Pożary, wypadki, udzielanie pierwszej pomocy - to tylko niektóre z sytuacji, w których wsparcie musi nadejść bardzo szybko. W dużych miastach działają jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP), ale w mniejszych miejscowościach to inne osoby czuwają nad bezpieczeństwem mieszkańców. Oczywiście mowa o Strażakach Ochotnikach, którzy zwykle jako pierwsi docierają na miejsce zdarzenia. Bez nich nie można mówić o bezpieczeństwie poza granicami miast. Dlatego właśnie dziś przybliżymy ważną rolę i początki Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) w Polsce. Ponadto, przedstawimy inspirujące bajki o odwadze i poświęceniu strażaków, zarówno tych prawdziwych, jak i tych z krainy wyobraźni.
Bajki o Straży Pożarnej: Historie o Odwadze i Poświęceniu
Marzenie Olka o Służbie w OSP
W małym miasteczku żył chłopiec o imieniu Olek, który od najmłodszych lat marzył o tym, żeby zostać strażakiem. Kiedy tylko widział migoczące światła wozów strażackich lub słyszał dźwięk syreny, serce biło mu szybciej z podekscytowania. Lata mijały, Olek stawał się coraz starszy, ale jego marzenie pozostawało takie samo. W dniu swoich piętnastu urodzin, dostał od rodziców specjalny prezent - koszulkę i kask strażacki. To był najpiękniejszy prezent, jaki kiedykolwiek dostał!
Wkrótce potem Olek zapisał się na kurs strażacki, gdzie uczył się wszystkiego, co potrzebne do bycia strażakiem. Nauka była czasem trudna, ale Olek nie poddawał się. Gdy chłopiec ukończył kurs i zdobył swoje pierwsze doświadczenie jako ochotniczy strażak, nadszedł dzień, o którym zawsze marzył. Otrzymał oficjalne mianowanie i stał się strażakiem w małej wiejskiej remizie strażackiej.
Od tamtego momentu Olek codziennie był gotowy na akcje ratunkowe. Kiedy tylko zadzwonił alarm, on i strażacy z jego drużyny natychmiast reagowali. W dużej szafie, na wieszakach przygotowane mieli specjalne stroje strażackie, więc ubierali je w mgnieniu oka. Po przebraniu się w specjalny strój, wszyscy wskakiwali do dużego czerwonego wozu strażackiego, który był wypełniony narzędziami i sprzętem ratowniczym.
Raz, gdy dotarli do lasu, zobaczyli dym unoszący się w powietrzu i ogień, który trawił korony drzew. Wszyscy strażacy wiedzieli, że muszą działać szybko, żeby ugasić pożar i zapobiec jego rozprzestrzenianiu się. Olek wraz z kolegami wzięli wąż strażacki i zaczęli gasić płomienie. Była to bardzo trudna akcja, ale Olek wykazał się odwagą i nie bał się ognia. Wiedział, że musi skoncentrować się na tym, żeby pomóc ocalić las i wszystkie zwierzęta, które w nim mieszkają.
To był moment, kiedy Olek poczuł największą dumę ze swojej pracy jako strażak. Wiedział, że pomógł ocalić przyrodę i zwierzęta, a to sprawiło mu ogromną radość. Po tym wydarzeniu cała grupa wróciła do remizy z uśmiechami na twarzach.
Akcja Ratunkowa na Farmie Lucasa
Na Farmie Lucasa panowała radosna atmosfera. Jesienny czas zbiorów był w pełni, a każdy przygotowywał się do wspólnej pracy na polu. Podczas jednego z pięknych poranków, gdy słońce rozświetlało pole, nagle wybuchł ogień w największej szopie na farmie. Lucas, widząc płomienie, natychmiast wezwał straż pożarną z Miasteczka Charmville.
Strażacy, w pełnym rynsztunku, podjęli walkę z ogniem, chroniąc nie tylko Farmę Lucasa, ale też zapasy zbóż i plony, które jeszcze nie zostały zebrane. „Musimy ochronić te plony, chłopaki!” - mówił Kapitan Ethan, zagrzewając strażaków do akcji. Dym unoszący się nad polem przynosił ze sobą intensywny zapach spalenizny. Mieszkańcy farmy i strażacy spojrzeli na zgliszcza stogu słomy, ale morale nie opadło. W międzyczasie Sophie, najmłodsza córka Lucasa, podchodziła do olbrzymiego węża strażackiego, którym strażacy nazywali „Wężem Bojowym”.
Po intensywnej walce z płomieniami, udało się ugasić pożar. Kapitan Ethan, w geście wdzięczności, obiecał zorganizować pokaz sprzętu strażackiego dla dzieci. Morale bajki były wyraźne: współpraca pomiędzy Farmą Lucasa a Strażą Pożarną z Miasteczka Charmville przyniosła sukces w ratowaniu zbiorów.
Zwierzęca Ochotnicza Straż Pożarna w ZOO
W ZOO zwierzęta utworzyły Ochotniczą Straż Pożarną. Zaistniałe w nim pożary będą gasiły. Długo myśleć nie musiały, kogo by do niej zaangażować. Zwierzątka same chętnie się zgłaszały. Słoń zgłosił się jako pierwszy. Mimo tego, że jest taki ociężały, do Ochotniczej Straży Pożarnej doskonale jest przygotowany. Trąbę swą za sikawkę ma doskonałą, a gdy wodę w nią nabierze, to strumieniem woda płynie i wnet pożar nią ugasi. „A więc słoniu, gdy się pali! Prędko suń do swej pracy! Bo sikawka twoja każdy pożar zgasi. Lecz do tego wody, wody mi potrzeba.”
Nagle dobra myśl mu do głowy wpada: „Foka, foka jest mi tu potrzebna. Ona przecież stale w wodzie siedzi, więc poproszę ją, by też do straży wstąpiła, przydatną by mi była, wodę by mi podawała.” Foka długo się nie zastanawiała i do Ochotniczej Straży Pożarnej wstąpiła. Razem ze słoniem będzie pożary gasiła.
Potem wspólnie już zastanawiali się, kogo do straży jeszcze by dokoptowali, zaraz o żyrafie pomyśleli. „Żyrafa nam na pewno się przyda, ona z wszystkich zwierząt jest najwyższa, a ta jej długa szyja! W każdej sytuacji nam pomoże, za drabinę u nas będzie, ona na najwyższe wysokości sięgnie. Pomoże nam przy pożarze, który na wyższe kondygnacje wejdzie.” Żyrafa sprawę przemyślała i zaraz do nich się zapisała. I tak mówiła: „Będę z wami dobrze współpracowała.”
Pomyśleli też o małpach, „one są takie dzielne i odważne, a do tego jakie zwinne i sprawne. Po linach będą wysoko się piąć i rozprzestrzeniający się pożar prędko gasić będą.” Małpy propozycję tę przyjęły i do straży też wstąpiły. Aby dotrzeć wszędzie prędko i w zakątki te najmniejsze zajrzeć, poprosiły myszkę, która też do nich zaraz się przyjęła.
Myszka do pomocy kunę poprosiła, wiedziała o tym, że kuna w takich wypadkach lepsza od niej by była. „Jest szybsza i ode mnie sprytniejsza” - myszka mówiła. Toteż straż się osobowo znowu powiększyła. Żuraw, co często przy wodzie stoi, zawsze do pomocy jest gotowy. Wody poda, a i w wysokościach pomóc może, bo po to przecież są żurawie, więc dołączył też do straży. Wszyscy już skompletowani, aż tu nagle sygnał: pali się, pali!!!
Rola i Znaczenie Ochotniczych Straży Pożarnych w Polsce
Rys Historyczny OSP
Sięgnijmy początków historii - pożary od zawsze były zagrożeniem dla ludzi. Dawniej ryzyko było jeszcze większe, ponieważ większość budynków budowano z drewna lub strzechy, materiałów, które paliły się w mgnieniu oka. Wystarczyła mała iskra, aby dom stanął w płomieniach. I właśnie dlatego już setki lat temu pojawiła się potrzeba istnienia osób, które będą walczyły z ogniem. Do dyspozycji były wiadra, woda i piasek.
Pierwsze jednostki strażackie, które dały początek dzisiejszym Ochotniczym Strażom Pożarnym, powstały już w pierwszej połowie XIX wieku we wszystkich trzech zaborach. W Królestwie Polskim pierwsza Ochotnicza Straż Ogniowa została założona w 1864 roku w Kaliszu, natomiast w Galicji jej odpowiednik powstał rok później, w 1865 roku w Krakowie. W 1921 roku powstał Związek Floriański, który był początkiem organizacji strażackiej na skalę ogólnokrajową.
Rola i Działalność OSP we Współczesnym Społeczeństwie
Zaangażowanie ochotników i ciągły, stopniowy rozwój jednostek strażackich sprawił, że dzisiejsza OSP jest bardzo ważną strukturą mniejszych społeczności. Remizy strażackie znajdują się w wielu małych miejscowościach, a strażacy z jednostek OSP niosą pomoc wszystkim mieszkańcom. Członkowie OSP to, jak już wspomnieliśmy wcześniej - ochotnicy. Przechodzą szkolenia, aby móc jeździć do akcji pożarniczo-ratowniczych. Pomagają w gaszeniu pożarów, ratowaniu ludzi i zwalczaniu skutków klęsk żywiołowych. Zgodnie z przepisami, OSP pełni również ważną rolę w ochronie ludności i obronie cywilnej. Jednostki działają z Państwową Strażą Pożarną (PSP) oraz innymi służbami.
Działania Wykraczające Poza Akcje Ratownicze
Wyjazdy do przeróżnych akcji to jeszcze nie wszystko! Strażacy z jednostek OSP angażują się w wiele innych działań. Biorą udział w organizacji festynów i pikników strażackich. Uczestniczą również w uroczystościach lokalnych, świętach państwowych i religijnych. Co więcej, w swoich jednostkach jednoczą młodzież, która uwielbia Straż Pożarną i chciałaby związać swoją przyszłość z tym zawodem. Ochotnicy dają przykład Młodzieżowym Drużynom Pożarniczym (MDP), szkolą ich i przygotowują do udziału w zawodach sportowo-pożarniczych.
Edukacja i Profilaktyka
Oprócz wspomnianych kwestii, OSP przede wszystkim szkoli i uczy. Jednostki mogą organizować nauczanie w szkołach i przedszkolach o bezpieczeństwie pożarowym lub o udzielaniu pierwszej pomocy. Patrząc na różnorodność działań i to, jak wielkie znaczenie mają strażacy OSP w oczach ludności, można śmiało stwierdzić, że takim człowiekiem warto być.
Przywileje i Świadczenia dla Strażaków OSP
Oprócz tego, że Strażak OSP czynnie uczestniczy w wielu akcjach ratowniczo-gaśniczych, może też korzystać z różnych przywilejów.
Zwolnienia od Pracy
Strażak ochotnik może wziąć zwolnienie od pracy na czas akcji strażackiej. Strażak OSP może skorzystać również ze zwolnienia, które obejmuje odpoczynek po akcji. Czas takiego zwolnienia ustala osoba kierująca akcją. Można także skorzystać ze zwolnienia od pracy w celu udziału w szkoleniach. Wymiar takiego zwolnienia nie może jednak przekroczyć 6 dni w roku kalendarzowym.
Świadczenie Ratownicze
Strażak ratownik OSP, który czynnie uczestniczył w działaniach ratowniczych co najmniej raz w roku, przez co najmniej 25 lat (mężczyźni) lub 20 lat (kobiety), ma prawo do świadczenia ratowniczego. Świadczenie to jest przyznawane na wniosek zainteresowanego złożony do komendanta powiatowego (miejskiego) PSP. Wypłata świadczenia następuje miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym świadczenie zostało przyznane. Wzór wniosku o przyznanie świadczenia określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych z dnia 2 lutego 2022 r.
Ekwiwalent Pieniężny
Strażak należący do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej nie otrzymuje stałej pensji. Za uczestnictwo w akcji ratowniczo-gaśniczej lub szkoleniu przysługuje tzw. ekwiwalent pieniężny. Jego wysokość może wynosić maksymalnie 1/175 średniego wynagrodzenia za godzinę, a dokładna stawka zależy od uchwały gminy.
Dane i Statystyki OSP w Polsce
W Polsce funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek Ochotniczych Straży Pożarnej, z czego 5085 należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Te dane są dostępne na portalu gov.pl. Ilość jednostek OSP i ich rozwój na przestrzeni lat w Polsce świadczy o codziennym trudzie i poświęceniu ochotników, którzy niosą pomoc tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.
Legitymacje Strażaka Ratownika OSP: Nowe Przepisy
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 czerwca 2022 r. reguluje kwestię legitymacji strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej lub osoby posiadającej uprawnienie do świadczenia ratowniczego. Nowe przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia.
Zgodnie z rozporządzeniem, legitymację wydaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na wniosek strażaka ratownika lub osoby posiadającej uprawnienia do świadczenia ratowniczego. Prawo do posługiwania się legitymacją ma strażak ratownik OSP po ukończeniu szkolenia podstawowego, przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych, lub osoba, która uzyskała decyzję o przyznaniu świadczenia ratowniczego.
Nowelizacja ustawy o ochotniczych strażach pożarnych wprowadza przepisy dotyczące wydawania legitymacji dla strażaków ochotników OSP i osób, którym przyznano świadczenie ratownicze. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie odpowiadał za wprowadzenie danych niezbędnych do wydania dokumentu. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Związek Powiatów Polskich wskazywał, że przepisy już umożliwiają wydawanie takich legitymacji, ale żadna nie została dotąd wydana.