Mieszkańcy Kiełczówki i Bab od lat poszukują pomocy w związku z działalnością firmy zajmującej się dystrybucją węgla. Jak twierdzą, na co dzień muszą żyć w węglowym pyle, dlatego protestują i proszą o wsparcie, gdzie się da. Sprawa trafiła również do prokuratury, a działalność sortowni węgla firmy Barter S.A. była przyczyną licznych skarg, w tym dotyczących pożarów hałd.
Wielokrotne interwencje straży pożarnej w Kiełczówce
Dwukrotnie strażacy interweniowali w miejscowości Kiełczówka w gminie Moszczenica w związku ze zgłoszeniami dotyczącymi pożaru hałdy węgla. Na placu zgromadzonych mogło być ponad 10 tysięcy ton węgla, dlatego zagrożenie było spore.
Pierwsze zgłoszenie i działania
Pierwsze zgłoszenie strażacy otrzymali we wtorek o godzinie 12:11. Na miejsce udały się dwa zastępy: jeden z PSP Piotrków oraz drugi z OSP Moszczenica. Mł. bryg. Piotr Kaźmierczak z PSP w Piotrkowie Trybunalskim poinformował, że pracownicy składu węgla byli na miejscu, dlatego za pomocą ciężkiego sprzętu rozsypywali palący się węgiel i przelewali go wodą.
Drugie zgłoszenie i rozszerzona akcja
Kolejne zgłoszenie wpłynęło na stanowisko kierowania około godziny 22:30. Wtedy na miejsce zadysponowano 7 zastępów strażaków: po dwa z OSP Moszczenica, OSP w Rękoraju, PSP w Piotrkowie oraz jeden z OSP w Babach. W nocy przedstawiciel właściciela składu węgla wezwał dwóch pracowników, którzy przesypywali koparko-ładowarkami zgromadzony węgiel, a strażacy dogaszali go.
Kontrola chemiczna i zakończenie działań
Na miejsce wezwano także jednostkę ratownictwa chemicznego z Łodzi, która sprawdziła, czy w powietrzu występuje tlenek węgla i siarkowodór. Strażacy stwierdzili obecność tylko tego pierwszego związku chemicznego, ale jedynie w najbliższej okolicy palącej się hałdy. Działania strażaków zakończyły się około 3:20 nad ranem.
Problemy mieszkańców Kiełczówki i Bab: Życie w cieniu sortowni węgla
Mieszkańcy Kiełczówki w gminie Moszczenica, szczególnie ci, którzy bezpośrednio sąsiadują z regionalnym centrum dystrybucji węgla funkcjonującym we wsi od 2008 roku, skarżą się na uciążliwości. Mówią o czarnym śniegu, czarnej sałacie, czarnych jabłkach w sadzie i czarnych szybach w oknach. Do tego dochodzi hałas, który porównują do przejeżdżającego pociągu.
Uciążliwości codziennego życia
Małgorzata Śmiechowicz, mieszkanka Kiełczówki i reprezentantka protestujących, opisuje sytuację: „Na ulicy Wolborskiej jest bardzo ścisła zabudowa. Po jednej stronie znajduje się miejscowość Baby, po drugiej Kiełczówka. Przede wszystkim chodzi o pylenie, bo moje okna są po prostu czarne. To nie jest zwykły kurz, ale typowy kurz węglowy. Wszystkie owoce z sadu absolutnie nie nadają się do spożycia, nie ma mowy o zielonej sałacie, bo ta ma po prostu czarny kolor”.
Działalność firmy Barter S.A. i jej wpływ na środowisko
Małgorzata Śmiechowicz jest bardzo zaangażowana w sprawę zapylenia i hałasu, jaki generuje działalność firmy Barter, której siedziba znajduje się około 300 metrów od budynków i od ulicy Wolborskiej w Kiełczówce. „Od godziny 6:00 rano do 22:00 działają 3 sortowniki, które emitują tak przeogromny hałas, że ja mam wrażenie, że przez mój dom przetacza się pociąg” - dodaje. Mieszkańcy szacują, że na około 5 hektarach zgromadzonych jest kilkadziesiąt tysięcy ton miału węglowego. Te hałdy ulegają samozapaleniu, a z nich wydobywa się potężny biały dym.
Zawiadomienie do prokuratury: Zarzuty wobec firmy Barter S.A.
Reprezentant mieszkańców złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie w sprawie firmy zajmującej się dystrybucją węgla w Kiełczówce. Prokurator Dorota Mrówczyńska z Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie potwierdziła, że wpłynęło zawiadomienie od mieszkanki Kiełczówki, reprezentującej mieszkańców obu miejscowości.
Treść zawiadomienia
Z treści zawiadomienia wynika, że działająca na terenie tych miejscowości sortownia węgla firmy Barter S.A. poprzez zanieczyszczenie środowiska, to jest gleby, wód gruntowych, zapylenie obszaru, hałas, niewłaściwe składowanie hałd miału węglowego, który ulega samozapłonowi, stworzyła bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia mieszkańców. Dodatkowo stworzyło to zagrożenie dla świata roślinnego i zwierzęcego.
Zniszczenia infrastruktury i status sprawy
W zawiadomieniu mowa jest również o zniszczeniach, jakich miała dopuścić się firma. „Działania firmy Barter S.A. polegające na sprowadzeniu drogą kolejową, hałdowaniu, sortowaniu, przewozie transportem drogowym dużych ilości węgla doprowadziło do zniszczenia asfaltu w Babach, Wolborzu i Koluszkach” - dodaje Dorota Mrówczyńska. Aktualnie w sprawie wdrożono czynności sprawdzające, mające na celu potwierdzenie zaistnienia przestępstwa.
Długotrwałe zmagania z urzędami i brak rozwiązania
Problemy mieszkańców z działalnością sortowni węgla trwają od lat, a ich próby uzyskania pomocy od władz napotykają na biurokratyczne przeszkody i opór firmy.
Pierwsze skargi i interwencje
Już w 2008 roku sąsiedzi, którzy dosłownie mieszkają przez płot z firmą, zaczęli się skarżyć. W 2011 roku mieszkańcy Bab i Kiełczówki po raz pierwszy poprosili o pomoc wójta. Protest został przesłany do Delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ) w Piotrkowie.
Działania Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ)
Marcin Wężyk z Delegatury WIOŚ poinformował, że wniosek o podjęcie interwencji w celu sprawdzenia działalności sortowni węgla firmy Barter S.A. w Kiełczówce wpłynął w sierpniu 2011 roku, a skarga dotyczyła głównie zapylenia okolicznych posesji oraz hałasu.
- Kontrole i badania: Przeprowadzono kontrole obiektu, które wskazały między innymi na występowanie tzw. emisji niezorganizowanej pyłu oraz pracę urządzeń mogących stanowić istotne źródło hałasu do środowiska. WIOŚ wykonał pomiar hałasu przenikającego do środowiska, pomiar imisji pyłu (stężenia pyłu w powietrzu) oraz pomiar opadu pyłu za pomocą poborników zawieszonych na słupach energetycznych wokół terenu sortowni węgla (pomiar prowadzony jest w dalszym ciągu).
- Brak przekroczeń pyłu PM10, przekroczenia hałasu: Pomiary imisji (stężenia pyłu w powietrzu) nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych poziomów średniodobowych pyłu zawieszonego PM10. Natomiast wyniki pomiarów hałasu zostały przesłane staroście piotrkowskiemu, który stwierdził przekroczenia i ustalił dopuszczalną emisję hałasu dla zakładu.
- Decyzje starosty i odwołania firmy: Po przeprowadzeniu kontroli WIOŚ wystąpił do starosty piotrkowskiego o rozważenie możliwości nałożenia na prowadzącego bazę obowiązku sporządzenia tzw. przeglądu ekologicznego, który umożliwia ocenę oddziaływania instalacji na środowisko. Starosta piotrkowski zobowiązał decyzją administracyjną prowadzącego bazę w Kiełczówce do przedstawienia przeglądu ekologicznego. Firma Barter S.A. odwołała się od decyzji dotyczącej hałasu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie, a do dzisiaj nie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie.
Opieszałość i prawne luki
Mieszkanka Kiełczówki wskazuje, że „wszystko trwa już ponad rok i absolutnie nie ma żadnego postępu w sprawie”. Wójt gminy Marceli Piekarek cały czas twierdzi, że pomoże, ale jego działania są „trochę opieszałe”. Dodatkowo, firma działa na terenach dzierżawionych od prywatnego przedsiębiorcy (4,7 hektara), co wiąże się z luką prawną - firmy prowadzące działalność na dzierżawionych gruntach mogą nie potrzebować wszystkich decyzji, np. środowiskowej.
Brak współpracy ze strony firmy Barter S.A.
Na spotkanie, które odbyło się w marcu 2012 roku, nie przyszedł żaden z przedstawicieli firmy Barter. „Firma Barter ma swoich prawników, którzy w każdej decyzji znajdą jakiś element zaczepny, w efekcie od wszystkiego się odwołują i na ich działalność w tej chwili nie ma bata. Jestem bardzo zdesperowana” - mówi Małgorzata Śmiechowicz. Próby kontaktu z przedstawicielami firmy przez media również pozostały bez odpowiedzi.
Wójt i radni obiecują pomoc
Małgorzata Śmiechowicz zwróciła się również o pomoc do radnych gminy Moszczenica, którzy podczas lutowej sesji Rady Gminy obiecali, że sprawę rozpatrzy Komisja Rewizyjna. Wójt gminy Marceli Piekarek stwierdził, że należałoby przede wszystkim wyjaśnić, czy firma, rozpoczynając działalność w Kiełczówce w 2008 roku, miała na to zgodę, czy była wydana decyzja środowiskowa i raport oddziaływania na środowisko.
tags: #pozar #haldy #wegla #kielczowka