Szkolenie podstawowe strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) to kluczowy etap w przygotowaniu do aktywnego udziału w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Jest to przepustka do pierwszej akcji, umożliwiająca nowym członkom OSP zdobycie niezbędnej wiedzy i umiejętności. Artykuł przedstawia ogólne zasady organizacji i przebiegu tych szkoleń, ze szczególnym uwzględnieniem informacji dotyczących edycji realizowanych w powiecie płońskim.

Zasady organizacji szkolenia podstawowego OSP
Udział w szkoleniu podstawowym dla strażaków-ratowników OSP jest możliwy wyłącznie dla członków jednostki, która kieruje ich na kurs. Szkolenia te są realizowane przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Program szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP, wprowadzony dnia 4 marca 2022 roku, wprowadził kilka istotnych zmian i stanowi aktualną podstawę dydaktyczną.
Forma i przebieg zajęć
Zajęcia mogą odbywać się w formie stacjonarnej lub teoretyczny zakres może być realizowany przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość. Niezależnie od formy, zajęcia praktyczne muszą być prowadzone z zachowaniem zasady 1 instruktor na 4-10 słuchaczy. Zakres tematów poruszanych na szkoleniu podstawowym jest bardzo szeroki, co wynika z różnorodności sytuacji, z którymi strażak-ratownik może spotkać się podczas akcji.
Szkolenie rozpoczyna się od spotkania organizacyjnego, podczas którego odbywa się instruktaż ogólny w ramach szkolenia wstępnego BHP. Po jego przeprowadzeniu kursant otrzymuje kartę szkolenia wstępnego z zakresu BHP. Następnie, w macierzystej jednostce OSP, naczelnik przeprowadza instruktaż stanowiskowy, potwierdzając go wpisem w karcie szkolenia.
Wymagania i uczestnictwo
- W szkoleniu podstawowym mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat i nie przekroczyły 65 lat.
- W przypadku osób niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców/prawnych opiekunów na udział w szkoleniu.
- Osoby niepełnoletnie, które zdadzą egzamin, otrzymują zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jednak w działaniach ratowniczo-gaśniczych będą mogły brać udział dopiero po ukończeniu 18 roku życia.
Kluczowe obszary tematyczne
Program szkolenia obejmuje szereg zagadnień, niezbędnych w pracy strażaka-ratownika, w tym:
- Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Służba wewnętrzna
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej
- Prawidłowe prowadzenie łączności w sieciach radiowych UKF Państwowej Straży Pożarnej
- Wykonywanie podstawowych czynności ratowniczo-gaśniczych
- Sprawne i bezpieczne wykonywanie czynności ratowniczych podczas działań na drogach i podczas powodzi

Przykładowe edycje szkoleń podstawowych w powiecie płońskim
Szkolenie zakończone w lipcu
Jedno ze szkoleń podstawowych strażaków ratowników OSP, przeprowadzone przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Płońsku, zakończyło się egzaminem w dniach 25 maja - 10 lipca. Trzydziestu dziewięciu nowych strażaków ochotniczych straży pożarnych z powiatu płońskiego uzyskało dzięki niemu możliwość czynnego udziału w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
Szkolenie ukończyli strażacy z następujących jednostek OSP powiatu płońskiego:
- gm. Baboszewo: Cywiny Wojskie, Dramin, Dziektarzewo, Niedarzyn, Wola Folwark
- m. i gm. Czerwińsk n.W.: Czerwińsk n.Wisłą, Chociszewo
- gm. Dzierzążnia: Dzierzążnia, Kucice, Podmarszczyn, Starczewo Wielkie
- gm. Joniec: Stara Wrona
- gm. Naruszewo: Radzymin, Strzembowo, Żukowo
- m. i gm. Nowe Miasto: Nowe Miasto, Karolinowo, Latonice
- gm. Płońsk: Płońsk, Kownaty, Krępica, Siedlin
- gm. Raciąż: Raciąż, Bogucin, Jeżewo Wesel, Kaczorowy, Koziebrody, Kraszewo Gaczułty, Szapsk, Unieck
- m. i gm. Sochocin: Sochocin, Idzikowice, Smardzewo
- gm. Załuski: Nowe Wrońska, Smulska
Szkolenie zakończone 24 października 2021 roku
W dniu 24 października 2021 roku Komenda Powiatowa PSP w Płońsku zorganizowała i zakończyła kolejne szkolenie podstawowe strażaków ratowników OSP. Kurs przeprowadzono w dniach 28 sierpnia - 24 października 2021 roku. Zajęcia szkoleniowe odbywały się w soboty i niedziele, aby umożliwić uczestnictwo członkom OSP, którzy uczęszczają do szkoły lub pracują zawodowo.
Celem szkolenia było nabycie wiedzy i umiejętności do wykonywania podstawowych czynności ratowniczo-gaśniczych, sprawnego i bezpiecznego prowadzenia działań na drogach, podczas powodzi oraz prawidłowej łączności radiowej. Warunkiem koniecznym do zaliczenia kursu było zdanie testu w komorze dymowej w Błoniu. Strażacy uczestniczyli również w szkoleniu z zakresu ratownictwa technicznego, które przeprowadzono na auto-złomie w Skarżynie (gm. Płońsk).
Kurs ukończyło 39 strażaków OSP, członków OSP m.in. z: Woli Folwark (2), Kownat (2), Kraszewa Gaczyłt (2), Naruszewa (1), Czerwińska n.W.

Ratownictwo techniczne ze szczegółami. Byłem obserwatorem na ćwiczeniach Straży Pożarnych. Cz.1
Szkolenie zakończone 5 listopada
Inne szkolenie, którego celem było przygotowanie członków ochotniczych straży pożarnych do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych, ukończyło 36 osób, w tym 6 kobiet i 30 mężczyzn, w dniu 5 listopada. Wśród absolwentów byli członkowie 23 jednostek OSP, takich jak:
- Dramin, Dziektarzewo, Czerwińsk nad Wisłą, Wierzbica Pańska, Joniec, Królewo, Stara Wrona, Radzymin, Postróże, Sobanice, Strzembowo, Zaborowo, Żukowo, Nowe Miasto, Latonice, Płońsk, Kownaty, Bogucin, Siedlin, Sochocin, Smardzewo, Nowe Wrońska, Załuski.
Egzamin końcowy: weryfikacja gotowości
Egzamin końcowy ze szkolenia podstawowego jest kompleksowy i składa się z trzech części:
- Teoretycznej
- Praktycznej
- Z zakresu BHP
Część teoretyczna
Egzamin teoretyczny jest pisemny i zazwyczaj składa się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Zaliczenie egzaminu następuje, jeśli zdający uzyska minimum 70% możliwych do zdobycia punktów. Jeżeli zajęcia teoretyczne były realizowane metodami nauczania na odległość, część teoretyczna egzaminu odbywa się po ukończeniu modułu teoretycznego i przed rozpoczęciem zajęć praktycznych. W przypadku zajęć stacjonarnych, cały egzamin organizowany jest na zakończenie szkolenia.
Część praktyczna
Do egzaminu praktycznego kwalifikowane są osoby, które zrealizowały zagadnienia poruszane na szkoleniu, zaliczyły część teoretyczną egzaminu oraz pomyślnie przeszły test w komorze dymowej. Na egzaminie praktycznym należy wykazać się umiejętnością posługiwania się specjalistycznym sprzętem, znajomością zasad prowadzenia korespondencji radiowej oraz znajomością przepisów BHP.
Egzamin z BHP
Egzamin z zakresu BHP przeprowadzany jest na zakończenie szkolenia, po zrealizowaniu wszystkich zajęć określonych w programie. Składa się z testu zawierającego minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru z jedną prawidłową odpowiedzią.