Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w krajowym systemie ratownictwa, często pełniąc ważną funkcję w lokalnych społecznościach. Dostęp do stabilnego finansowania i wsparcia instytucjonalnego jest dla nich kluczowy, aby zachować zdolności operacyjne i możliwość dalszego rozwoju. Istnieje kilka programów wsparcia finansowego, które pomagają OSP w realizacji ich zadań.
Dotacje MSWiA dla OSP spoza KSRG
Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej spoza Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) mogą uzyskać dotacje Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) w ramach programu „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo‑gaśniczych”. W budżecie na 2025 r. zarezerwowano na ten cel 34 mln zł. Środki te przeznaczone są na zakup sprzętu, materiałów, wyposażenia oraz remont strażnic. Można je wykorzystać na zakup certyfikowanej odzieży specjalnej, środków ochrony indywidualnej, a także sprzętu ratowniczego i logistycznego.
Wiele firm, takich jak Subor, oferuje produkty objęte wytycznymi programu. Subor realizuje zamówienia zgodnie z wymogami jakościowymi, dostarczając fabrycznie nowe produkty, spełniające standardy Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (KG PSP), co jest kluczowym warunkiem w aplikacjach dotacyjnych. Przykładowo, ubrania specjalne strażackie (spodnie, kurtka ciężka i lekka zgodne z OPZ KG PSP) - np. Proton i Syriusz, rękawice i hełmy, a także sprzęt ratowniczy - można nabyć z dotacją.
Program „Moc Małych Społeczności” (NIW-CRSO)
Ruszają prekonsultacje programu Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) pod nazwą „Moc Małych Społeczności”. Program ten został stworzony we współpracy z NIW - CRSO i przedyskutowany przez Komitet ds. Pożytku Publicznego. Budżet programu wynosi 70 mln zł.
Cel i beneficjenci
Celem programu jest wzmacnianie instytucjonalne małych i średnich organizacji pozarządowych z terenów wiejskich i mniejszych miejscowości oraz zwiększanie ich odporności społecznej poprzez rozwój aktywności obywatelskiej, podnoszenie kompetencji i tworzenie sieci współpracy. Program jest skierowany do organizacji działających w miejscowościach do 100 tys. mieszkańców. Skorzystać z niego będą mogły małe i średnie organizacje pozarządowe z obszarów wiejskich i mniejszych miejscowości.
O dofinansowania z programu będą mogły starać się m.in. Ochotnicze Straże Pożarne, kluby sportowe, koła gospodyń wiejskich oraz inne małe organizacje. Ministra ds. Społeczeństwa Obywatelskiego Adrian Porowska podkreślała, że jest to ważna inwestycja w przyszłe bezpieczeństwo, mająca duży wpływ na odporność społeczną, która powinna być budowana lokalnie i w małych społecznościach. Z programu skorzystają organizacje o mniejszych budżetach, dla których stabilne finansowanie i wsparcie instytucjonalne są kluczowe dla zachowania zdolności operacyjnych i dalszego rozwoju.
Przeznaczenie dofinansowań
Program obejmuje m.in. dotacje na działalność, regranting, organizację szkoleń, animację lokalnych inicjatyw oraz różne formy współpracy z samorządami i innymi organizacjami. Pieniądze będzie można przeznaczyć na dowolny cel, w tym: zakup sprzętu biurowego, udział w konferencjach, szkolenia pracowników, a także organizację spotkań integrujących lokalną społeczność. Organizacje lokalne najlepiej znają teren i potrzeby mieszkańców, dlatego zakres dofinansowania jest szeroki.
Zastępczyni dyrektora NIW - CRSO Adela Gąsiorowska zapewniła, że Instytut będzie kontynuował spotkania szkoleniowe dotyczące pisania wniosków o dofinansowania, a pracownicy będą udzielać wszelkich odpowiedzi w terminie towarzyszącym naborowi poprzez infolinię i konsultacje.
Harmonogram programu
- Prekonsultacje: od 27 stycznia 2025 r. do 17 lutego 2025 r.
- Nabór wniosków: przełom kwietnia i maja 2025 r.
- Realizacja projektów wspieranych bezpośrednio przez NIW-CRSO: lipiec - grudzień 2025 r.
- Regranting: wrzesień - grudzień 2025 r.
Program „OSP 5000 plus”
OSP 5000 plus to rządowy program wsparcia finansowego dla Ochotniczych Straży Pożarnych. W ramach tego programu strażacy z OSP mogą składać wnioski o dofinansowanie, maksymalnie na kwotę pięciu tysięcy złotych, do komendantów miejskich lub powiatowych Państwowej Straży Pożarnej.
Jednostki OSP, takie jak ta w podpoznańskim Dopiewie, często pełnią ważną rolę w krajowym systemie ratownictwa. W ich przypadku, podczas wydarzenia dotyczącego programu, druhowie musieli wyruszyć do realnej akcji gaśniczej, co podkreśla codzienne wyzwania i potrzebę wsparcia. Pieniądze z programu mogą służyć na przykład na zakup fantomów lub środków pozorujących rany do szkoleń z zakresu pierwszej pomocy. Mogą być również przeznaczone na poprawę kondycji strażaków oraz dodatkowe szkolenia, zwiększając tym samym ich gotowość operacyjną.