Na terenie gminy Iwanowice funkcjonują dwie aktywnie działające Ochotnicze Straże Pożarne: OSP Iwanowice oraz OSP Zalesie. Obie jednostki mają bogatą historię, która świadczy o długoletnim zaangażowaniu lokalnych społeczności w ochronę przeciwpożarową i ratownictwo.
Ochotnicza Straż Pożarna w Iwanowicach
Początki i wczesny rozwój (Koniec XIX wieku - I wojna światowa)
Początki Ochotniczej Straży Pożarnej (dalej: OSP) w Iwanowicach sięgają końca XIX wieku. W najstarszym zachowanym w archiwum OSP dokumencie, pod nazwą Księga uchwał ogólnych zebrań Straży Ogniowej i postanowień Zarządu Stowarzyszenia, założonej w 1899 roku, znajduje się pierwszy protokół spisany w całości w języku rosyjskim. Na podstawie tego dokumentu możemy stwierdzić, że w dniu 5 czerwca 1899 roku odbyło się pierwsze udokumentowane zebranie. W rzeczywistości początków istnienia straży w Iwanowicach należy szukać znacznie wcześniej.
W okresie od powstania organizacji do pierwszej wojny światowej, straż w Iwanowicach rozwijała się z rozmachem i cieszyła się dużą atencją wśród społeczeństwa. W jej szeregi wstępowali najznakomitsi mieszkańcy Iwanowic i okolicznych wsi. Możemy się o tym przekonać, śledząc składy zarządów w owym okresie.
Pierwszym prezesem był Nikodem Gałczyński - właściciel folwarku Niemiecka Wieś, postrzegany jako „dziedzic Iwanowic”. Członkiem zarządu w latach 1900-1917, a od roku 1917 prezesem był Józef Elznerowicz - właściciel resztówki folwarku Niemiecka Wieś, jaka pozostała po jego parcelacji. Wieloletnim dyrektorem straży od samego jej początku był Julian Milke - właściciel majątku Chojno. Prezesem w latach 1909-1912 był proboszcz parafii Iwanowice, ks. Franciszek Pawelski.
Rozwój straży przerwała pierwsza wojna światowa. W szeregi armii carskiej zostali powołani również strażacy z Iwanowic, o czym świadczy zapis w spisie członków w książce z 1928 roku.
Okres międzywojenny i działalność szkoleniowa
Straż w Iwanowicach w okresie międzywojennym bardzo dużą wagę przykładała do ćwiczeń i do utrzymywania wysokiej gotowości bojowej. Z protokołów wynika, że ćwiczenia odbywały się co dwa tygodnie w niedzielę. Na znak, że ćwiczenia odbywać się będą w danym dniu, wywieszano flagę. Flaga biało-czerwona oznaczała ćwiczenia szkolne, sportowe itp., natomiast flaga czerwona była znakiem ćwiczeń alarmowych.
Obchody jubileuszu istnienia (2019)
W sobotę 22 czerwca 2019 roku jednostka OSP w Iwanowicach obchodziła setną rocznicę swojego istnienia. Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 14:30 zbiórką wszystkich pododdziałów na placu przed budynkiem remizy OSP w Iwanowicach. Następnie pan Robert Lisowski - wójt Gminy Iwanowice, przywitał wszystkich gości, wszystkie delegacje jednostek oraz zgromadzonych.
Po powitaniu nastąpiło odsłonięcie i poświęcenie nowej tablicy pamiątkowej. Z tego miejsca wszystkie jednostki OSP wraz z przybyłymi gośćmi przemaszerowały w asyście Strażackiej Orkiestry Dętej z Iwanowic Kaliskich oraz Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej „Tempo” z Iwanowic na plac przed kościołem, gdzie odbyła się uroczysta msza święta. Msza święta w intencji Iwanowickiej Straży została odprawiona pod przewodnictwem księdza proboszcza Ryszarda Suchanowskiego - kapelana Zarządu Gminnego OSP.
Jubileusz 95-lecia OSP Narama
Po mszy rozpoczęto oficjalną część uroczystości, gdzie między innymi odbył się raport pododdziałów, podniesienie flagi na maszt, powitanie gości, odczytanie Kroniki, odznaczenie zasłużonych druhów oraz wystąpienia zasłużonych gości. Pod koniec oficjalnej części uroczystości laureatom konkursów pn.: „Historia Iwanowic i jednostki OSP Iwanowice na przestrzenie ostatnich 100 lat” zostały wręczone nagrody.
Rozrywkową część wydarzenia rozpoczęto muzycznie. Dla zebranych gości pięknie koncertowała Reprezentacyjna Orkiestra Dęta „Tempo” z Iwanowic oraz Strażacka Orkiestra Dęta z Iwanowic Kaliskich. Odbył się również świetny pokaz Grupy Paramilitarnej GROT Kraków. Po występach artystycznych wszyscy zebrani goście mieli okazję spotkać się razem na parkiecie tanecznym podczas zabawy plenerowej.
W trakcie uroczystości wszystkim zgromadzonym wręczano foldery zawierające informacje i zdjęcia dotyczące historii Iwanowickiej Straży. Wszyscy mogli również podziwiać wystawę plenerową wykonaną specjalnie na tę okazję. W jubileuszu wzięły udział poczty sztandarowe wszystkich 15 jednostek OSP z terenu Gminy Iwanowice oraz zaprzyjaźnione jednostki z gmin ościennych.
Druhowie OSP Iwanowice dziękują za przybycie wszystkim znamienitym gościom, w szczególności przyjaciołom z Iwanowic Kaliskich oraz Iwanowic Małych i Dużych z powiatu kłobuckiego, których reprezentowali druhowie z tamtejszych jednostek OSP, przedstawiciele władz gminnych oraz oświatowych, a także Strażacka Orkiestra Dęta z Iwanowic Kaliskich. Uroczystości jubileuszowe uświetnili swoim przybyciem także: pani poseł Elżbieta Duda, pan wicemarszałek Województwa Małopolskiego Tomasz Urynowicz, przedstawiciele władz gminnych i powiatowych, lokalnych instytucji społecznych i gospodarczych oraz Państwowej Straży Pożarnej.
Podziękowania skierowano do Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej TEMPO z Iwanowic prowadzonej przez panią Martynę Szwaję oraz Strażackiej Orkiestry Dętej z Iwanowic Kaliskich na czele z kapelmistrzem Markiem Kuberą za oprawę muzyczną uroczystości i piękne koncerty. Serdecznie podziękowano księdzu proboszczowi Ryszardowi Suchanowskiemu, księdzu Marcinowi Żuchowiczowi oraz księdzu Lucjanowi Dudzińskiemu za odprawienie Mszy Świętej w intencji druhów z OSP Iwanowice.
Wielkie podziękowania należą się panu Adrianowi Wójcikowi za ufundowanie i wykonanie tablicy upamiętniającej jubileusz, która została zawieszona na budynku remizy, paniom z KGW Iwanowice i pracownikom Gminnego Centrum Kultury i Bibliotek w Iwanowicach za wszelką pomoc organizacyjną, a także wszystkim sponsorom, w szczególności panu Markowi Piekarze, właścicielowi firmy Krak-MarFish. Mieszkańcy również zostali docenieni za udział w uroczystości.
Ochotnicza Straż Pożarna w Zalesiu (Gmina Iwanowice)
Powstanie i wczesne lata (1967-1970)
Ochotnicza Straż Pożarna w Zalesiu to jednostka typu S-1, znajdująca się poza Krajowym Systemem Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG). Jednostka ta powstała w 1967 roku.
W latach 70. jednostka wybudowała swoją remizę oraz pozyskała pojazd marki Nysa z Milicji, który został zaadaptowany na pojazd pożarniczy. Na wyposażeniu jednostki obecnie znajduje się 1 pojazd ratowniczo-gaśniczy.
Rozwój wyposażenia i infrastruktury
W 2003 roku jednostka zakupiła od OSP Poronin samochód strażacki Żuk. Kolejny etap modernizacji sprzętowej nastąpił w 2009 roku, kiedy to z funduszy gminnych dla jednostki zakupiono pojazd pożarniczy marki Mercedes.
Jubileusz 50-lecia (2017)
W sobotę 19 sierpnia 2017 roku jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej z Zalesia obchodziła jubileusz 50-lecia istnienia. Uroczystość rozpoczęła się wprowadzeniem pocztów sztandarowych, którego dokonał druh Marcin Misiak, zastępca komendanta gminnego OSP. Następnie rozpoczęła się Msza Święta w intencji strażaków i ich rodzin. Mszę świętą koncelebrowali ksiądz proboszcz Ryszard Suchanowski - kapelan gminny OSP oraz ksiądz Adam Grzesiński - proboszcz parafii w Widomej.
W obchodach jubileuszu uczestniczyły władze państwowe, powiatowe, gminne, jednostki OSP oraz mieszkańcy wsi. Wśród gości byli między innymi: pani Elżbieta Duda - Poseł na Sejm RP, pan Adam Domagała - Radny Sejmiku województwa Małopolskiego, pan Marek Piekara - Wiceprzewodniczący Rady Powiatu Krakowskiego, druh Leszek Zięba - Wiceprzewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Związku OSP, druh Jan Palimąka - Członek ZW Związku OSP, brygadier Jacek Kukuła - Dowódca Jednostki Ratowniczo - Gaśniczej nr 5 w Krakowie, druh Paweł Adamek - Zastępca Prezesa ZG OSP w Iwanowicach, druh Krzysztof Ciepły - Komendant Gminny OSP w Iwanowicach, poczty sztandarowe jednostek OSP z terenu gminy (14 jednostek) oraz zaprzyjaźnione jednostki z gmin ościennych - OSP z Woli Więcławskiej, OSP z Zagórzyc, OSP z Goszczy, OSP z Słomnik oraz OSP z Michałowic.
Władze gminne reprezentowali: pan Robert Lisowski - Wójt Gminy, pani Anna Tarko - Sekretarz Gminy, pani Joanna Domajewska - Skarbnik Gminy, pan Mirosław Rosa - Przewodniczący Rady Gminy oraz Radni Rady Gminy Iwanowice, pani Monika Świątek - Dyrektor GCKiB w Iwanowicach.
Część oficjalną uroczystości rozpoczęło złożenie raportu, przegląd pododdziałów, wciągnięcie flagi na maszt i odegranie hymnu państwowego. Następnie druh Edward Stopiński - Prezes OSP Zalesie, powitał wszystkich zaproszonych gości oraz mieszkańców biorących udział w uroczystości. Po powitaniu gości druh Przemysław Kucala - Zastępca Naczelnika Zarządu OSP, odczytał fragmenty kroniki OSP Zalesie.
Srebrnym medalem za wieloletnią ofiarną działalność w ochronie przeciwpożarowej dla dobra społeczeństwa i Rzeczypospolitej Polskiej została odznaczona Ochotnicza Straż Pożarna w Zalesiu. Po tej części nastąpiły wystąpienia zaproszonych gości.
Dalszy rozwój i działalność
W trakcie uroczystości jubileuszowych odbyło się podsumowanie projektu, jaki OSP Zalesie realizowała w ramach konkursu Mecenat Małopolski. Można było obejrzeć wystawę z historycznymi zdjęciami upamiętniającymi powstanie i rozwój jednostki oraz otrzymać folder prezentujący rys historyczny OSP Zalesie. Warto podkreślić, że projekt był realizowany we współpracy ze szkołą w Widomej, radą sołecką oraz mieszkańcami.
Wieczorem wszyscy chętni mogli spędzić miło czas oraz potańczyć w rytm muzyki zespołu „Kumple”. Obchody jubileuszu, mimo że aura nie dopisywała, zaliczono do udanych.