Radiotelefony przenośne Baofeng w służbie straży pożarnej

Wprowadzenie do radiotelefonów Baofeng

Radiotelefony Baofeng, a w szczególności modele takie jak UV-5R czy UV-82, zdobyły popularność w środowisku służb mundurowych, przede wszystkim w straży pożarnej, ze względu na swoją dostępność i szeroki zakres funkcji. Są to urządzenia, które stanowią bestseller w kategorii wyposażenia służb mundurowych.

Modele i charakterystyka ogólna

Model Baofeng UV-5R 8W V3 to profesjonalne radio krótkofalarskie, będące dwupasmowym radiotelefonem (duobanderem) o dużej mocy od 1, 5 do 8 watów, wyposażonym w podwójny wyświetlacz, klawiaturę DTMF i funkcję Dual Watch. Produkt ten, będący z najnowszej produkcji (np. luty 2019), charakteryzuje się duobanderem z podwójnym wyświetlaczem, 41-pozycyjnym menu, selektywnym wywołaniem, latarką LED oraz wieloma innymi funkcjami.

Model Baofeng UV-82 również posiada obydwa aktywne kanały wyświetlające się na wyświetlaczu, co umożliwia ciągły nasłuch jednego ważnego kanału oraz używanie drugiego do łączności pomiędzy jednostkami. Nadawanie odbywa się za pośrednictwem podwójnego przycisku PTT - górny przycisk służy do nadawania na "górnym" kanale wyświetlacza. Urządzenia te posiadają wbudowane radio FM (65-108MHz), które pozwala słuchać stacji radiowych i automatycznie wycisza się, gdy nastąpi rozmowa na nasłuchiwanej częstotliwości.

Radiotelefony Baofeng zapewniają łączność na odległość kilkudziesięciu kilometrów i są fabrycznie rozblokowane, umożliwiając pracę (odbiór i nadawanie) w pełnym zakresie VHF 136-174MHz oraz UHF 400-520MHz, a także odbiór radiowych stacji FM w zakresie 65-108 MHz.

Wrażenia użytkowników i aspekty praktyczne

Opinie użytkowników dotyczące radiotelefonów Baofeng w straży pożarnej są zróżnicowane. Niektórzy użytkownicy chwalą je za poprawne działanie, lepszy zasięg niż w niektórych starszych modelach Motoroli oraz ogólną funkcjonalność. Inni jednak wskazują na istotne problemy praktyczne.

Jednym z często zgłaszanych problemów jest słaba jakość audio w warunkach wysokiego hałasu, takiego jak praca autopompy, silnika pojazdów czy ogólny ruch. Użytkownicy zauważają, że w takich sytuacjach "słaby głośnik" radiotelefonu uniemożliwia usłyszenie komunikatów, co podważa ich użyteczność w akcji. Podobne problemy występowały również z zewnętrznymi mikrofonami (tzw. "gruszkami"), gdzie po rozebraniu okazywało się, że konstrukcja jest "typowa chińska", a głośniczek "jak z zabawki", o bardzo niskiej mocy.

Istnieją obawy dotyczące używania Baofengów w trudnych warunkach, np. "w strefie w ODO", gdzie niezawodna komunikacja jest kluczowa. Z tego powodu część użytkowników uważa, że urządzenia te nadają się bardziej "do nasłuchu w domu" niż do profesjonalnej pracy.

Techniczne aspekty działania radiotelefonów Baofeng

Radiotelefony Baofeng są zbudowane jako urządzenia SDR (Software Defined Radio), co przekłada się na ich szeroki zakres działania i bogactwo opcji. Jednakże, mimo programowego ustawiania parametrów, za nadawanie i odbiór ostatecznie odpowiadają analogowe obwody, które w Baofengach są często określane jako "tandetne".

Konsekwencją tej konstrukcji jest to, że radio na nasłuchu jest w stanie łapać różnorodne zakłócenia, np. od wejścia HDMI w telewizorze, od heterodyny zwykłego radia pracującego obok, od samochodów, czy ogólnie z "elektromagnetycznego smogu". Przy nadawaniu, oprócz modulacji fonicznej, tworzą się również tzw. "śmieci", zakłócające kanały obok. Przy większej akcji i pracy na kilku kanałach radiowych jednocześnie może to prowadzić do poważnych problemów z komunikacją. Sprawdzenie tego zjawiska "siania" można przeprowadzić na sąsiednich kanałach (np. 49 i 50) lub bardziej profesjonalnie, analizując spektrum na przykład za pomocą SDR#.

Warto pamiętać, że choć SDR jest kolejnym krokiem technologicznym, jakość wykonania oraz dobry projekt zapewniający stabilność parametrów w różnych warunkach i odporność na zakłócenia są kluczowe. Baofeng w trudnych warunkach może się "rozjeżdżać", a nawet być "fabrycznie rozjechany", choć z drugiej strony starsze Motorole również mogą nie trzymać parametrów fabrycznych po 20+ latach użytkowania.

Kwestie prawne i pozwolenia na użytkowanie

Aspekt prawny użytkowania radiotelefonów Baofeng jest niezwykle ważny i często pomijany. Praca na radiowych urządzeniach nadawczo-odbiorczych na pasmach służb, takich jak straż pożarna, bezwzględnie wymaga posiadania odpowiedniego pozwolenia.

• Dla krótkofalowców (w odpowiednim zakresie częstotliwości) będzie to np. Świadectwo operatora kl. A + Pozwolenie Radiowe, wydawane przez UKE.
• Dla pracowników służb będzie to odpowiednie upoważnienie kierownika danej jednostki administracyjnej.
• Dla użytkowników komercyjnych może być to inny dokument upoważniający np. do komercyjnego wykorzystania danej częstotliwości (również wydawany przez UKE).

Odpowiedzialność za pracę bez odpowiedniego zezwolenia ponosi korzystający z urządzenia. Technicznie radio umożliwia pracę na częstotliwościach PMR (446 MHz), w zakresie amatorskim, Walkie Talkie, a także na pasmach Policji, Straży, Pogotowia, PKP, TAXI, Ochrony oraz wszelkich innych służb mundurowych, komunalnych i prywatnych firm korzystających z tego zakresu częstotliwości. Kwestie zgodności z prawem na nadawanie pozostawia się kupującemu.

Funkcjonalność i programowanie

Radiotelefon Baofeng UV-5R oraz pokrewne modele posiadają szereg funkcji programowalnych ręcznie z klawiatury lub przy pomocy komputera:

1. SQL (Squelch) - Poziom blokady szumu. Wyższa wartość oznacza wyższy próg otwarcia blokady.
2. STEP - Krok syntezy częstotliwości: 2.5/5.0/6.25/10.0/12.5/25 kHz.
3. TXP - Moc nadawania: wysoka lub niska. Maksymalna moc nadawania to 8W.
4. SAVE - Aktywacja trybu oszczędzania energii, polegającego na czasowym wyłączaniu odbiornika.
5. VOX - Aktywacja nadawania głosem, bez użycia przycisku PTT.
6. W/M - Przełączanie szerokości kanału odbiorczego: 12.5 kHz (NARROW) lub 25 kHz (WIDE), co pozwala zmniejszyć wpływ zakłóceń i zwiększyć czułość.
7. ABR - Długość czasu podświetlania ekranu.
8. TDR - Załączenie trybu dwukanałowego, umożliwiającego odbiór na częstotliwości A i B.
9. BEEP - Generowanie sygnału dźwiękowego podczas naciskania klawiszy.
10. TOT (Time-Out Timer) - Ograniczenie czasu nadawania w zakresie od 15 do 600 sekund.
11. R-DCS - Ustawianie cyfrowego tonu DCS blokady odbiornika.
12. R-CTS - Ustawianie cyfrowego tonu CTCSS blokady odbiornika.
13. T-DCS - Załączenie cyfrowego tonu DCS w trakcie nadawania.
14. T-CTS - Załączenie tonu CTCSS w trakcie nadawania.
15. VOICE - Głosowe komunikaty o wciśniętych klawiszach.
16. ANI - Wyświetlanie automatycznego numeru identyfikacyjnego ANI (ustawienie numeru i sposobu transmisji tylko z komputera).
17. DTMFST - Słyszenie kodów DTMF w głośniku.
18. S-CODE - Wybór jednej z 15 grup tonów DTMF (do 5 cyfr) nadawanych zgodnie z ustawieniami PTT-ID.
19. PTT-ID - Ustawienie wysyłania S-Code na początku lub na końcu nadawania, lub obu.
20. SC-REV - Ustawienia zachowania się radia w przypadku natrafienia na transmisję podczas skanowania (TO, CO, SE).
21. PTT-LT - Opóźnienie w emisji S-Code, ustawiane w zakresie od 0 do 30 milisekund.
22. MDF-A/B - Wybór wyświetlanej informacji w trybie pracy kanałowej (CH, NAME, FREQ).
23. BCL (Busy Channel Lockout) - Blokada nadawania w przypadku zajętości kanału.
24. AUTOLK - Automatyczne blokowanie klawiatury po 8 sekundach nieużywania.
25. STF-D - Kierunek przesunięcia częstotliwości (shift) przy pracy halfduplex (przemienniki): "-", "+" lub OFF.
26. OFFSET - Wartość przesunięcia częstotliwości (shift) dla pracy przemiennikowej.
27. MEM-CH - Zapamiętywanie pod wybranym numerem częstotliwości z górnego VFO (A).
28. DEL-CH - Kasowanie wybranego z zapamiętanych kanałów.
29. WT-LED - Konfiguracja koloru podświetlenia wyświetlacza w trakcie normalnej obsługi.
30. RX-LED - Konfiguracja koloru podświetlenia wyświetlacza w trakcie odbioru.
31. TX-LED - Konfiguracja koloru podświetlenia wyświetlacza w trakcie nadawania.
32. AL-MOD - Sposób transmisji sygnału alarmowego po naciśnięciu przycisku CALL (SITE, TONE, CODE).
33. BAND - W trybie pracy VFO zmienia pasmo UHF/VHF dla aktywnego wiersza.
34. TDR-AB - Wybór priorytetowego VFO w trybie dwukanałowym TDR.
35. STE - Eliminacja szumów przy zamykaniu blokady szumów (squelch) przy łączności bezpośredniej.
36. RP-STE - Eliminacja szumów przy zamykaniu blokady szumów (squelch) przy łączności przez przemiennik.
37. RPT-RL - Opóźnienie tonu sterowania przemiennikiem w setkach milisekund.
38. PONMSG - Zachowanie się radia po włączeniu (FULL - zapalone segmenty, MSG - wiadomość powitalna).
39. ROGER - Aktywacja transmisji tonu sygnalizującego koniec nadawania (roger beep).
40. RESET - Przywrócenie ustawień fabrycznych urządzenia (VFO resetuje wszystkie pozycje menu i ustawienia dla VFO A i B).

Zaprogramowane pasma strażackie

Wiele radiotelefonów Baofeng jest dostarczanych już zaprogramowanych ze wszystkimi częstotliwościami niezbędnymi dla straży pożarnej. Poniżej przedstawiono "klasyczne" ogólnopolskie kanały pasma strażackiego (bez szyfrowania):

Ogólnopolskie kanały VHF

• VHF od B001 do B055 (Kanał 1 do Kanał 55)

Kanały specjalne

• Komenda Główna PSP: B030
• Szkoła Główna Służby Pożarniczej - Warszawa: B045
• Centralna Szkoła PSP - Częstochowa: B048
• Szkoła Aspirantów PSP - Kraków: B045
• Szkoła Aspirantów PSP - Poznań: B045
• Szkoła Podoficerska PSP - Bydgoszcz: B045
• Szkoła Podoficerska PSP - Opole: B045
• Szkoła Podoficerska PSP - Supraśl: B045
• Kanał Dowodzenia i Współdziałania 1: B003
• Kanał Dowodzenia i Współdziałania 2: B048
• Kanał Operacyjny 1: B018
• Kanał Operacyjny 2: B053
• KRG 1 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 1: B004
• KRG 2 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 2: B035
• KRG 3 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 3: B039
• KRG 4 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 4: B041
• KRG 5 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 5: B046
• KRG 6 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 6: B047
• KRG 7 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 7: B049
• KRG 8 - Kanał Ratowniczo Gaśniczy 8: B050

Kanały wojewódzkie

Kanały powiatowe

Wszystkie kanały powiatowe są zazwyczaj zaprogramowane, a ogólna rozpiska jest dostępna w internecie.

Zawartość zestawu Baofeng UV-5R 8W V3

Standardowy zestaw radiotelefonu Baofeng UV-5R 8W V3 (produkcja np. luty 2019) zawiera:

• Radiotelefon Baofeng UV-5R 8W V3
• Antena (często nowy model)
• Akumulator 1800mAh (7,4V)
• Ładowarka biurkowa
• Zasilacz
• Mikrofono-słuchawka
• Klips do paska
• Pasek na rękę
• Dowód zakupu (podstawa gwarancji)
• Gwarancja Polskiego dystrybutora
• Instrukcja obsługi w języku polskim

tags: #baofeng #radio #strazackie #przenosne