W dobie smartfonów i powszechnego dostępu do Internetu, wciąż potrzebujemy syren alarmowych na dachach budynków. Konieczność optymalizacji bezpieczeństwa publicznego stała się jednym z głównych wyzwań dla Polski. Funkcjonujący system nie stanowi jednolitej infrastruktury technicznej, jest podatny na zakłócenia, zawodny i pozbawiony możliwości rozwoju z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.
Program "Odporność na kryzys" i rozbudowa systemu ostrzegania
Wychodząc naprzeciw tym potrzebom, komendant główny PSP - w ramach programu "Odporność na kryzys - optymalizacja infrastruktury służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo", prowadzonego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz opracowanego na potrzeby Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności - zaplanował stworzenie jednolitego systemu ostrzegania i alarmowania. Opiera się on na jednostkach ochrony przeciwpożarowej i ma zostać zmodernizowany oraz rozbudowany o istniejące elementy.
Finansowanie i zasięg projektu
Projekt "Rozbudowa systemu ostrzegania i alarmowania", realizowany w Komendzie Głównej PSP, jest finansowany z funduszy Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a jego całkowita wartość wynosi 175 679 659 zł. System ostrzegania i alarmowania jest budowany w 4060 lokalizacjach na terenie całego kraju. Został zaprojektowany jako otwarty i skalowalny, co umożliwi jego rozbudowę oraz integrację z już istniejącymi rozwiązaniami w jednostkach administracji rządowej i samorządowej.
Proces wdrażania i selekcji jednostek
Do obsługi projektu na szczeblu centralnym komendant główny PSP powołał zespół wspierany przez zespoły wojewódzkie. Punktem wyjścia do określenia potrzeb nowo tworzonego systemu było zaprojektowanie w Komendzie Głównej PSP aplikacji, a następnie przeprowadzenie inwentaryzacji elementów systemów ostrzegania i alarmowania funkcjonujących już w poszczególnych województwach. Tak powstała baza danych o kluczowych dla projektu obiektach. Następnie opracowano kryteria i mechanizm rankingowy, który przypisywał określone wartości punktowe do różnych parametrów technicznych i infrastrukturalnych jednostek, aby umożliwić ich klasyfikację i najwłaściwszy wybór. Zastosowany mechanizm rankingowy pozwolił na identyfikację jednostek najlepiej odpowiadających potrzebom projektu, a ich automatyczna selekcja umożliwiła dokonanie oceny i wyboru obiektów z uwzględnieniem wymiaru ekonomicznego i społecznego. Równocześnie pozyskiwano wstępne deklaracje i zgody na przystąpienie do projektu od jednostek OSP oraz lokalnych samorządów. Taki sposób typowania jednostek do modernizacji dał gwarancję transparentności wyboru, a jednocześnie ich gotowości do przystąpienia do projektu po podpisaniu ostatecznego porozumienia. Kluczową rolę w procesie nadzoru i realizacji projektu odgrywają komendanci wojewódzcy PSP. Ich zaangażowanie, wiedza i doświadczenie są nieocenione w koordynacji działań na poziomie regionalnym, dają też gwarancję, że wszystkie komponenty systemu będą funkcjonowały harmonijnie i efektywnie.
Działanie nowego systemu alarmowania
Czym jest system alarmu przeciwpożarowego?
Nowy system alarmowania pozwoli skrócić drogę alarmowania do kilku kliknięć. Operator będzie logował się do specjalnej aplikacji i na cyfrowej mapie wskazywał konkretną syrenę lub całą ich grupę. Aplikacja automatycznie wyśle polecenie do wszystkich wybranych syren jednocześnie przez sieć telekomunikacyjną, wykorzystując cyfrową sieć łączności dalekiego zasięgu LoRaWAN. Każda syrena wyposażona w minikomputer i moduł radiowy będzie mogła odbierać komendy bezpośrednio z centrali. Sieć LoRaWAN jest rozproszona i odporna - nie ma jednej "centrali", której awaria unieruchomiłaby cały system. Jeśli w jakimś regionie nie zadziała pojedyncza stacja bazowa, problem dotknie tylko lokalnego węzła, a reszta systemu będzie funkcjonowała nadal bez zakłóceń.
Automatyzacja i monitorowanie
Gdy polecenie dotrze do syreny, lokalny mikrokomputer natychmiast je wykona, włączając syrenę akustyczną lub przełączając ją w tryb nadawania komunikatu głosowego. Każda syrena po uruchomieniu będzie mogła odesłać do centrali sygnał potwierdzający, że alarm rzeczywiście się włączył. Jeśli któraś syrena nie odpowie, system automatycznie zgłosi alert o możliwej awarii urządzenia. W codziennej pracy platforma może co kilka minut sprawdzać stan wszystkich urządzeń, co pozwoli szybko wykryć i naprawić usterki, zanim zagrożą sprawności systemu.
Powiadamianie społeczeństwa i edukacja
Nowy system ma rozwiązać problem braku słyszalności syren, na przykład w domach z zamkniętymi oknami czy w głośnych centrach handlowych. Platforma po włączeniu syren automatycznie opublikuje komunikat o zagrożeniu w Internecie przez publiczne API, udostępniając informację w formie, którą będą mogły odczytać różne aplikacje mobilne. System ten będzie mógł przekazywać ostrzeżenia bardziej precyzyjnie. Ważna będzie także edukacja społeczeństwa: poznanie sygnałów alarmowych, zainstalowanie oficjalnej aplikacji alarmowej w telefonie i wiedza, jak się zachować po usłyszeniu określonego komunikatu. Nawet najlepszy system spełni swoją rolę tylko wtedy, gdy obywatele będą mu ufali i odpowiednio reagowali.
Ramy prawne systemu ostrzegania i alarmowania
Pierwszym i najważniejszym aktem prawnym jest obowiązująca od stycznia ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Jej wejście w życie usankcjonowało prowadzone przez Komendę Główną PSP działania związane z realizacją projektu. Określa ona zasady funkcjonowania systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach.
Obowiązki organów administracji publicznej i obywateli
Zgodnie z zapisami ustawy, obowiązek podjęcia działań w zakresie powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności spoczywa na tym organie administracji publicznej lub podmiocie ochrony ludności, który pierwszy powziął informację o wystąpieniu zagrożenia (art. 67 ust. 1). Każdy, kto zauważy zdarzenie lub zjawisko mogące stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia centrum powiadamiania ratunkowego albo właściwych służb lub podmiotów ratowniczych, a do czasu ich przybycia - udzielenia pomocy osobom znajdującym się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, jeżeli może jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Elementy systemu i rozporządzenia wykonawcze
Powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności następuje za pomocą systemu, w skład którego wchodzą w szczególności syreny alarmowe. W kontekście funkcjonowania systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania nie można pominąć wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych. Rozporządzenie doprecyzowuje, jakie czynności powinien podjąć terytorialny organ ochrony ludności stosownie do powstałego rodzaju zagrożenia. Zapisy rozporządzenia (§ 6-8) określają czynności do wykonania po otrzymaniu informacji o zagrożeniu w celu ogłoszenia alarmu lub komunikatu ostrzegawczego dla ludności przebywającej na terenach zarządzanych lub administrowanych. Rozporządzenie definiuje także nowy alarm dla jednostki ochrony przeciwpożarowej jako sygnał akustyczny - trzykrotnie wzrastający i opadający dźwięk syreny alarmowej z przerwami 30 s, trwający 3 minuty.
Charakterystyka i rodzaje syren strażackich
Syrena strażacka to urządzenie akustyczne, które emituje bardzo głośny, modulowany dźwięk, czyli tzw. sygnał alarmowy. Tradycyjnie służy ona do ostrzegania ludności o niebezpieczeństwie (np. klęsce żywiołowej, alarmie wojennym) oraz do alarmowania służb ratunkowych. Syreny strażackie są montowane na dachach budynków (np. remiz strażackich, urzędów) lub na specjalnych masztach, tak aby emitowany sygnał alarmowy był słyszalny w promieniu wielu kilometrów. Ich charakterystyczne wycie jest częścią lokalnego systemu alarmowania - często stanowią one element systemu ostrzegania i alarmowania ludności, za który odpowiadają władze samorządowe. Wiele gmin wykorzystuje syreny zamontowane na remizach OSP jako środki alarmowe dla mieszkańców, aby spełnić obowiązek posiadania systemu powiadamiania o zagrożeniach.
Zasada działania syreny
Syreny strażackie opierają swoje działanie na emisji bardzo głośnego dźwięku o narastającej i opadającej tonacji. Tradycyjne modele to urządzenia elektromechaniczne - wyposażone w silnik elektryczny obracający wirnikiem (turbinką) z otworami. Wirnik podczas szybkiego obrotu przerywa strumień powietrza, co generuje pulsujący, modulowany dźwięk o wysokiej głośności. Tego typu syrena wydaje charakterystyczny wyjący ton, który narasta i opada w cyklach.
Nowoczesne rozwiązania
Nowsze modele syren alarmowych mogą być elektroniczne - zbudowane z zestawu głośników (tzw. syreny modulacyjne), które odtwarzają elektronicznie generowany dźwięk syreny lub nawet komunikaty głosowe.
Typy syren:
- Syreny analogowe (elektromechaniczne) - tradycyjne syreny wirnikowe (np. typu SAD), zazwyczaj montowane na stałe na dachach budynków.
- Syreny elektroniczne (cyfrowe) - nowoczesne syreny zintegrowane z elektroniką (np. typu HSS), składające się z zestawu głośników. Pozwalają emitować różne zaprogramowane sygnały alarmowe, a niektóre modele także sygnały słowne. Cechują się wysoką niezawodnością i mogą być słyszalne na dużym obszarze.
- Syreny przenośne i ręczne - oprócz stacjonarnych syren dachowych spotyka się również syreny montowane na pojazdach strażackich (syreny przewoźne) oraz małe syreny ręczne (napędzane korbką, używane np. podczas akcji w terenie lub w sytuacji awarii zasilania).
Technologia uruchamiania syreny
Współczesne syreny strażackie (zwłaszcza w jednostkach OSP należących do KSRG) są zintegrowane z systemem zdalnego alarmowania. Standardowo alarmowanie odbywa się drogą radiową - Stanowisko Kierowania Państwowej Straży Pożarnej (PSP) w powiecie, otrzymawszy zgłoszenie zdarzenia, może zdalnie włączyć syrenę w wybranej jednostce OSP. Odbywa się to poprzez wysłanie na odpowiedniej częstotliwości radiowej zakodowanego sygnału (tzw. alarm selektywny). Każda syrena ma przypisany unikalny kod - po odebraniu transmisji urządzenie w remizie rozpoznaje kod i jeśli jest zgodny z jej numerem, automatycznie uruchamia wycie syreny. Ten system selektywnego alarmowania jest bardzo niezawodny - działa w całości w strukturach straży pożarnej, bez potrzeby dostępu do internetu czy sieci komórkowej, a centrala PSP otrzymuje potwierdzenie uruchomienia syreny. W niektórych remizach OSP stosuje się dodatkowo nowoczesne systemy powiadamiania druhów - np. powiadamianie SMS czy aplikacje mobilne. Zgodnie ze stanowiskiem PSP tradycyjna syrena alarmowa pozostaje najskuteczniejszym sposobem alarmowania jednostki, a systemy oparte na telefonii GSM lub internecie mogą być jedynie wsparciem pomocniczym. Sygnał dźwiękowy syreny jest natychmiastowy i dociera do wszystkich w okolicy, podczas gdy wiadomości SMS czy aplikacje zależą od zewnętrznych sieci i mogą docierać z opóźnieniem lub ulec awarii. Niektóre nowoczesne instalacje dają możliwość automatycznej regulacji głośności syreny czy czasu trwania sygnału w zależności od pory dnia.
Regulacje prawne dotyczące syren i alarmów
Kwestie alarmowania ludności i używania syren reguluje w Polsce kilka aktów prawnych oraz wytyczne instytucji rządowych (MSWiA, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Komenda Główna PSP). Najważniejsze z nich to przepisy dotyczące obrony cywilnej i systemu ostrzegania ludności. W 2024 roku zaktualizowano regulacje w tym zakresie - wydano nowe Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 lutego 2024 r. w sprawie systemów wykrywania skażeń i powiadamiania o ich wystąpieniu oraz w 2025 r. Rozporządzenie MSWiA z 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych. Określają one m.in. rodzaje alarmów, sygnały ostrzegawcze i właściwości organów odpowiedzialnych za alarmowanie. Zgodnie z ustawami (np. Prawo o ochronie ludności oraz wcześniejszą Ustawą o powszechnym obowiązku obrony RP) to wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast odpowiadają za zorganizowanie systemu alarmowania na swoim terenie.
Standardowe sygnały alarmowe dla ludności
W Polsce obowiązuje ujednolicony system alarmowych sygnałów dźwiękowych, przekazywanych za pomocą syren. Rozporządzenia MSWiA precyzują trzy podstawowe rodzaje alarmów dla ludności cywilnej i odpowiadające im sygnały akustyczne:
- Alarm powietrzny: Sygnał akustyczny - modulowany dźwięk syreny trwający 3 minuty. Zapowiedź słowna: „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm powietrzny dla…”. Sygnał wizualny: Trójkątny żółty znak.
- Alarm o skażeniach: Sygnał akustyczny - modulowany dźwięk syreny trwający 3 minuty. Zapowiedź słowna: „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm o skażeniach dla…”. Sygnał wizualny: Trójkątny żółty znak.
- Alarm o klęskach żywiołowych: Sygnał akustyczny - modulowany dźwięk syreny trwający 3 minuty. Zapowiedź słowna: „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm o klęskach żywiołowych dla…”. Sygnał wizualny: Trójkątny żółty znak.
Wszystkie powyższe alarmy - zgodnie z przepisami - odwoływane są poprzez jednolity sygnał ciągły trwający 3 minuty.
Alarmowanie jednostek OSP
Osobnym rodzajem sygnału jest alarm dla jednostek ochrony przeciwpożarowej (straży pożarnej). Sygnalizuje on potrzebę natychmiastowego stawienia się strażaków w jednostce i wyjazdu do akcji. Zgodnie z wytycznymi jest to trzykrotnie powtarzany modulowany dźwięk syreny (wznoszący i opadający), emitowany z przerwami - łącznie taki alarm trwa do 3 minut. W praktyce wiele OSP używa tradycyjnie trzech następujących po sobie sygnałów trwających po kilkanaście sekund każdy (np. 3×15 sek. wycia z krótkimi przerwami) jako oznaczenie alarmu bojowego. Niektóre jednostki mają także własne ustalenia co do dodatkowych sygnałów - spotyka się np. 5 krótkich sygnałów syreny, które mogą oznaczać inny rodzaj alarmu lub wezwanie (np. według lokalnych ustaleń pięć sygnałów bywa używane jako sygnał ostrzegawczy dla ludności o dużym zagrożeniu lub jako sygnał ćwiczebny).
Procedury i testy systemu alarmowego
Włączenie syreny alarmowej wiąże się również z obowiązkiem zachowania pewnych procedur. Gdy syrena jest uruchamiana w ramach treningu lub ćwiczeń obrony cywilnej, władze zobowiązane są poinformować o tym mieszkańców z wyprzedzeniem. Przykładowo, wojewodowie organizujący testy systemu alarmowania przekazują informację o planowanym uruchomieniu syren do mediów co najmniej na dobę przed ćwiczeniami. Dzięki temu ludzie wiedzą, że nadchodzący alarm jest jedynie próbą i nie należy wpadać w panikę. Jednostki OSP włączone do KSRG (Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego) mają obowiązek utrzymywać sprawny system alarmowania swojej jednostki. Przepisy nie narzucają, czy ma to być syrena stacjonarna czy inny system - istotne jest, by w razie otrzymania zgłoszenia strażacy zostali skutecznie powiadomieni. W praktyce większość jednostek OSP w KSRG dysponuje syrenami alarmowymi uruchamianymi zdalnie przez PSP, a dodatkowo często korzysta z powiadomień SMS lub aplikacji.
Kiedy włącza się syreny strażackie?
Syreny strażackie używane są zarówno w sytuacjach rzeczywistego zagrożenia, jak i w celach ćwiczebnych czy okolicznościowych.
- Alarmy pożarowe i ratownicze (alarm bojowy): To najczęstszy przypadek wykorzystania syreny OSP. Gdy dochodzi do pożaru, wypadku drogowego lub innego nagłego zdarzenia, syrena strażacka zostaje uruchomiona, aby wezwać druhów do remizy. Trzy krótkie sygnały informują strażaków o konieczności natychmiastowego wyjazdu do akcji. Dla okolicznych mieszkańców dźwięk ten jest sygnałem, że w pobliżu dzieje się coś niepokojącego.
- Ostrzeganie ludności o poważnych zagrożeniach: Syreny są integralną częścią systemu wykrywania i alarmowania obrony cywilnej. W razie wystąpienia sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób (np. atak z powietrza, skażenie chemiczne, katastrofa naturalna na dużą skalę) mogą zostać włączone syreny alarmowe, aby jak najszybciej zaalarmować mieszkańców. Wówczas wykorzystuje się opisane wyżej sygnały alarmowe dla ludności - np. 3-minutowy dźwięk modulowany oznacza ogłoszenie alarmu, zaś ciągły 3-minutowy dźwięk oznacza odwołanie alarmu. Tego typu alarm jest uruchamiany na polecenie władz (wojewody, burmistrza) i może dotyczyć np. alarmu obrony cywilnej.
- Ćwiczenia i testy systemu alarmowego: Regularne treningi alarmów to ważny element utrzymania sprawności syren. Syreny strażackie bywają okresowo włączane w celach testowych, aby sprawdzić ich działanie i przygotować służby oraz ludność na właściwe reakcje. O planowanych ćwiczeniach mieszkańcy są zwykle informowani z wyprzedzeniem.
- Mobilizacja jednostek OSP do akcji lub ćwiczeń: Oprócz alarmów typowo "bojowych", w niektórych sytuacjach syrena może zostać użyta do zwołania strażaków ochotników np. na ważne zebranie, stan podwyższonej gotowości lub lokalne ćwiczenia. Niekiedy stosuje się wówczas odmienny sygnał (np. jeden długi ton lub kilka krótkich) - dokładne zasady zależą od ustaleń danej jednostki.
- Sytuacje upamiętniające i uroczystości: Syreny alarmowe bywają włączane również w celach symbolicznych, niezwiązanych z zagrożeniem. Najbardziej znanym przykładem jest obchodzona co roku Godzina „W” - 1 sierpnia o godz. 17:00, kiedy to w całej Polsce rozbrzmiewają syreny dla upamiętnienia rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Decyzją władz syreny wyją wtedy przez minutę, oddając hołd bohaterom i jednocześnie stanowiąc test sprawności systemu alarmowania. Podobnie syreny mogą być użyte w innych rocznicowych wydarzeniach lub żałobie narodowej.
Warto zaznaczyć, że sam dźwięk syreny strażackiej w codziennym użyciu najczęściej oznacza lokalny alarm OSP - czyli że gdzieś w okolicy doszło do zdarzenia, do którego jadą strażacy. Mieszkańcy słysząc ten sygnał powinni zachować zwykłą ostrożność i nie blokować dojazdu do remizy, ale nie muszą podejmować żadnych specjalnych działań, o ile nie usłyszą dodatkowych komunikatów.
Kto i kiedy włącza syrenę?
W jednostkach Ochotniczej Straży Pożarnej syrena alarmowa uruchamiana jest zazwyczaj przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej pełniących dyżur na stanowisku kierowania (w powiatowym lub miejskim stanowisku kierowania PSP). Gdy do stanowiska kierowania (SKKP/SKKM) wpłynie zgłoszenie wymagające zadysponowania jednostki OSP, dyżurny za pomocą radiowego systemu selektywnego zdalnie włącza syrenę w remizie danej OSP. Dzieje się to równolegle z wysłaniem informacji o zdarzeniu poprzez system teleinformatyczny - ochotnicy otrzymują więc powiadomienie zarówno drogą dźwiękową (syrena), jak i np. poprzez aplikację w telefonie czy SMS (o ile dana jednostka wdrożyła takie rozwiązania). Syrena zaczyna wyć i zwykle wyje przez ustalony czas (np. trzy cykle po kilkanaście sekund). Po tym czasie automatycznie się wyłącza.
Uruchamianie ręczne i procedury
W niektórych sytuacjach syrenę może uruchomić także lokalnie upoważniona osoba. Przykładowo, gdy świadek zdarzenia przybiegnie do remizy i chce zaalarmować okolicę o pożarze zanim przyjedzie pomoc - w wielu remizach istnieje przycisk ręcznego włączenia syreny. Taki ręczny alarm powinien być jednak używany tylko w skrajnej konieczności, gdyż uruchomienie syreny bez powiadomienia PSP może wywołać niepotrzebne zamieszanie. Jeśli dana syrena jest elementem systemu obrony cywilnej, jej włączenie powinno odbywać się według procedur przewidzianych dla alarmowania ludności - wraz z nadaniem odpowiedniego sygnału i komunikatu przez osobę do tego wyznaczoną. W praktyce więc samorządy określają, kto ma prawo ręcznie włączyć syrenę OC i w jakich okolicznościach.
Dobre praktyki i ograniczenia
Syrena strażacka, choć jest niezwykle ważnym narzędziem alarmowym, bywa uciążliwa dla mieszkańców (zwłaszcza gdy wyje w nocy). Dlatego jednostki OSP starają się używać jej rozważnie. Syreny włączane są tylko w razie realnej potrzeby - czyli przy alarmach do prawdziwych zdarzeń oraz ewentualnie w trakcie oficjalnych ćwiczeń/testów. Jeśli jednostka OSP czasowo nie bierze udziału w akcjach, zdarza się, że syrena w takiej remizie zostaje wyłączona lub przekierowana do trybu „tylko powiadomień telefonicznych”. Jednak jednostka w KSRG formalnie powinna utrzymywać gotowość alarmowania - nawet jeśli druhowie nie wyjeżdżają do akcji, syrena może być potrzebna do alarmowania ludności jako element systemu obrony cywilnej. W porze nocnej syrena zwykle działa tak samo, jeśli zdarzy się nocny alarm - aczkolwiek wiele jednostek stara się minimalizować uciążliwość. Przykładowo, mogą ustawić krótszy czas sygnału w nocy lub zmniejszyć głośność o kilka decybeli. Współcześnie coraz więcej druhów OSP posiada osobiste pagery lub aplikacje powiadamiające na smartfonie. Część jednostek, szczególnie w dużych miastach, decyduje się ograniczać użycie syreny, polegając bardziej na cichszych formach alarmowania (zwłaszcza nocą). Jednak Komenda Powiatowa PSP często podkreśla, że sygnał syreny jest najskuteczniejszy i najpewniejszy, a alternatywne systemy powinny być traktowane pomocniczo.
Sygnały alarmowe w praktyce OSP
W wielu gminach i jednostkach OSP istnieje zróżnicowanie w interpretacji sygnałów syren. Często 3 sygnały po 30 sekund i 15 sekund przerwy oznaczają alarm do pożaru, a jeden długi sygnał jest używany do zbiórki. Jednakże, jak wskazują sami strażacy, sposoby sygnalizowania syreną są często ustalane lokalnie i różnią się nawet między sąsiednimi gminami. Jest to sprawa do uzgodnienia między strażakami w OSP, często ustalana przez komendanta gminnego.
Uruchamianie syren w OSP odbywa się według procedur uzależnionych od potrzeb ratowniczych i zarządzeń przełożonych. Dźwięk syreny strażackiej zazwyczaj oznacza, że w pobliżu wydarzyło się coś wymagającego interwencji straży pożarnej. Najczęściej, gdy słyszymy wycie syreny alarmowej rozlegające się nad miejscowością, jest to sygnał alarmowy OSP - czyli wezwanie druhów ochotników do akcji (pożaru, wypadku lub innego lokalnego zdarzenia). Standardowo są to trzy następujące po sobie sygnały dźwiękowe syreny, trwające po kilkanaście-kilkadziesiąt sekund każdy. Taki sygnał alarmowy informuje strażaków: „Zbiórka w remizie, wyjazd do zdarzenia”. Dla mieszkańców okolicy jest to znak, że dzieje się coś niepokojącego - warto wtedy zachować czujność, rozejrzeć się (czy np. nie widać dymu) i uważać na pojazdy uprzywilejowane.