Rozpoznanie i zabezpieczenie miejsca zdarzenia
Każdą akcję ratowniczo-gaśniczą rozpoczynamy od rozpoznania, które obejmuje analizę ryzyka. Jest to proces ciągły, trwający przez cały czas prowadzenia działań. Kierujący działaniami ratowniczymi (KDR) musi w pierwszej kolejności zidentyfikować zagrożenia, co jest szczególnie istotne na ruchliwych drogach.
Podczas dojazdu do zdarzenia na drodze dwupasmowej (np. autostradzie), warto zająć oba pasy i stopniowo zwalniać. Uniemożliwi to wyprzedzenie pojazdu bojowego przez inne auta i zwiększy bezpieczeństwo osób na miejscu. Równocześnie należy ustalić liczbę poszkodowanych, sprawdzić, czy w płonącym pojeździe znajdują się uwięzieni ludzie oraz zlokalizować źródło ognia. Warto pamiętać, że niektóre pojazdy, np. szynobusy, wyposażone są w instalację wykrywającą pożar.
Główne przyczyny pożarów pojazdów
W ciągu roku jednostki ochrony przeciwpożarowej wielokrotnie wyjeżdżają do pożarów samochodów osobowych, ale mierzą się także z innymi typami pojazdów. Do najczęstszych przyczyn należą:
- Nieprawidłowe użytkowanie: zbyt niski poziom płynu w chłodnicy, jazda z zaciągniętym hamulcem ręcznym, brak konserwacji (zatarte łożyska), słoma nawinięta na wały w kombajnie czy pożar pyłu w komorze silnika szynobusu.
- Nieprawidłowe prace naprawcze: spawanie elementów pojazdu, niefachowa ingerencja w układ LPG.
- Podpalenia.
Zagrożenia podczas akcji gaśniczej
Działania przy pożarach pojazdów wiążą się z licznymi zagrożeniami, które wynikają ze specyfiki nowoczesnych konstrukcji:
- Gazy pożarowe: spalanie metali (np. stopów magnezu), tworzyw sztucznych i tkanin uwalnia rakotwórcze substancje.
- Wysoka intensywność spalania: wynikająca z rodzaju materiału palnego oraz dobrego dostępu powietrza.
- Wycieki płynów eksploatacyjnych: łatwopalne paliwa oraz oleje hydrauliczne (np. w koparkach czy żurawiach) intensyfikują ogień.
- Wybuchy elementów: ładunki pirotechniczne (poduszki powietrzne, napinacze pasów), naboje gazowe (w kurtynach, klapach bagażnika) oraz amortyzatory w zderzakach mogą gwałtownie reagować na wysoką temperaturę.
- Ryzyko porażenia prądem: w pojazdach hybrydowych i elektrycznych napięcie może sięgać 650 V DC. Należy unikać dotykania luźnych przewodów i nie ingerować w obudowy baterii. W przypadku tramwajów i pociągów konieczne jest odłączenie zasilania i opuszczenie pantografu.
- Zagrożenia zewnętrzne: linie wysokiego napięcia (szczególnie przy pożarach maszyn rolniczych w polu) oraz spadające przewody.
- Ryzyko ponownego zapłonu: w autach elektrycznych i hybrydowych może dojść do ponownego zapłonu akumulatorów nawet po 20 godzinach od ugaszenia.
Jak ugasić pożar samochodu? Pierwsza pomoc na drodze
Taktyka prowadzenia działań gaśniczych
Wybór środka gaśniczego i sposób jego podania zależą od sytuacji. Do ugaszenia pożaru w zarodku można wykorzystać linię szybkiego natarcia. Jeśli obrana taktyka nie przynosi efektów w ciągu 30-60 sekund, należy rozważyć zmianę wariantu taktycznego na bardziej agresywny, wykorzystujący wyższy strumień przepływu.
| Środek gaśniczy | Zastosowanie |
|---|---|
| Proszek gaśniczy | Skuteczny jedynie w początkowej fazie pożaru. |
| Piana gaśnicza (ciężka/średnia) | Wysoka skuteczność przy wyciekach płynów, ogranicza parowanie cieczy. |
Higiena i bezpieczeństwo strażaków
Po zakończeniu akcji niezbędne jest przestrzeganie zasad higieny. Należy unikać przebywania w bezpośrednim sąsiedztwie wraku. Nawet w oddaleniu od spalonego pojazdu strażacy powinni stosować półmaski filtrujące (klasy min. P2), aby zabezpieczyć się przed wdychaniem cząsteczek nadpalonych materiałów i farb.