Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w budynkach użyteczności publicznej stanowi priorytet ze względu na ochronę życia ludzkiego oraz mienia. Obiekty te, pełniące funkcje takie jak szpitale, banki czy hotele, wymagają szczególnych rozwiązań i systemów. Szybkie wykrycie pożaru pozwala na jego zdecydowanie szybsze ugaszenie, minimalizując potencjalne straty.
Znaczenie Ochrony Przeciwpożarowej w Budynkach Użyteczności Publicznej
Zapewniając miejsce pracy dziesiątkom czy setkom ludzi, ich bezpieczeństwo staje się obowiązkiem i priorytetem przedsiębiorcy. Budynki użyteczności publicznej wymagają szczególnej ochrony przeciwpożarowej. Na pracy przebywającego w tych budynkach personelu opiera się funkcjonowanie mieszczących się w nich szpitali, banków czy hoteli. Budynki użyteczności publicznej wyposażone są w ogromnej wartości sprzęt. Dzięki błyskawicznemu wykryciu pożaru, zdecydowanie szybciej zostaje on ugaszony.
Stopień ryzyka wybuchu pożaru w budynku przemysłowym czy magazynie zależny jest od branży i przeznaczenia danego budynku. Prócz ochrony życia ludzkiego, istnieje ryzyko poniesienia bardzo wysokich strat materialnych. W przypadku użytkowania budynków przemysłowych i magazynów pożar stanowi największe zagrożenie straty mienia. Dzięki błyskawicznemu wykryciu pożaru, zdecydowanie szybciej zostaje on ugaszony.
Zaleca się sprawdzenie, czy budynek podlega prawu narzucającemu konieczność instalacji systemu sygnalizującego pożar. Odpowiednie przepisy znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. nr 109 poz. 719).
Specyficzne Wymagania Ochrony Przeciwpożarowej dla Różnych Pomieszczeń
Biura
Do ochrony przeciwpożarowej pomieszczeń biurowych najlepiej sprawdzi się system wysokociśnieniowej mgły wodnej FOGTEC. Charakteryzuje się on dużo niższym zużyciem wody w porównaniu z instalacjami tryskaczową i zraszaczową. Dzięki temu gaszone pomieszczenie dużo szybciej zostanie osuszone i przywrócone do użytkowania.
Serwerownie
Do gaszenia serwerowni optymalnie sprawdzą się systemy gaszenia gazem SafematicTM. Stosowane w tych systemach tzw. czyste środki gaśnicze nie przewodzą prądu, a po zastosowaniu odparowują, pozostawiając czystą i suchą powierzchnię. Gazowe systemy gaśnicze to jedyne rozwiązania w pełni bezpieczne dla czułego sprzętu elektronicznego. Rozwiązaniem prewencyjnym, niedopuszczającym do pojawienia się ognia, jest inertyzacja. Polega ona na kontrolowanej redukcji stężenia tlenu za pomocą gazu obojętnego, dzięki czemu powstaje atmosfera niepalna.
Wszystkie systemy oparte o gaszenie mokre, w tym również systemy mgły wodnej, nie są zalecane do gaszenia serwerowni. Również aerozole proszkowe mogą być szkodliwe dla sprzętu elektronicznego. Do ochrony pojedynczych szaf serwerowych o kubaturze do 3m3 warto wykorzystać panel gaśniczy FRS-RACK®2. Przeznaczony jest on do wykrywania pożaru, gaszenia i sterowania procesem gaszenia w szafach rackowych 19″.
Rozdzielnie Elektryczne
Do gaszenia pomieszczeń z czułym sprzętem elektronicznym, o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania obiektu, optymalnie sprawdzą się systemy gaszenia gazem SAFEMATICTM. Stosowane w tych systemach tzw. czyste środki gaśnicze nie przewodzą prądu, a po zastosowaniu odparowują, pozostawiając czystą i suchą powierzchnię. Wszystkie systemy oparte o gaszenie mokre, w tym również systemy mgły wodnej, nie są zalecane do gaszenia pomieszczeń z urządzeniami elektrycznymi i elektronicznymi. Również aerozole proszkowe mogą być szkodliwe dla tego sprzętu.
Parkingi Podziemne
Skuteczną ochronę przeciwpożarową podziemnych parkingów samochodowych zapewnią systemy mgły wodnej FOGTEC. Charakteryzują się one dużo niższym zużyciem wody w porównaniu z instalacjami tryskaczową i zraszaczową.
Lokale Gastronomiczne
Na kuchennych zapleczach lokali gastronomicznych dominują łatwopalne tłuszcze i oleje, które w ciągu kilku sekund mogą zamienić się w wysokie płomienie ognia i poprzez kanał wyciągowy przenieść się na pozostałe pomieszczenia. Rozwiązaniem gwarantującym bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach smażalniczych z okapem jest system przeciwpożarowy, który nie tylko gasi powstały pożar, ale również zapobiega jego rozprzestrzenianiu się. Nieodłącznym elementem tego systemu jest klapa odcinająca montowana w kanale wyciągowym, która uniemożliwia przedostanie się płomieni do innych urządzeń i pomieszczeń.
System ten może być uruchamiany automatycznie, po wykryciu zadanej temperatury przez czujki lub przewód ciśnieniowy, lub ręcznie przez pracownika kuchni. Za pomocą dysz dozujących, rozmieszczonych równomiernie w okapie, uwolniona ze zbiornika piana gaśnicza wyrzucana jest bezpośrednio w kierunku ognia. Pokrywa ona gaszone powierzchnie warstwą ochronną i odcina dopływ tlenu.
Lądowiska Śmigłowców
Skutecznym i polecanym zabezpieczeniem przeciwpożarowym lądowisk śmigłowców jest stacja pianowa HELIGUARD. To jedyny w Polsce prefabrykowany system dedykowany do gaszenia pianą ciężką lądowisk śmigłowców. Pozwala skutecznie gasić pożary grup A i B, w tym cieczy łatwopalnych, jak benzyna lotnicza. Stacja przystosowana jest do sterowania ręcznego przez obsługę obiektu.
Ogólny Sprzęt i Systemy Przeciwpożarowe
Instalacje Sygnalizacji Pożaru (SSP) i Kompleksowe Usługi
Firmy zajmujące się ochroną przeciwpożarową opracowują kompletne projekty, wykonują profesjonalny montaż oraz dbają o właściwą konserwację systemów SSP we wszelkiego rodzaju obiektach. Przygotowują również pełną dokumentację powykonawczą systemów.
Podręczny Sprzęt Gaśniczy i Oznakowanie Ewakuacyjne
Każdy rodzaj obiektu wyposażany jest w niezbędny sprzęt gaśniczy do samodzielnej obsługi. Serwisy usług przeciwpożarowych zapewniają przeglądy, konserwacje i naprawy wszystkich typów podręcznego sprzętu gaśniczego, dopuszczonego do stosowania w ochronie przeciwpożarowej. Wykonują także opracowania, aktualizacje instrukcji przeciwpożarowych i ewakuacyjnych dla obiektów oraz wyposażają je w odpowiednie oznakowanie.
Hydranty
Wszystkie rodzaje obiektów wyposażane są w wymagane hydranty zewnętrzne oraz hydranty i zawory wewnętrzne. Profesjonalne serwisy przeciwpożarowe zapewniają przeglądy, konserwacje i naprawy wszystkich typów hydrantów.
Działania w Przypadku Pożaru i Zasady Bezpieczeństwa
Postępowanie w Początkowej Fazie Pożaru
- UWAGA! Nie próbuj gasić ognia, którego nie jesteś w stanie opanować! Nie ryzykuj życia i zdrowia!
- UWAGA! Nie korzystaj z windy!
- W miarę możliwości usuń materiały palne z balkonu, jeśli grozi im zajęcie się ogniem.
Jak reagować na pożar w zależności od źródła:
- Palący się olej w kuchni: Wyłącz dopływ gazu lub płytę grzejną, a następnie przykryj garnek (patelnię) pokrywką; do gaszenia możesz również użyć koca gaśniczego lub gaśnicy przeznaczonej do pożarów grupy F; po stłumieniu ognia nie przesuwaj garnka i nie przenoś go aż do całkowitego ostudzenia tłuszczu.
- Urządzenie elektryczne: Jeżeli pożar jest niewielki, odetnij dopływ prądu - wyjmij wtyczkę z kontaktu (np. drewnianym kijem od szczotki) lub odłącz bezpieczniki; możesz ugasić pożar gaśnicą, kocem gaśniczym, wodą lub piaskiem.
Przykłady Pożarów w Obiektach Publicznych
27 noworodków ewakuowano w obrębie Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, po tym jak w nocy z 4 na 5 maja wybuchł pożar na oddziale dziecięcym. W wyniku zdarzenia poszkodowanych zostało dwóch pracowników szpitala. W ewakuacji pomagali strażacy. Pożar w Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi spowodował pojawienie się gęstego dymu, który pojawił się między piętrami budynku. Monitorowano stężenie tlenku węgla w budynku, a z 27 noworodków przebywających na oddziale ewakuowano 16.
Pożar w szpitalu psychiatrycznym na Nowowiejskiej w Warszawie
Konsekwencje Prawne Pożaru Budynku
Pierwsze Kroki po Pożarze
Pożar budynku rodzi konsekwencje określone w przepisach prawa budowlanego. Rodzaj tych konsekwencji zależy od tego, jak poważne są skutki tego zdarzenia i czy zostało ono wywołane działaniem zamierzonym przez człowieka, czy też przyczynami niezależnymi.
W razie wystąpienia pożaru pierwszą czynnością powinno być - co oczywiste - wezwanie straży pożarnej oraz policji. Służby te wzywają z kolei nadzór budowlany w celu dokonania oceny stanu budynku. Zadaniem policji jest przede wszystkim ustalenie, czy pożar został wywołany przez człowieka w sposób zamierzony, czy też jest to zdarzenie nagłe i niespodziewane.
Obowiązki Właściciela po Pożarze Budynku
W większości wypadków ustalenia, czy pożar budynku został wywołany przez człowieka, nie można dokonać od razu; wyjaśnianie tych okoliczności następuje w toku postępowania, które może zająć niejednokrotnie wiele miesięcy. W tym czasie do użytkowania budynku po takim zdarzeniu zastosowanie znajdują przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane.
W szczególności organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie stosownych ocen technicznych oraz ekspertyz (art. 81c ust. 2). Koszt sporządzenia tych dokumentów obciąża osobę wezwaną do ich doręczenia. Jeżeli wnioski ekspertyz będą wskazywać na zły stan budynku, to może to stanowić podstawę do decyzji o opróżnieniu części lub całości budynku (art. 68). Właściciel lub zarządca obiektu mogą być również zobowiązani do podjęcia działań poprawiających stan techniczny budynku. Może to być obowiązek przeprowadzenia remontu, wymiany instalacji, itp.
Pożar Budynku a Katastrofa Budowlana
Ustalenia dokonane przez policję dotyczące przyczyn pożaru budynku mają kluczowe znaczenie dla dalszych czynności. Od tych ustaleń zależy bowiem, czy w danych okolicznościach można mówić o katastrofie budowlanej, czy też nie. Definicja katastrofy budowlanej zawarta jest w art. 73 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego treścią katastrofa budowlana jest to niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Jak z tego wynika, katastrofa budowlana to nagłe i niespodziewane zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, które jest niezamierzone.
Jeżeli zniszczenie lub uszkodzenie obiektu budowlanego spowodowane jest działaniem zamierzonym przez człowieka, to nie można mówić o katastrofie budowlanej. Jeżeli więc policja ustali, że zdarzenie spowodowane zostało z winy człowieka, to w sprawie nie będą miały zastosowania przepisy rozdziału 7 ustawy Prawo budowlane, regulujące katastrofę budowlaną.
Obowiązki Właściciela w Czasie Katastrofy Budowlanej
Z kolei, jeżeli policja ustali, że pożar był wynikiem zdarzenia nadzwyczajnego, niezamierzonego przez człowieka, to możliwe jest, że w sprawie będzie miała miejsce katastrofa budowlana. Prawdopodobne jest więc dodatkowo podjęcie czynności z rozdziału 7 ustawy Prawo budowlane, którymi są w szczególności:
- obowiązek zabezpieczenia miejsca katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie przyczyn zdarzenia;
- obowiązek przeciwdziałania rozszerzania się skutkom katastrofy;
- obowiązek zawiadomienia o katastrofie między innymi inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy.
Ostatnim obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jest podjęcie niezwłocznie działań niezbędnych do usunięcia skutków katastrofy budowlanej. Takim działaniem może być remont, wymiana pewnych elementów budynku czy nawet jego wyburzenie.
