Mieszkańcy Jakucji na Syberii zaobserwowali niepokojące zjawisko, które zyskało miano "pożarów-zombie". W sieci pojawiły się nagrania, na których widać wydobywające się spod śniegu słupy dymu. Jest to efekt letnich pożarów, z którymi lokalna społeczność zmaga się do dzisiaj.
"Pożary-Zombie" w Jakucji
Nagranie z 23 stycznia tego roku, autorstwa Iwana Zacharowa z wsi Sajdy w Jakucji, dokumentuje unoszące się nad zaśnieżonym terenem słupy dymu. Podobne zjawisko zaobserwowano również w okolicach wioski Udarnik, na północ od Sajdy, gdzie latem ubiegłego roku również miały miejsce pożary.
Republika Jakucji, położona we wschodniej części Syberii, latem zeszłego roku zmagała się z jednymi z największych pożarów w historii regionu. Niektóre z objętych ogniem obszarów były zbyt trudno dostępne, aby można było je ugasić, a ogień zbliżył się również do terenów zamieszkałych. Niestety, tegoroczna zima w Jakucji jest najzimniejsza od 2006 roku, co może potęgować problem tlących się pod śniegiem ognisk.
Pożary te, paląc się przez długi czas, w znacznym stopniu przyczyniają się do dalszego postępowania globalnego ocieplenia. Główne ogniska pożarów znajdują się w Jakucji oraz w północnych częściach Kraju Krasnojarskiego. Wybuchają one w wyniku rekordowo wysokich temperatur, niespotykanych w tym regionie. Historyczny poziom temperatury, 38 stopni Celsjusza, został odnotowany 20 czerwca w Wierchojańsku na północy Syberii.
ZOBACZ: Nagranie wideo strażaków walczących z pożarami lasów w Rosji
Ekstremalne Temperatury i Pożary w Europie
Równocześnie z syberyjskimi zjawiskami, Europa zmaga się z falą ekstremalnych upałów i towarzyszących im pożarów. Dane z programu obserwacji Ziemi Copernicus wskazują, że 14 lipca temperatura przy powierzchni ziemi przekroczyła w Hiszpanii 59 stopni Celsjusza, a na południu Francji 48 stopni.
Półwysep Iberyjski w ogniu
W Hiszpanii i Portugalii od wielu tygodni szaleją pożary. Tylko w ciągu ostatniej doby w Portugalii i Hiszpanii ogień strawił ponad 20 tysięcy hektarów lasów i nieużytków rolnych. Najtrudniejsza sytuacja panuje na Półwyspie Iberyjskim, gdzie pożary dotknęły prowincje Ourense, Zamora i Leon w Hiszpanii, zmuszając do ewakuacji dziesiątki tysięcy osób. W miejscowości San Pedro de Cansoles pożar zniszczył prawie 20 domów, a w regionie Galicji zniszczeniu uległo 20 tys. hektarów. W Hiszpanii notowano rekordowo wysokie temperatury, np. w Villanueva de las Cruces termometry wskazały 45,7 stopni Celsjusza. Unia Europejska wysłała dwa samoloty gaśnicze do Hiszpanii, aby pomóc w walce z pożarami, w których odnotowano ofiary śmiertelne.
Skala zniszczeń w Portugalii
W Portugalii ogień strawił już 216 200 hektarów, co stanowi ponad czterokrotność średniej z lat 2006-2024 dla tego okresu. W dystrykcie Coimbra policja uratowała stado psów z płonącego lasu, a w dystrykcie Castelo Branco ogień dotarł do wioski Paradanta. Istnieją obawy, że pożary w europejskich krajach mogą się nadal rozprzestrzeniać.
Turcja: Walka z ogniem w trudnych warunkach
W zachodniej prowincji Turcji, w Izmirze, wybuchły dwa groźne pożary lasów, których nie udaje się opanować ze względu na silny wiatr. Polski konsulat w Turcji ostrzega przebywających tam Polaków i zaleca zachowanie szczególnej ostrożności. Pożary pojawiły się w dystryktach Cesme i Odemis. W Cesme przyczyną pożaru była prawdopodobnie iskra z sieci elektrycznej, a w Odemis zginął starszy mężczyzna. Silny wiatr, osiągający prędkość do 40-60 km/h, sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu się płomieni. Z zagrożonych terenów ewakuowano część mieszkańców i turystów, zamknięto również dla ruchu odcinek autostrady.
Grecja: Ewakuacja turystów z Rodos
Szalejący od kilku dni na greckiej wyspie Rodos pożar lasów zmusił w sobotę do ewakuacji tysiące ludzi, w tym wielu turystów. Statkami straży przybrzeżnej i prywatnymi łodziami ewakuowano co najmniej 2 tysiące osób. Władze wezwały również około tysiąc osób do opuszczenia zagrożonych wiosek. Pożar rozprzestrzenił się w kierunku strefy turystycznej, a wysokie ryzyko pojawienia się kolejnych pożarów utrzymuje się z powodu prognozowanych upałów sięgających 45 stopni Celsjusza. Turyści znaleźli się w trudnej sytuacji, niektórzy skarżyli się na brak organizacji i spartańskie warunki w miejscach ewakuacji.
ZOBACZ: Nagranie wideo strażaków walczących z pożarami lasów w Rosji
Zjawiska Pożarowe i ich Przyczyny
Na podstawie danych europejskiego systemu informacji o pożarach lasów (EFFIS), od początku roku do 19 sierpnia spłonęło 1 566 775 hektarów terenów zielonych w Europie, co jest znacznie więcej niż średnia z lat 2006-2024. Ekstremalne upały, wysokie temperatury i silny wiatr tworzą sprzyjające warunki do powstawania i rozprzestrzeniania się niszczycielskich pożarów.
Analizując zjawiska związane z ogniem, warto wspomnieć o tzw. flashover - nagłym rozgorzeniu, które może nastąpić w pomieszczeniach zamkniętych, gdy temperatura pod sufitem osiągnie około 600 stopni Celsjusza, a następnie gwałtownie wzrośnie do 1200 stopni. Takie zjawisko mogło mieć miejsce w barze "Le Constellation" w Szwajcarii, gdzie w wyniku pożaru zginęło około 40 osób. Eksperci podejrzewają, że błyskawiczne rozprzestrzenienie się ognia mogło być spowodowane zapaleniem się łatwopalnej pianki sufitowej od fajerwerków.
Warto również zwrócić uwagę na zjawisko trąby ogniowej, która może powstać w wyniku dużego kontrastu termicznego. Powstaje ona w wyniku konwekcji, gdy gorące powietrze z ogniska miesza się z chłodniejszym. Takie zjawiska, choć nie są tornadami, mogą osiągać znaczną prędkość wiatru i stanowić zagrożenie.
