Kolei Transwersalnej, co świadczyło o jej rosnącym znaczeniu. W tym samym czasie, prawdopodobnie w 1884 roku, powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Skołyszynie, by sprostać wyzwaniom związanym z bezpieczeństwem rozwijającej się miejscowości.
Na przestrzeni lat jednostka stale się rozwijała. Od 1995 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Skołyszynie funkcjonuje w ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Została włączona do niego jako jedna z czterech działających na terenie ówczesnego powiatu jasielskiego, obok jednostek z Biecza, Warzyc i Osieka Jasielskiego.
Obecnie OSP Skołyszyn funkcjonuje jako Jednostka Operacyjno-Techniczna pierwszej kategorii. Posiada trzydziestu przeszkolonych strażaków-ratowników, którzy posiadają aktualne badania lekarskie i indywidualne ubezpieczenie. W szeregach OSP społecznie działa również ośmiu strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Położenie miejscowości przy drodze krajowej K28 (Medyka-Wadowice) i szlaku kolejowym Jasło-Stróże, a także wzdłuż rzeki Ropy, wymaga od jednostki ciągłego doskonalenia w celu likwidacji licznych wypadków drogowych, akcji powodziowych czy innych współczesnych zagrożeń. OSP Skołyszyn jest jednostką, która najczęściej uczestniczy w działaniach ratowniczo-gaśniczych spośród 98 jednostek funkcjonujących na terenie powiatu jasielskiego.
Dumą ochotników ze Skołyszyna jest nowoczesna remiza, której budowę rozpoczęto w 2002 roku. Rok później powołano społeczny komitet pod przewodnictwem księdza proboszcza Tadeusza Wawryszki. Budowa, prowadzona systemem gospodarczym do 2006 roku, była możliwa dzięki przychylności władz gminy, pozyskaniu działki oraz wykonaniu dokumentacji. W 2009 roku opracowano studium wykonalności wraz z wnioskiem pod nazwą „Remiza OSP jako Gminne Centrum Zarządzania Kryzysowego”, złożonym do Urzędu Marszałkowskiego. Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku rozpoczęto procedurę przetargową. Prace wykończeniowe trwały do 10 listopada 2010 roku, kiedy to odbyła się uroczystość oddania do użytku obiektu wraz ze średnim samochodem ratowniczo-gaśniczym. Dokończenie budowy było możliwe dzięki dotacji z Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013.
Jednostka dysponuje pięcioma pojazdami: dwoma średnimi (Renault Midlum i Star), samochodem ratownictwa technicznego (Daewoo Lublin), podnośnikiem hydraulicznym (Star) i lekkim Żukiem. W jej strukturach prężnie działa Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza oraz jedna z nielicznych w kraju Harcerska Drużyna Pożarnicza.
Obchody Jubileuszu 130-lecia (2014)
Obchody 130-lecia powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Skołyszynie, zorganizowane w 2014 roku, były niezwykle doniosłym wydarzeniem. „To wielkie święto tych, którzy w swojej działalności zawsze kierowali się najszczytniejszymi ideałami służenia społeczeństwu, niesienia pomocy poszkodowanym w czasie pożarów i innych miejscowych zagrożeń. Ale także na przestrzeni tych wielu lat kultywowali piękne tradycje patriotyczne oraz niepodległościowe” - podkreślano podczas uroczystości. 130-letnia działalność stanowiła oczywisty powód do dumy strażaków z dobrze spełnionego obowiązku społecznego. Wysoka ocena straży pożarnej wśród wszystkich instytucji i organizacji w kraju ze strony społeczeństwa to dowód najwyższego uznania i zaufania.
Główne akcenty uroczystości obejmowały mszę świętą, defiladę pododdziałów, poświęcenie i wręczenie nowego sztandaru, odsłonięcie pamiątkowej tablicy, zasadzenie „Dębu Wolności”, uhonorowanie medalami i odznaczeniami wyróżnionych druhów oraz okolicznościowe przemówienia.
Uroczystość wręczenia sztandaru
Uchwałą z maja 2014 roku Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie nadało Ochotniczej Straży Pożarnej w Skołyszynie nowy sztandar „jako symbol ofiarnego działania w ochronie przeciwpożarowej na rzecz ratowania życia, zdrowia i mienia”. Akt nadania odczytał członek Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP Tadeusz Sieniawski. Sztandar odebrał z rąk wiceprezesa Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP Janusza Koniecznego prezes Stanisław Święch, który wręczył go chorążemu pocztu sztandarowego Markowi Labutowi (Naczelnikowi OSP Skołyszyn). Wcześniej sztandar został poświęcony w miejscowym kościele parafialnym przez Ordynariusza Diecezji Rzeszowskiej ks. biskupa Jana Wątrobę.
Symboliczne gwoździe w drewniany drzewiec sztandaru, mające przypominać przyszłym pokoleniom o dostojnym jubileuszu, wbili kolejno: senator RP Alicja Zając, wiceprezes Zarządu Głównego ZOSP RP Janusz Konieczny, Ordynariusz Diecezji Rzeszowskiej ksiądz biskup Jan Wątroba, Krajowy Kapelan Strażaków ks. bryg. Jan Krynicki, Podkarpacki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie nadbryg. Bogdan Kuliga, Wicewojewoda Podkarpacki Alicja Wosik, dyrektor Biura Poselskiego Bogdana Rzońcy Mateusz Lechwar, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Jaśle st. bryg. Wiesław Latoszek, prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP Stanisław Święch oraz Kapelan Powiatowy Strażaków.
Podczas uroczystości podkreślano, że sztandar stanowi symbol charakteryzujący godność jednoczącą ludzi we wspólnym działaniu dla ogólnego dobra. Chlubne tradycje strażackie wiążą się z odwagą i gotowością do niesienia bezinteresownej pomocy. W okresach szczególnie trudnych dla niepodległości Ojczyzny brać strażacka stawała w jej obronie, dając przykłady głębokiego patriotyzmu. Wypełnianie strażackich powinności wymagało i stale wymaga gotowości do największych poświęceń, a takie postawy są źródłem społecznego uznania i szacunku. Dotychczasowy sztandar, ze względu na intensywne użytkowanie, odbarwił się, co skłoniło Zarząd OSP do ufundowania nowego, spełniającego regulaminowe warunki.
Odsłonięcie pamiątkowej tablicy i "Dęby Wolności"
Na frontonie remizy została odsłonięta pamiątkowa tablica ufundowana przez strażaków oraz mieszkańców Skołyszyna w roku jubileuszu powstania OSP i kanonizacji papieża Polaka Jana Pawła II. Na granitowej płycie wyryto złotymi literami inskrypcję: „W 130 rocznicę założenia Ochotniczej Straży Pożarnej w Skołyszynie w podziękowaniu tym, którzy byli i są gotowi ponieść ofiarę dla innych, ratując życie i dobytek swoich współobywateli, realizując w ten sposób strażackie motto Bogu na chwałę, ludziom na ratunek”. Aktu odsłonięcia dokonali m.in.: Janusz Konieczny, Alicja Zając, Alicja Wosik, nadbryg. Bogdan Kuliga, st. bryg. Wiesław Latoszek, Zenon Szura, Stanisław Święch oraz przedstawiciel Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Tablicę poświęcił ksiądz biskup Jan Wątroba.
Ochotnicza Straż Pożarna w Skołyszynie przyłączyła się również do inicjatywy Kancelarii Prezydenta RP i Lasów Państwowych, sadząc „Dęby Pamięci” w 25. rocznicę pierwszych demokratycznych wyborów w kraju. Drzewko, przekazane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Krośnie, posadzono przed remizą, a o inicjatywie przypomina kamienny głaz z pamiątkową tabliczką.
Z tej okazji Prezydent Bronisław Komorowski wystosował okolicznościowy list do uczestników jubileuszu, w którym napisał: „Kiedy Państwa pradziadkowie 130 lat temu postanowili powołać do istnienia ochotniczą straż pożarną wiedzieli tak samo jak my dziś, że tylko wspólnym wysiłkiem, wspólną inicjatywą mogą uczynić nasze życie lepszym i bezpieczniejszym. Wywiązali się z tego zadania znakomicie, pozostawiając najgodniejszych spadkobierców: dzisiejszą OSP w Skołyszynie.” Prezydent wyraził radość z włączenia się skołyszyńskiej OSP w akcję sadzenia Dębów Wolności, podkreślając nawiązanie do pięknej tradycji sadzenia dębów jako znaku narodowej pamięci i nadziei.
Odznaczenia i wsparcie
W uznaniu zasług dla społecznej ochrony przeciwpożarowej oraz długoletnią wzorową działalność, Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP nadało uchwałą z 12 czerwca 2014 roku Złoty Znak Związku Mieczysławowi Warchołowi oraz Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza. Doceniając wkład społecznej pracy w rozwój i umacnianie ochrony przeciwpożarowej, Prezydium Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP w Rzeszowie uchwałą z 20 lipca 2014 roku przyznało medale „Za zasługi dla pożarnictwa” druhom: Jarosławowi Zawiszy (złoty), Maksymowi Stachaczowi (srebrny), Miłoszowi Łackowi (brązowy) i Rafałowi Gorczycy (brązowy).
Wicewojewoda Podkarpacki Alicja Wosik gratulowała wspaniałego jubileuszu, podkreślając, że OSP Skołyszyn to jedna z nielicznych jednostek w województwie, która ma za sobą 130 lat. Podkarpacki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie nadbryg. Bogdan Kuliga przekazał miejscowej jednostce promesę w wysokości 150 tysięcy złotych na zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego. To, w połączeniu z wcześniej pozyskanymi dotacjami, pozwoliło na uruchomienie procedury przetargowej i pozyskanie fabrycznie nowego wozu bojowego.
Dalszy rozwój i Jubileusz 140-lecia
Skołyszyńska jednostka kontynuowała swój rozwój, czego dowodem są niedawne uroczystości jubileuszowe 140-lecia istnienia Ochotniczej Straży Pożarnej w Skołyszynie oraz 55. rocznicy utworzenia przy jednostce Harcerskiej i Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Wydarzenie to było połączone z gminnymi obchodami Dnia Strażaka. Obchody rozpoczęła msza święta w miejscowym kościele pw. Świętego Józefa, której przewodniczył Biskup Pomocniczy Senior Diecezji Rzeszowskiej ks. Edward Białogłowski, w asyście kapelanów straży pożarnej.
Na placu przed budynkiem remizy OSP odbył się uroczysty apel z udziałem licznych zaproszonych gości, wśród których znaleźli się m.in.: Poseł do Parlamentu Europejskiego dr Bogdan Rzońca, Senator Rzeczypospolitej Polskiej Alicja Zając, II Wicewojewoda Podkarpacki Tomasz Lorenc, oraz przedstawiciele władz samorządowych i strażackich.
W trakcie swojego wystąpienia podkreślano, że „Strażacy, wypełniając strażackie przesłanie »Bogu na chwałę, ludziom na pożytek«, ofiarują siebie człowiekowi w potrzebie pamiętając, że nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich.” Działalność OSP to powód do dumy z dobrze spełnionego obowiązku społecznego. Wysoka ocena straży pożarnej ze strony społeczeństwa, które postrzega ją jako autentycznych obrońców, jest dowodem najwyższego uznania i zaufania. Prezes OSP Stanisław Święch podziękował sympatykom, parlamentarzystom, samorządowcom, działaczom Związku OSP RP, druhom strażakom z Komendy Wojewódzkiej i Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, przedsiębiorcom za wspólną pracę na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców. Skierował również słowa wdzięczności dla druhen i druhów, ich rodzin oraz seniorów służby pożarniczej.
Wójt Gminy Skołyszyn Bogusław Kręcisz wspomniał wszystkich, którzy tworzyli podwaliny pod teraźniejszość jednostki. Podkreślił, jak wygląda jednostka dzisiaj, jak jest doposażona w najnowocześniejszy specjalistyczny sprzęt, jednocześnie zaznaczając, że ten sprzęt muszą obsługiwać ludzie. Wójt wyraził uznanie dla bezinteresownej służby i zaangażowania strażaków, obiecując dalsze wsparcie samorządu w rozwoju jednostki.
Z okazji jubileuszu, sztandar OSP w Skołyszynie został uhonorowany odznaczeniem „Strażacka Gwiazda Podkarpacia”, nadanym przez Zarząd Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Podkarpackiego. Akt dekoracji miał miejsce początkiem maja. W dalszej części wydarzenia złożono wiązanki kwiatów oraz zapalono znicze pod tablicami umieszczonymi na frontonie budynku remizy, poświęconymi setnej rocznicy odzyskania Niepodległości przez Polskę oraz 130-leciu OSP.
Film z okazji obchodów 125 lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Połczynie 4 maja 1991 część 3 z 3
Znaczenie OSP Skołyszyn dla lokalnej społeczności
Ochotnicza Straż Pożarna w Skołyszynie to nie tylko historia, ale przede wszystkim żywa, aktywna organizacja, która przez dziesięciolecia stanowiła i nadal stanowi niezawodne wsparcie dla mieszkańców. Od ratowania życia i mienia, przez udział w akcjach powodziowych i usuwaniu skutków wypadków drogowych, aż po wychowanie młodzieży w duchu patriotyzmu i bezinteresownej służby - OSP Skołyszyn aktywnie wpływa na kształtowanie bezpieczeństwa i wartości w lokalnej społeczności. Jej bogata historia, potwierdzona licznymi jubileuszami i wyróżnieniami, jest źródłem dumy i inspiracją dla przyszłych pokoleń strażaków.